Khoảng 80% người mắc vảy nến bị ảnh hưởng ở vùng da đầu. Vảy nến da đầu là bệnh tự miễn, xuất hiện dưới dạng mảng da đỏ, dày, phủ vảy trắng gây khô, có thể gây ngứa da đầu. Vậy nguyên nhân, cách chẩn đoán và phòng ngừa tình trạng này là gì? ThS.BS.CKI Phạm Trường An, Đơn vị Da liễu – Thẩm mỹ Da, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7 sẽ giải đáp thông qua bài viết dưới đây.
Vảy nến da đầu là bệnh da liễu mạn tính, không lây, xảy ra khi hệ miễn dịch hoạt động bất thường khiến tế bào da phát triển và tích tụ nhanh chóng, tạo thành các mảng da dày, có màu hồng, đỏ hoặc tím (tùy theo màu da) phủ vảy trắng hoặc xám. Bệnh có thể ảnh hưởng đến toàn bộ da đầu hoặc lan ra các vùng lân cận như trán, sau gáy, quanh tai và đường chân tóc. (1)
Bất kỳ ai cũng có thể mắc vảy nến trên da đầu, nhưng ở nhiều người nguy cơ sẽ cao hơn:
Bệnh hình thành do nhiều nguyên nhân khác nhau như:
Vảy nến da đầu là bệnh tự miễn, xảy ra khi hệ miễn dịch nhầm lẫn và tấn công các tế bào da khỏe mạnh. Sự “nhầm lẫn” này khiến quá trình sản sinh tế bào da đầu diễn ra nhanh một cách bất thường, chỉ trong khoảng 3-4 ngày, thay vì chu kỳ gần 1 tháng như bình thường. Các tế bào cũ chưa kịp bong tróc thì các tế bào mới đã sản sinh và chồng chất lên nhau, hình thành vảy.
Di truyền là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Nếu trong gia đình bạn có người từng mắc vảy nến, đặc biệt là cha mẹ hoặc anh chị em ruột, nguy cơ mắc bệnh của bạn sẽ cao hơn. Tuy nhiên, không phải ai mang gen di truyền cũng phát bệnh. Bệnh chỉ khởi phát khi có sự kết hợp của yếu tố di truyền với các tác nhân môi trường hoặc lối sống bất lợi.
Áp lực tinh thần, lo âu hoặc trầm cảm kéo dài có thể là yếu tố kích hoạt hoặc làm bùng phát vảy nến da đầu. Khi căng thẳng, cơ thể giải phóng các hormone gây viêm và làm suy giảm khả năng kiểm soát của hệ miễn dịch, khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn. Đây là lý do vì sao người mắc bệnh thường được khuyến khích kết hợp thư giãn tinh thần, nghỉ ngơi và điều chỉnh cảm xúc trong quá trình điều trị.
Thời tiết lạnh và khô có thể làm khởi phát hoặc làm nặng thêm bệnh, khiến da đầu dễ mất độ ẩm, dẫn đến bong tróc hoặc ngứa nhiều hơn.
Một số loại thuốc như corticosteroid, thuốc chống sốt rét, lithium hoặc thuốc điều trị rối loạn tâm thần có thể gây ra hoặc làm trầm trọng thêm bệnh vảy nến da đầu. Ngoài ra, việc sử dụng các loại dầu gội, hóa chất nhuộm/tẩy tóc chứa thành phần mạnh cũng có thể gây kích ứng, làm tổn thương da đầu và kích hoạt bệnh.
Nhiều người sử dụng các sản phẩm kích thích mọc tóc chứa hoạt chất mạnh hoặc chưa được kiểm chứng có thể gây kích ứng vùng da đầu. Việc bôi liên tục lên da đầu dễ gây mất cân bằng hàng rào bảo vệ da, gây viêm, tổn thương và làm tăng nguy cơ bùng phát bệnh ở người có cơ địa nhạy cảm.
Dưới đây là những triệu chứng nhận biết đặc trưng:
Vảy nến da đầu thường không nguy hiểm đến tính mạng, nhưng nếu không điều trị đúng cách có thể gây ngứa, khó chịu, rụng tóc, ảnh hưởng đến thẩm mỹ, tâm lý và chất lượng cuộc sống.
Để chẩn đoán bệnh, bác sĩ sẽ dựa vào thăm khám lâm sàng kết hợp một số kỹ thuật hỗ trợ khi cần thiết.
Bạn nên đến gặp bác sĩ Da liễu – Thẩm mỹ Da khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ vảy nến da đầu hoặc khi tình trạng bệnh diễn tiến nặng, lan rộng, gây đau rát, ngứa kéo dài. Ngoài ra, nếu đã điều trị nhưng không cải thiện, cảm thấy mất tự tin với làn da hoặc còn băn khoăn về phác đồ hiện tại, việc thăm khám sớm sẽ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả hơn.
