Viêm phổi kẽ không đặc hiệu ở trẻ em: Nguyên nhân, cách điều trị

Viêm phổi kẽ không đặc hiệu ở trẻ em là tình trạng viêm phổi không do một tác nhân gây bệnh cụ thể nào gây ra, gây khó khăn trong việc chẩn đoán và điều trị. Với đặc điểm phức tạp và đa dạng về nguyên nhân, bệnh lý này cần được phát hiện sớm và có phương pháp điều trị phù hợp, kịp thời để tránh những biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ.

Viêm phổi kẽ không đặc hiệu ở trẻ em là gì?

Viêm phổi kẽ không đặc hiệu ở trẻ em (Nonspecific Interstitial Pneumonia – NSIP) là một dạng viêm phổi xuất hiện ở khoảng trống giữa các túi khí trong phổi (khoảng trống giữa các phế nang) và các mạch máu xung quanh. Đây là bệnh lý khá phức tạp khi có đa dạng nguyên nhân và có liên quan đến nhiều yếu tố khác như hệ miễn dịch suy yếu, các bệnh lý nền kèm theo,… dẫn đến nhiều khó khăn trong quá trình chẩn đoán và điều trị. (1)

Bệnh thường xảy ra ở những người mắc bệnh mô liên kết Connective tissue disease – CTD) nhưng cũng có thể liên quan đến các tình trạng sức khỏe khác. Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, viêm phổi kẽ không đặc hiệu có thể dẫn đến những tổn thương vĩnh viễn trong phổi của trẻ và trở thành một phần của các bệnh hô hấp mạn tính.

Nguyên nhân gây viêm phổi kẽ không đặc hiệu ở trẻ em

Nguyên nhân gây nên tình trạng viêm phổi kẽ không đặc hiệu ở trẻ em đến nay vẫn chưa được xác định rõ ràng. Tuy nhiên, theo các nhà nghiên cứu bệnh lý này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như:

• Đi kèm các tình trạng sức khỏe khác: Viêm phổi kẽ không đặc hiệu thường gặp ở trẻ mắc các bệnh về mô liên kết, đặc biệt là các rối loạn tự miễn dịch.
• Tác dụng phụ của thuốc: Một số loại thuốc như Methotrexate, Amiodarone, Nitrofurantoin, thuốc hóa trị liệu, xạ trị ung thư, thuốc hỗ trợ tim, liệu pháp Statin,… có thể gây viêm phổi kẽ không đặc hiệu cho trẻ.
• Viêm phổi do virus: Trong một số trường hợp, viêm phổi kẽ không đặc hiệu có thể là hậu quả của các loại virus như human immunodeficiency virus (HIV), virus viêm gan.
• Suy giảm miễn dịch: Trẻ em có hệ miễn dịch yếu hoặc đang trong quá trình điều trị một bệnh lý khác có thể dễ dàng mắc các bệnh lý về đường hô hấp, trong đó có viêm phổi kẽ không đặc hiệu.
• Các bệnh lý nền: Trẻ em mắc các bệnh mạn tính, viêm phổi kẽ gia đình (familial interstitial pneumonia), bệnh hệ thống liên quan đến IgG4, bệnh ghép chống chủ (graft versus host disease – GVHD),… có thể dễ bị viêm phổi kẽ không đặc hiệu.
• Môi trường sống ô nhiễm: Các chất ô nhiễm trong không khí, khói thuốc lá, và bụi mịn có thể gây kích thích đường hô hấp và dẫn đến viêm phổi kẽ không đặc hiệu.

Triệu chứng viêm phổi kẽ không đặc hiệu ở trẻ em

Viêm phổi kẽ không đặc hiệu ở trẻ em có thể gây ra một loạt các triệu chứng khác nhau. Các triệu chứng này thường không được biểu hiện rõ ràng, khó phát hiện ở giai đoạn đầu của bệnh và có thể tương tự như viêm phổi do những nguyên nhân khác, bao gồm:

• Ho khan hoặc ho có đờm: Trẻ thường xuyên ho, thậm chí ho dữ dội, có thể kèm theo đờm.
• Khó thở hoặc thở mệt: Trẻ sẽ gặp khó khăn khi thở, thở nhanh hoặc có thể thở rít, thở mệt.
• Mệt mỏi, biếng ăn: Trẻ cảm thấy mệt mỏi, thiếu năng lượng, kèm theo tình trạng biếng ăn và chán ăn.
• Sốt cao: Trẻ em bị viêm phổi kẽ không đặc hiệu thường sốt từ 38°C đến 40°C, có thể kéo dài vài ngày.
• Đau ngực hoặc khó chịu: Cảm giác đau ngực hoặc khó chịu ở vùng ngực có thể xuất hiện, đặc biệt khi trẻ thở sâu hoặc ho.
• Ngón tay dùi trống (móng tay kính đồng hồ): Đây là tình trạng bất thường trong một số bệnh lý liên quan đến phổi và hệ tim mạch, rất hiếm gặp phải.

