Xơ phổi có chữa được không? Những lưu ý giúp sống khỏe mạnh

Xơ phổi là một rối loạn hô hấp tiến triển đặc trưng bởi tình trạng xơ hoá và dày lên của mô kẽ phổi gây ra tình trạng giảm hoặc mất khả năng vận chuyển và trao đổi oxy không thể phục hồi. Khi mô phổi bị xơ hoá, phổi trở nên cứng hơn, giảm khả năng giãn nở. Khi điều này xảy ra, lượng oxy vào máu ít hơn, dẫn đến khó thở. Mô phổi bị tổn thương do PF không thể phục hồi chức năng bình thường và tổn thương này cuối cùng dẫn đến tử vong. Vậy xơ phổi có chữa được không?

Xơ phổi là gì?

Xơ phổi (PF: Pulmonary fibrosis) là một rối loạn hô hấp tiến triển đặc trưng bởi tình trạng xơ hoá và dày lên của mô kẽ phổi gây ra tình trạng giảm hoặc mất khả năng vận chuyển và trao đổi oxy không thể phục hồi. Khi mô phổi bị xơ hoá, phổi trở nên cứng hơn, giảm khả năng giãn nở. Khi điều này xảy ra, lượng oxy vào máu ít hơn, dẫn đến khó thở. Mô phổi bị tổn thương do PF không thể phục hồi chức năng bình thường và tổn thương này cuối cùng dẫn đến tử vong. (1)

Bệnh phổi nhu mô lan tỏa bao gồm nhiều tình trạng bệnh lý, với nhiều nguyên nhân, biểu hiện lâm sàng, đặc điểm hình ảnh và bệnh lý, cũng như kết quả khác nhau. Mặc dù nhóm bệnh này có tính không đồng nhất, nhưng ở hầu hết các bệnh này, thành phế nang bị thâm nhiễm bởi nhiều tổ hợp tế bào viêm, xơ hóa và tăng sinh một số tế bào thành phế nang. Vì những bất thường bệnh lý này chiếm ưu thế ở mô kẽ phổi nên các rối loạn này được gọi là bệnh phổi kẽ (ILD).

Xơ phổi vô căn (IPF) là ILD xơ hóa nguyên mẫu và phổ biến nhất. IPF được đặc trưng bởi mô hình hình ảnh và bệnh lý của viêm phổi kẽ (UIP) thông thường mà không có nguyên nhân xác định hoặc liên quan đến bệnh được biết là có liên quan đến xơ phổi.

Bệnh thường gặp ở nam giới hơn ở nữ giới (tỷ lệ giới tính là 7:3) và thường gặp ở những người trên 60 tuổi hơn là những người trẻ tuổi. IPF là một bệnh mạn tính và không thể hồi phục, thường tiến triển thành suy hô hấp và tử vong (khoảng thời gian trung bình giữa chẩn đoán và tử vong là 3 năm).

Ngược lại với IPF, các ILD khác thường có đặc điểm là độ tuổi trung bình khi phát hiện bệnh trẻ hơn (20 đến 60 tuổi) và tỷ lệ giới tính cân bằng hơn. Các đặc điểm bệnh lý cơ bản thay đổi của các ILD khác, với tình trạng xơ hóa thường ít nổi bật hơn tình trạng thâm nhiễm viêm, cũng chuyển thành các kết quả không đồng nhất hơn và thường ít nghiêm trọng hơn so với IPF.

Tuy nhiên, một số ILD khác này cũng được đặc trưng bởi xơ hóa tiến triển. Như ở bất kỳ cơ quan nào khác, xơ hóa ở phổi có thể là biểu hiện của một số thực thể lâm sàng và nếu xơ hóa tiến triển, cuối cùng sẽ dẫn đến suy cơ quan, gây ra các triệu chứng về hô hấp, hạn chế khả năng gắng sức, suy giảm chất lượng cuộc sống và tăng nguy cơ tử vong. ILD thường được phân loại vào nhiều loại bệnh để phân loại và quản lý, dựa trên cơ sở bệnh lý nền đã biết, tác nhân kích thích hoặc không có nguyên nhân đã biết.

