Túi thừa bàng quang có xu hướng phổ biến hơn ở người lớn và ảnh hưởng đến nam giới nhiều hơn nữ giới, trong đó bệnh thường được phát hiện ở nam giới trên 60 tuổi. Vậy nguyên nhân nào dẫn đến túi thừa bàng quang? Qua bài viết sau, bác sĩ CKI Lý Minh Hoàng, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM sẽ thông tin đến độc giả tổng quan về túi thừa bàng quang cũng như cách thức để chẩn đoán và điều trị bệnh.
Túi thừa bàng quang là tình trạng tổn thương lành tính ở thành bàng quang, biểu hiện dưới dạng một túi mỏng chỉ gồm lớp niêm mạc và thanh mạc phình ra từ thành bàng quang. Nguyên nhân của túi thừa bàng quang có thể là mắc phải hoặc bẩm sinh. Túi thừa bàng quang bẩm sinh biểu hiện ngay từ thời thơ ấu, phần lớn các trường hợp này sẽ tự khỏi.
Ở người lớn, túi thừa bàng quang (nhiều hơn 1 túi) thường do tình trạng tắc nghẽn ở lỗ thoát của bàng quang (như phì đại tuyến tiền liệt hoặc sẹo ở niệu đạo), bàng quang không hoạt động như bình thường bởi tổn thương thần kinh hoặc do biến chứng hậu phẫu. Tình trạng này phổ biến hơn ở nam giới lớn tuổi. (1)
Một số nguyên nhân gây ra tình trạng túi thừa bàng quang bao gồm: (2)
Túi thừa Hutch là những khối phình ra ngoài ở lỗ niệu quản vào bàng quang do dị tật bẩm sinh ở cơ bàng quang, chỉ xuất hiện ở bé trai.
Chèn ép cổ bàng quang (nơi giao nhau giữa bàng quang và niệu đạo), ảnh hưởng đến cơ bàng quang, thường gặp nhất ở nam giới trên 50 tuổi.
Tổn thương cơ bàng quang xảy ra do các tình trạng ảnh hưởng đến hệ thần kinh như bệnh tiểu đường, bệnh Parkinson, đa xơ cứng, ngộ độc kim loại nặng, chấn thương tủy sống, tật nứt đốt sống (gai đôi cột sống).
Còn được gọi là tắc nghẽn bẩm sinh màng niệu đạo sau hoặc COPUM và chỉ xuất hiện ở bé trai.
Ảnh hưởng đến nam giới trên 50 tuổi, biểu hiện qua tuyến tiền liệt phì đại chèn ép vào cơ bàng quang và làm suy yếu cơ bàng quang.
Là sự giãn dạng nang ở đoạn cuối niệu quản, nằm hoàn toàn trong bàng quang hoặc có thể kéo dài vào niệu đạo.
Sa lồi niệu quản (hay nang niệu quản) là tình trạng giãn thành nang giả lồi phía trong bàng quang của đoạn niệu quản cuối, thường xảy ra ở cả 2 niệu quản.
Vi khuẩn xâm nhập vào niệu đạo gây ra tình trạng viêm nhiễm, gây hẹp niệu đạo cũng có thể tạo thành túi thừa bàng quang.
Là một dạng rối loạn tủy xương dẫn đến thiếu máu. Khoảng 50% những người mắc chứng rối loạn thiếu máu Diamond – Blackfan xuất hiện các vấn đề bất thường liên quan đến thận và niệu đạo.
Nhóm các rối loạn liên quan đến mô liên kết và có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan và mô khác.
Rối loạn được biểu hiện bằng mức đồng trong cơ thể bị thấp. Do đó, cơ bàng quang yếu và có xu hướng phình ra ngoài dưới áp lực khi chứa đầy nước tiểu.
Hay hội chứng bụng quả mận, đây là một rối loạn hiếm gặp liên quan đến tình trạng thiếu một phần hoặc toàn bộ cơ bụng và kèm theo dị tật đường tiết niệu.
Là tình trạng cơ thể phát triển bất thường, gây ảnh hưởng đến một vài bộ phận khác nhau. Hội chứng Williams có thể dẫn đến sự tăng trưởng và phát triển kém, kèm theo các đặc điểm như chậm phát triển trí tuệ.
Thông thường người bệnh sẽ không xuất hiện các biểu hiện lâm sàng. Túi thừa bàng quang thường được phát hiện khi người bệnh đi khám nhằm tìm ra nguyên nhân gây ra các vấn đề về đường tiểu. Một vài dấu hiệu có thể liên đới với túi thừa bàng quang bao gồm:
Tình trạng ứ nước tiểu ở túi thừa bàng quang có thể dẫn đến các biến chứng như hình thành sỏi, nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) và khối u. Tỷ lệ khối u ở túi thừa bàng quang dao động từ 2 đến 10% và do thiếu lớp cơ trơn nên tiên lượng bệnh thường cực xấu. Vì vậy, ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường, bạn nên đến khám bác sĩ ngay để phòng tránh nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe trong tương lai.