Viêm phổi kẽ không đặc hiệu ở trẻ em có nguy hiểm không?

Viêm phổi kẽ không đặc hiệu có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, đặc biệt là khi tình trạng viêm phổi kẽ kéo dài hoặc không được điều trị đúng cách. Một số biến chứng có thể xuất hiện như:

• Suy hô hấp: Viêm phổi kẽ không đặc hiệu có thể gây khó thở nghiêm trọng, khiến nguồn oxy không đủ để cung cấp cho các hoạt động của cho cơ thể.
• Nhiễm trùng máu: Nếu viêm phổi không được điều trị hiệu quả, tình trạng nhiễm trùng có thể lan rộng và gây nên tình trạng nhiễm trùng máu, đe dọa đến tính mạng của trẻ.
• Suy tim: Viêm phổi kẽ không đặc hiệu kéo dài, làm suy giảm chức năng hô hấp có thể gây áp lực lên tim, dẫn đến suy tim.

Do đó, việc nhận biết sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng để tránh những nguy hiểm tiềm ẩn đối với sức khỏe của trẻ.

Viêm phổi kẽ không đặc hiệu ở trẻ em có lây không?

Viêm phổi kẽ không đặc hiệu ở trẻ em thường không phải là bệnh truyền nhiễm và không lây trực tiếp từ người này sang người khác. Tuy nhiên, khả năng lây nhiễm còn tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh.

Nếu nguyên nhân gây viêm phổi kẽ không đặc hiệu là do các loại virus (mặc dù không xác định được nguyên nhân cụ thể) thì trẻ có thể bị lây nhiễm từ các trường hợp trẻ mắc bệnh viêm phổi kẽ do các tác nhân này. Các bệnh lý đường hô hấp khác như cảm lạnh hoặc cúm, có thể là yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng mắc viêm phổi kẽ không đặc hiệu ở trẻ.

Chẩn đoán bệnh viêm phổi kẽ không đặc hiệu ở trẻ em

Để chẩn đoán viêm phổi kẽ không đặc hiệu ở trẻ em, bác sĩ sẽ khám lâm sàng và có thể chỉ định một số xét nghiệm và kiểm tra. Các phương pháp chẩn đoán thường được sử dụng bao gồm: (2)

1. Khám lâm sàng

Đầu tiên, bác sĩ sẽ khám lâm sàng để đánh giá sơ bộ tình trạng bệnh tình. Qua thăm khám, bác sĩ có thể nhận định triệu chứng, mức độ nghiêm trọng và tiến triển của bệnh. Dựa trên đó, bác sĩ sẽ chỉ định các cận lâm sàng cần thiết nhằm xác định chẩn đoán chính xác và đưa ra phương án điều trị phù hợp cho từng bệnh nhi.

2. X-quang ngực

Đây là phương pháp cơ bản để xác định tình trạng viêm phổi kẽ không đặc hiệu. X-quang ngực giúp bác sĩ quan sát được hình ảnh của phổi như sự dày lên của thành phế quản; hình ảnh mờ dạng lưới hoặc dạng nốt; tổn thương vùng ngoại vi;… Từ đó phát hiện ra các dấu hiệu viêm hoặc tổn thương của phổi để có thể chẩn đoán mức độ và tình trạng bệnh.

3. HRCT

Nếu cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định chụp cắt lớp vi tính phổi phân giải cao (High-resolution CT – HRCT) để có hình ảnh chi tiết hơn về cấu trúc phổi và phát hiện những tổn thương nhỏ mà X-quang không thể nhìn thấy rõ. Một số đặc điểm tổn thương của bệnh viêm phổi kẽ không đặc hiệu ở trẻ em được nhìn thấy qua hình ảnh HRCT như tổn thương kính mờ đối xứng 2 bên, dấu hiệu chừa khoảng dưới màng phổi, giãn phế quản co kéo hoặc biến dạng cấu trúc phổi trong vùng kính mờ,…

4. Dịch rửa phế quản phế nang

Dịch rửa phế quản phế nang là kỹ thuật được thực hiện qua nội soi phế quản. Phương pháp này giúp thu thập mẫu dịch từ đường hô hấp của trẻ để kiểm tra các tác nhân gây bệnh có thể gây ra viêm phổi, đặc biệt là viêm phổi kẽ không đặc hiệu.