Bệnh xơ phổi có chữa được không?

Bệnh xơ phổi hiện tại chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn. Đối với hầu hết bệnh nhân, chẩn đoán xơ phổi là một phán quyết thay đổi cuộc sống. Sự không chắc chắn về tiên lượng kết hợp với gánh nặng triệu chứng ngày càng tăng có tác động lớn đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân và các thành viên gia đình họ. Theo tình trạng cơ bản, việc điều trị có thể nhằm mục đích cải thiện bệnh hoặc làm chậm quá trình tiến triển của bệnh trong khi cải thiện hoặc duy trì chất lượng cuộc sống.

Giáo dục bệnh nhân và chia sẻ quyết định là quan trọng, đặc biệt là vì có nhiều lựa chọn điều trị không theo chỉ định có tác dụng phụ nghiêm trọng tiềm ẩn. Việc ngăn ngừa phơi nhiễm và các sự kiện có thể thúc đẩy bệnh tiến triển thêm là điều cần thiết. Tránh kháng nguyên gây bệnh ở những bệnh nhân CHP (viêm phổi quá mẫn mạn tính) và cai thuốc lá là những ưu tiên cần thiết. Khuyến cáo tiêm vắc-xin phòng phế cầu khuẩn và cúm.

Dựa trên ý kiến ​​chuyên gia, oxy bổ sung được chỉ định ở những bệnh nhân bị thiếu oxy máu khi nghỉ ngơi (áp suất riêng phần của oxy động mạch [Pao2] <55 mm Hg, độ bão hòa oxy đo bằng phép đo oxy xung <89% hoặc Pao2 <60 mm Hg và bệnh tim phổi hoặc đa hồng cầu). Phục hồi chức năng phổi và sử dụng oxy lưu động ở những bệnh nhân bị thiếu oxy máu gắng sức đơn độc giúp cải thiện chất lượng cuộc sống, giảm khó thở và tăng khả năng đi lại.

Việc xác định và điều trị chính xác các tình trạng bệnh lý đi kèm là điều cần thiết. Ghép phổi là một lựa chọn cho một số bệnh nhân được chọn, mặc dù bệnh ngoài phổi hoặc các tình trạng bệnh lý nghiêm trọng đi kèm có thể khiến một số bệnh nhân, đặc biệt là những bệnh nhân mắc CTD (bệnh mô liên kết), không đủ điều kiện để ghép phổi. Đối với nhiều bệnh nhân, trọng tâm là chăm sóc giảm nhẹ. Quyết định về điều trị dược lý được hướng dẫn bởi chẩn đoán cơ bản và quá trình bệnh.

Đối với những bệnh nhân mắc IPF, nên điều trị bằng thuốc chống xơ hóa (pirfenidone hoặc nintedanib).Trong hầu hết các trường hợp ILD (bệnh phổi kẽ) xơ hóa khác với IPF, điều trị điều hòa miễn dịch bằng cách sử dụng glucocorticoid, liệu pháp ức chế miễn dịch hoặc cả hai được chỉ định và thường được sử dụng làm liệu pháp điều trị đầu tay nếu nghi ngờ mắc bệnh do viêm.

Tuy nhiên, ngoại trừ SSc– ILD (bệnh phổi kẽ liên quan đến xơ cứng bì) và bệnh sarcoidosis, bằng chứng ủng hộ phương pháp tiếp cận này còn rất yếu. Ở những bệnh nhân có kiểu UIP (viêm phổi kẽ thông thường), có mối lo ngại về mặt lý thuyết rằng ức chế miễn dịch có thể không có lợi hoặc thậm chí có thể gây hại, như đã được chỉ ra trước đây trong IPF (xơ hoá phổi tiên phát).