>> Giải đáp chi tiết: Túi thừa bàng quang có nguy hiểm không?
Hiện nay, có rất nhiều phương pháp để chẩn đoán túi thừa bàng quang cho cả nam lẫn nữ:
Bác sĩ sẽ quan sát và thăm khám lâm sàng để phát hiện dấu hiệu bất thường ở hệ tiết niệu. Căn cứ vào các triệu chứng lâm sàng, bác sĩ sẽ chỉ định người bệnh làm thêm các xét nghiệm bổ sung như xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu hoặc sinh thiết tế bào,… để đưa ra chẩn đoán chính xác nhất.
Đối với nữ bệnh nhân có túi thừa bàng quang, bác sĩ sẽ thăm khám thành âm đạo để phát hiện ra khối u xuất hiện bên dưới, sau đó tìm cách để lấy hết mủ hoặc nước tiểu từ bên trong túi thừa ra ngoài bằng phương pháp này.
Bác sĩ sẽ siêu âm vùng chậu để quan sát xem người bệnh có xuất hiện túi thừa bàng quang hay không.
Bác sĩ sẽ đưa ống nội soi vào trong bàng quang của người bệnh qua ngã niệu đạo, sau đó theo dõi thông qua màn hình nội soi hoặc nhìn trực tiếp qua ống nội soi để phát hiện bệnh. Phương pháp này cũng cho phép bác sĩ lấy một mẫu mô nhỏ ở niêm mạc bàng quang để sinh thiết, từ đó đưa ra chẩn đoán về các bệnh thuộc đường tiết niệu.
Chụp cộng hưởng từ MRI là phương pháp chẩn đoán bệnh túi thừa bàng quang khá phổ biến ở cả nam và nữ. Bên cạnh đó, chụp X – quang bàng quang rất hiệu quả để phát hiện túi thừa bàng quang.
Phương pháp này tương đối giống với chụp X – quang, nhưng sẽ sử dụng một ống thông đặc biệt đem lại tỷ lệ chính xác lên đến 90% để chẩn đoán túi thừa bàng quang. Tuy nhiên, phương pháp này là chẩn đoán xâm lấn nên sẽ khiến người bệnh cực kỳ khó chịu và cần gây mê.
Những trường hợp túi thừa bàng quang không có triệu chứng, phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe không cần phẫu thuật ngay, thay vào đó sẽ theo dõi và điều trị nội khoa. Trường hợp túi thừa phát triển quá lớn làm tắc nghẽn bàng quang, bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật cắt bỏ.
Phẫu thuật túi thừa bàng quang có thể được thực hiện bằng mổ mở để cắt bỏ hoàn toàn túi thừa nằm trong bàng quang. Đồng thời sau khi cắt bỏ, bác sĩ cũng có thể kết hợp mở bàng quang và đóng kín cổ túi thừa.
Nếu túi thừa tiên phát và có khả năng ảnh hưởng đến niệu quản thì cần phẫu thuật kết hợp nối lại niệu quản. Trường hợp túi thừa nhỏ, bác sĩ sẽ phẫu thuật nội soi niệu đạo bàng quang kết hợp rạch rộng cổ túi thừa. Nếu túi thừa thứ phát thì cần loại bỏ được nguyên nhân gây tắc nghẽn đường tiết niệu dưới để giảm bớt áp lực bàng quang. Bất kỳ khối u nào được tìm thấy trong túi thừa đều được tiến hành sinh thiết để xét nghiệm ung thư.
Để phòng bệnh túi thừa bàng quang bạn nên:
Nam giới ngoài 50 tuổi khi có biểu hiện tiểu ngắt quãng, tiểu khó, tiểu không hết, tiểu phải gắng sức, tia nước tiểu yếu, đi tiểu nhiều lần,… cần đến bệnh viện thăm khám để được bác sĩ chẩn đoán và xử trí kịp thời.
Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM là một trong những đơn vị uy tín trong lĩnh vực thăm khám, chẩn đoán và điều trị các bệnh như viêm nhiễm đường tiết niệu, sỏi thận, liệt dương, rối loạn cương dương, xuất tinh sớm, vô sinh nam, bệnh lý tuyến tiền liệt, bệnh lý dương vật, bao quy đầu,… Trung tâm có đội ngũ bác sĩ chuyên khoa nhiều kinh nghiệm, trang thiết bị hiện đại và phương pháp điều trị tiên tiến, giúp người bệnh hoàn toàn yên tâm trong suốt quá trình điều trị.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Việc chẩn đoán bệnh khi đang còn ở giai đoạn sớm và điều trị kịp thời túi thừa bàng quang rất quan trọng để giảm thiểu những tác động do bệnh gây ra, đồng thời ngăn chặn nguy cơ phát sinh nhiều biến chứng nguy hiểm. Vì vậy, khi phát hiện ra những biểu hiện bất thường, người bệnh nên đến bệnh viện ngay để được khám và điều trị đúng cách.