5. Sinh thiết phổi

Trong những trường hợp nặng hoặc không thể xác định được nguyên nhân, mức độ bệnh tình, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện sinh thiết phổi để lấy mẫu mô bệnh học làm xét nghiệm và xác định nguyên nhân chính xác. Từ đó đề ra hướng điều trị hiệu quả và phù hợp cho từng bệnh nhân.

Cách điều trị viêm phổi kẽ không đặc hiệu ở trẻ em

Điều trị viêm phổi kẽ không đặc hiệu ở trẻ em tập trung vào việc giảm thiểu triệu chứng và cải thiện chức năng hô hấp. Các phương pháp điều trị phổ biến bao gồm:

• Kháng sinh hoặc kháng virus: Tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, bác sĩ có thể chỉ định bệnh nhân sử dụng kháng sinh hoặc thuốc kháng virus nếu nghi ngờ viêm phổi kẽ không đặc hiệu có liên quan đến các yếu tố này.
• Điều trị triệu chứng: Các loại thuốc giảm sốt, thuốc ho, thuốc chống viêm,… có thể giúp làm giảm các triệu chứng của bệnh, giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn.
• Hỗ trợ hô hấp: Trong những trường hợp nghiêm trọng, các phương pháp điều trị như phục hồi chức năng phổi, liệu pháp oxy có thể được sử dụng để hỗ trợ quá trình hô hấp cho trẻ. Nếu tình trạng bệnh vẫn tiến triển nhanh và có xu hướng xấu đi, ghép phổi có thể được chỉ định thực hiện.

Phòng ngừa viêm phổi kẽ không đặc hiệu ở trẻ em

Viêm phổi kẽ không đặc hiệu ở trẻ em là một bệnh lý phức tạp, chưa xác định được rõ nguyên nhân chính xác gây nên bệnh nên hiện nay chưa có phương pháp cụ thể nào có thể phòng ngừa triệt để bệnh lý này. Tuy nhiên, các bậc phụ huynh có thể phòng ngừa các yếu tố nguy cơ, làm giảm triệu chứng của bệnh bằng các biện pháp sau:

• Tiêm vắc xin phòng bệnh: Đảm bảo trẻ được tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin phòng bệnh như vắc xin cúm, phế cầu, ho gà,…
• Tăng cường sức đề kháng: Cung cấp chế độ dinh dưỡng hợp lý và tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ thông qua chế độ ăn uống đa dạng, giàu dưỡng chất, đặc biệt là các thực phẩm giàu vitamin C, vitamin D.
• Giữ vệ sinh sạch sẽ: Rửa tay thường xuyên cho trẻ và đảm bảo môi trường sống sạch sẽ, thoáng mát.
• Tránh tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ: Bảo vệ trẻ tránh tiếp xúc với các tác nhân ô nhiễm như các chất gây ô nhiễm, bụi bẩn, khói thuốc lá,…

Địa chỉ khám viêm phổi kẽ không đặc hiệu cho trẻ đáng tin cậy

Khi nghi ngờ trẻ bị viêm phổi kẽ không đặc hiệu, bố mẹ nên đưa trẻ đến các cơ sở y tế uy tín, đạt chất lượng, có chuyên khoa hô hấp hoặc nhi khoa để được thăm khám và điều trị kịp thời. Khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là một trong những địa chỉ uy tín tại Việt Nam trong việc chăm sóc sức khỏe trẻ em, đặc biệt là trong điều trị các bệnh lý về đường hô hấp như viêm phổi kẽ không đặc hiệu.

Với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Nhi giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm, tận tâm, tận tình; hệ thống trang thiết bị, máy móc thăm khám tiên tiến, hiện đại cùng triết lý “Trao an tâm cho bố mẹ, mang nụ cười đến với bé yêu”, BVĐK Tâm Anh cam kết mang đến những dịch vụ khám, điều trị, chăm sóc sức khỏe toàn diện, an toàn và hiệu quả nhất cho trẻ.

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị trực tiếp với các bác sĩ giỏi tại khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, bố mẹ có thể liên hệ theo thông tin sau:

Viêm phổi kẽ không đặc hiệu ở trẻ em là một bệnh lý phức tạp và tiềm ẩn nhiều nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Việc hiểu rõ về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị viêm phổi kẽ không đặc hiệu là vô cùng quan trọng để bảo vệ tốt sức khỏe của trẻ.