Nintedanib đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) và Cơ quan Dược phẩm Châu Âu (EMA) chấp thuận cho bệnh nhân mắc SSc–ILD và bệnh nhân mắc ILD xơ hóa mạn tính có kiểu hình tiến triển. Thuốc này không liên quan đến việc cải thiện chức năng nhưng làm giảm sự suy giảm FVC (dung tích sống gắng sức) khoảng một nửa, ủng hộ quan điểm cho rằng xơ phổi tiến triển có thể đáp ứng với liệu pháp chống xơ hóa bất kể bệnh cụ thể tiềm ẩn là gì.

Pirfenidone làm giảm tiến triển của bệnh ở bệnh nhân mắc ILD xơ hóa tiến triển, không thể phân loại. Khi xem xét điều trị bằng dược lý, lợi ích của việc bảo tồn chức năng phổi lâu dài nên được cân bằng với nguy cơ tác dụng phụ. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều câu hỏi về thời điểm và trình tự thích hợp của các phương pháp điều trị này.

Chẩn đoán bệnh xơ phổi

Do giống với nhiều bệnh lý ở phổi khác và xơ phổi có triệu chứng diễn biến chậm, không đặc hiệu nên việc chẩn đoán, xác định bệnh là rất khó khăn. Vậy nên, đã có rất nhiều trường hợp chẩn đoán sai thành các bệnh phổ biến như hen suyễn, viêm phổi và viêm phế quản. Để chẩn đoán bệnh xơ phổi và phân biệt với các bệnh lý khác, các bác sĩ thường sử dụng một số phương pháp sau: (2)

• Chụp CLVT (Cắt lớp vi tính) phổi với độ phân giải cao giúp phát hiện các hình thái tổn thương.
• Sinh thiết phổi: qua nội soi phế quản hoặc sinh thiết phổi phẫu thuật.
• Xét nghiệm dịch rửa phế quản phế nang qua nội soi phế quản.
• Các xét nghiệm cơ bản và chuyên sâu: công thức máu, sinh hóa máu, khí máu, đo chức năng hô hấp, các xét nghiệm miễn dịch.

Các liệu pháp điều trị xơ phổi

Bệnh xơ phổi có chữa được không phụ thuộc rất nhiều vào phác đồ điều trị. Phương pháp điều trị giúp cải thiện các tình trạng bệnh, giúp người bệnh dễ dàng hơn trong việc hít thở, lấy oxy. Để biết xơ phổi có trị được không, chúng ta cần thực hiện điều trị theo các liệu pháp điều trị sau:

1. Điều trị bằng thuốc

Điều trị xơ phổi phụ thuộc nguyên nhân, hình thái tổn thương, giai đoạn bệnh. Có hai loại thuốc được FDA chấp thuận để điều trị bệnh xơ phổi vô căn là nintedanib (Ofev) và pirfenidone (Esbriet). Những loại thuốc này không thể khắc phục hoàn toàn mô phổi nhưng chúng có thể làm chậm sự tiến triển của bệnh và bảo tồn chức năng phổi.

2. Phương pháp trị liệu oxy

Việc áp dụng phương pháp trị liệu bằng oxy để đảm bảo việc giữ mức oxy của bệnh nhân mắc xơ phổi không bị giảm xuống mức nguy hiểm, giúp người bệnh duy trì hoạt động sống thông thường là điều rất quan trọng trong quá trình điều trị bệnh xơ phổi. (3)

3. Phục hồi chức năng phổi

Phục hồi chức năng phổi để giúp hoạt động hít thở của bệnh nhân trở nên dễ dàng hơn. Học các bài tập thở, kiểm soát căng thẳng, tư vấn dinh dưỡng và tập luyện.

4. Ghép phổi

Ghép phổi là một trong những giải pháp điều trị cuối cùng. Tuy nhiên, phương pháp này không những cần phải lựa chọn được nguồn phổi phù hợp mà còn phải đối mặt với nguy cơ gặp phải các biến chứng thải ghép, nhiễm trùng.