Tùy vào mức độ, người bệnh có thể áp dụng các phương pháp điều trị tại nhà hoặc cần can thiệp chuyên sâu tại cơ sở y tế.
Với những trường hợp nhẹ, bác sĩ có thể đưa ra phác đồ chăm sóc tại nhà để giảm ngứa, bong tróc và hạn chế tình trạng lan rộng. Người bệnh sẽ được bác sĩ chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da chỉ định sử dụng dầu gội chứa thành phần như acid salicylic, ketoconazole để làm mềm các mảng vảy nến và giảm viêm. Ngoài ra, người bệnh cần giữ da đầu sạch sẽ và hạn chế cào gãi để góp phần hỗ trợ quá trình điều trị.
Với những trường hợp vảy nến da đầu nặng, dai dẳng hoặc không đáp ứng với thuốc bôi, bác sĩ chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da có thể chỉ định thuốc sinh học. Đây là nhóm thuốc tác động có chọn lọc vào các protein gây bệnh, từ đó làm giảm nhanh triệu chứng và hạn chế tổn thương lan rộng.
Một số thuốc sinh học thường được sử dụng trong điều trị vảy nến ở da đầu như secukinumab, guselkumab… Các thuốc này thường được tiêm theo lịch định kỳ và có hiệu quả kiểm soát bệnh lâu dài. Tuy nhiên, người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da theo dõi chặt chẽ trong quá trình điều trị để kiểm soát tác dụng phụ và phòng ngừa nguy cơ nhiễm trùng.
Trong những trường hợp bệnh nặng, lan rộng hoặc không đáp ứng với điều trị thông thường, người bệnh có thể được chỉ định các phương pháp chuyên sâu tại cơ sở y tế như laser để kiểm soát triệu chứng hiệu quả hơn.
Để duy trì hiệu quả điều trị và ngăn bệnh vảy nến da đầu tái phát, cần lưu ý một số cách chăm sóc tại nhà như sau:
Dù không thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng vảy nến vùng da đầu hoàn toàn có thể được kiểm soát tốt nếu bạn biết cách chăm sóc và phòng ngừa hợp lý.
Vảy nến ở da đầu là bệnh không lây nhiễm, không do vi khuẩn hay virus gây ra. Bạn sẽ không bị lây bệnh khi tiếp xúc, dùng chung lược, khăn tắm hay chạm vào vùng da bị tổn thương của người bệnh.
Vảy nến trên da đầu không trực tiếp gây rụng tóc, nhưng tình trạng viêm kéo dài, cào gãi mạnh hoặc cạy vảy thường xuyên có thể làm tổn thương da đầu, dẫn đến tóc gãy rụng tạm thời. Nếu điều trị đúng cách, tóc có thể mọc lại bình thường.
Không. Vảy nến trên da đầu là bệnh tự miễn, trong khi nấm da đầu là bệnh nhiễm trùng do vi nấm, có khả năng lây từ người sang người. Cả hai đều gây bong vảy và ngứa, nhưng cách điều trị hoàn toàn khác nhau. Do đó, cần thăm khám với bác sĩ Da liễu – Thẩm mỹ Da để chẩn đoán chính xác.
Không hẳn. Tình trạng bệnh nhẹ có thể dễ bị nhầm lẫn với gàu nhưng vảy nến là bệnh lý mạn tính có biểu hiện mảng đỏ, dày và bong vảy nhiều, còn gàu hình thành do da khô hoặc viêm da tiết bã nên nếu tình trạng kéo dài hoặc nghi ngờ, bạn nên đi khám nhằm xác định nguyên nhân.
Nếu bạn gặp phải các dấu hiệu nghi ngờ vảy nến da đầu như ngứa ngáy, bong vảy trắng, da đỏ dày hoặc rụng tóc bất thường, đừng chủ quan hay tự điều trị tại nhà. Bạn nên đến cơ sở y tế uy tín như Chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM hoặc Đơn vị Da liễu – Thẩm mỹ Da, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7 để điều trị.
Tại Tâm Anh, người bệnh sẽ được thăm khám kỹ lưỡng và xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa, kết hợp nhiều phương pháp như thuốc bôi, gội đầu chuyên dụng, thuốc uống, thuốc sinh học… Với sự theo dõi sát sao của đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm, tình trạng này sẽ được kiểm soát hiệu quả, giúp giảm ngứa, bong tróc, lấy lại tự tin cho người bệnh.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Vảy nến da đầu là bệnh mạn tính nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu được chẩn đoán sớm và điều trị đúng cách. Chủ động thăm khám và tuân thủ hướng dẫn chăm sóc sẽ giúp người bệnh cải thiện triệu chứng, phục hồi da đầu hiệu quả.