Biến chứng xơ hóa phổi

Bệnh xơ phổi nếu không được can thiệp, điều trị sớm sẽ trở nặng hơn theo từng giai đoạn. Đôi khi các dấu hiệu của bệnh có thể thuyên giảm và được kiểm soát, tuy nhiên vấn đề lo ngại vẫn là sự phục hồi các tổn thương của phổi. Một số biến chứng khi bệnh chuyển nặng gây nguy hiểm cho sức khỏe người bệnh như:

• Giảm nồng độ oxy trong máu.
• Tăng áp động mạch phổi.
• Suy tim phải.
• Suy hô hấp.

Bệnh xơ phổi có chữa được không và có bị tái phát không?

Cũng giống như câu hỏi bệnh xơ phổi có chữa được không thì có rất nhiều người thắc mắc về bệnh xơ phổi có tái phát sau điều trị không? Xơ phổi là bệnh tiến triển theo thời gian và cho đến nay, bệnh xơ phổi vẫn chưa có phương pháp điều trị triệt để, giúp phục hồi hoàn toàn chức năng phổi. Các triệu chứng của bệnh có thể được kiểm soát và thuyên giảm, giúp người bệnh dễ dàng hít thở hơn, tuy nhiên không thể phục hồi hoàn toàn các tổn thương ở phổi do bệnh xơ phổi gây nên.

Do đó, bệnh nhân xơ phổi cần được phát hiện sớm để có phương pháp điều trị kịp thời, hiệu quả. Cần phải thăm khám thường xuyên và tuân theo phác đồ điều trị từ bác sĩ chuyên khoa để có được chất lượng cuộc sống tốt hơn, kéo dài tuổi thọ tránh những biến chứng gây nguy hiểm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng của người bệnh.

Khi nào cần thiết phải nhập viện điều trị xơ hóa phổi?

Xơ phổi là căn bệnh nguy hiểm với sự tiến triển khó lường, nặng dần theo thời gian Bệnh xơ phổi có thể ổn định trong nhiều năm với các triệu chứng từ nhẹ đến nặng. Ngoài ra, bệnh có thể gây ra các triệu chứng nghiêm trọng và tiến triển rất nhanh. Đặc biệt, có nhiều bệnh nhân xơ phổi đang trong tình trạng ổn định nhưng đột nhiên bệnh chuyển nặng hơn mà không có lý do rõ ràng. Do đó, khi có ho khan kéo dài và khó.

1. Triệu chứng thường gặp của xơ phổi

Một số triệu chứng xơ phổi phổ biến nhất mà người bệnh thường gặp là:

• Đau tức ngực,
• Ho khan, ho dai dẳng,
• Đau khớp và cơ,
• Mệt mỏi,
• Khó thở, nặng dần theo thời gian, nặng hơn khi gắng sức,
• Ngón dùi trống, móng tay khum,
• Tím môi, đầu chi,
• Giảm cân không rõ nguyên nhân,…

2. Các triệu chứng nghiêm trọng của bệnh xơ phổi

Trong một số trường hợp, bệnh xơ phổi có thể chuyển biến xấu, tiến triển nghiêm trọng và có khả năng đe dọa tính mạng. Khi gặp phải bất kỳ một trong các biểu hiện dưới đây người bệnh cần phải tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức:

• Tình trạng đau tức ngực, khó chịu không thuyên giảm mà ngày càng trở nên nghiêm trọng,
• Tím tái, rõ nhất ở da vùng môi và đầu chi,
• Khó thở, suy hô hấp không cải thiện.

Trong trường hợp này, người bệnh cần phải nhập viện ngay, để được xử trí và theo dõi kịp thời.

Những lưu ý cho bệnh nhân xơ phổi sống khỏe mạnh

Xơ phổi là loại bệnh nguy hiểm về phổi, nên khi có những biểu hiện về bệnh chúng ta không nên chủ quan mà cần đến các cơ sở y tế uy tín thăm khám để xác định tình trạng bệnh. xơ phổi có chữa được không phụ thuộc rất nhiều vào việc thăm khám kịp thời sẽ dễ dàng hơn cho việc kiểm soát bệnh và quá trình điều trị. Trong quá trình điều trị xơ phổi, người bệnh nên có lối sống lành mạnh để tình trạng bệnh thuyên giảm được cải thiện nhanh chóng và những lưu ý cho bệnh nhân xơ phổi được bác sĩ chuyên khoa phổi lưu ý như:

• Bỏ thói quen hút thuốc lá: Việc hút thuốc lá gây ảnh hưởng trực tiếp đến phổi, gây tổn thương và xơ hoá phổi nên bệnh nhân xơ phổi cần ngừng hút thuốc lá để tránh những chuyển biến nặng.
• Tập các bài tập vận động phù hợp với tình trạng sức khỏe: Việc tập những bài thể thao phù hợp và những bài tập hít thở là hoạt động rất cần thiết và có tác dụng rất tốt đến sự phục hồi của phổi. Nên các bệnh nhân xơ phổi luôn được các bác sĩ khuyến khích và chỉ định các bài tập vận động trong quá trình điều trị bệnh.
• Cần theo dõi và tái khám thường xuyên: Việc tái khám để kiểm tra, theo dõi sự tiến triển của bệnh là rất quan trọng. Sau mỗi lần tái khám chúng ta sẽ biết được mức độ bệnh trở nặng là nhanh hay chậm từ đó có thể đưa ra phương pháp điều trị phù hợp cho từng giai đoạn, phòng ngừa bệnh chuyển nặng gây nên những biến chứng không mong muốn…
• Xây dựng chế độ ăn phù hợp: Việc thiết lập chế độ ăn phù hợp có vai trò quan trọng việc giải quyết vấn đề xơ phổi có chữa được không. Đối với những bệnh nhân xơ phổi cần đảm bảo bữa ăn có chứa đầy đủ đa dạng các chất dinh dưỡng. Có thể ăn thành nhiều bữa, mỗi bữa nên ăn với số lượng nhỏ.

Địa chỉ chữa bệnh xơ phổi chuyên nghiệp

Xơ phổi là bệnh nguy hiểm, diễn biến phức tạp và rất nhanh chuyển nặng gây nên những biến chứng nguy hiểm. Do đó, việc tìm một cơ sở y tế thăm khám để xác định đúng tình trạng bệnh và có phác đồ điều trị phù hợp là rất quan trọng.

BVĐK Tâm Anh là nơi uy tín được nhiều người lựa chọn bởi đây là nơi hội tụ các thiết bị y tế với công nghệ hiện đại bậc nhất, giúp chẩn đoán chính xác tình trạng bệnh xơ phổi đang ở giai đoạn nào. Ngoài ra, BVĐK Tâm Anh cũng là nơi có đội ngũ chuyên gia y tế, bác sĩ đầu ngành với chuyên môn cao, có kinh nghiệm lâu năm trong ngành.

Nếu gặp phải các vấn đề về hô hấp, có những biểu hiện của bệnh xơ phổi hay muốn giải đáp thắc mắc về vấn đề phổi bị xơ có phục hồi được không,… quý khách vui lòng liên hệ đến BVĐK Tâm Anh qua hotline để được tư vấn và hẹn lịch khám:

Hy vọng, những thông tin chia sẻ trong bài sẽ giúp bạn có cái nhìn tổng quan về bệnh xơ phổi và hiểu rõ vấn đề xơ phổi có chữa được không. Để không gây nên các biến chứng nguy hiểm chúng ta nên đến các cơ sở y tế uy tín như BVĐK Tâm Anh để thăm khám và điều trị.