Bác sĩ ơi, em vừa đi khám thì được chẩn đoán là có nhân tuyến giáp. Em đang rất lo lắng và muốn hỏi: nhân tuyến giáp nên uống thuốc gì? Có cần phải uống thuốc lâu dài không hay chỉ theo dõi định kỳ thôi ạ?
Bác sĩ Đơn vị Nội tiết - Đái tháo đường
Bác sĩ Khoa Nội tiết - Đái tháo đường
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM,Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7
Để có hướng điều trị phù hợp cho người bệnh có nhân tuyến giáp, bác sĩ cần xác định được bản chất nhân, từ đó mới đưa ra chỉ định. Vì vậy trong trường hợp này bạn cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ điều trị, không tự ý dùng thuốc khi chưa có chỉ định. Dưới đây là những thông tin về vấn đề “Nhân tuyến giáp nên uống thuốc gì?” mà bạn có thể tham khảo.
Nhân tuyến giáp nên uống thuốc gì?
Để xác định nhân tuyến giáp nên uống thuốc gì hoặc lựa chọn phương pháp điều trị nào phù hợp cho người bệnh, trước tiên bác sĩ cần đánh giá thông qua một số chỉ định cận lâm sàng như:
Xét nghiệm chức năng tuyến giáp: Gồm xét nghiệm hormone kích thích tuyến giáp TSH, hormone tuyến giáp (dạng hoạt động) FT4, FT3. Một số trường hợp cần bổ sung xét nghiệm kháng thể kháng tuyến giáp (anti-TPO, anti-Tg, TRAb). Xét nghiệm chức năng tuyến giáp giúp xác định nhân có tiết hormone giáp hay không.
Nếu nồng độ TSH giảm: Cần làm xạ hình tuyến giáp để phân biệt nhân lành tính, ác tính.
Nếu nồng độ TSH bình thường hoặc cao: Tiếp tục xem xét kết quả siêu âm và sinh thiết.
Siêu âm tuyến giáp: Là phương pháp đầu tay để đánh giá đặc điểm hình thái nhân giáp. Theo ACR-TIRADS, nhân giáp được phân độ dựa trên các yếu tố: thành phần, độ hồi âm, bờ, vi vôi hóa, hình dạng. Theo đó:
Dấu hiệu gợi ý nhân giáp lành tính: Nhân nang thuần túy hoặc hỗn hợp dạng bọt biển, bờ đều, không có vi vôi hóa.
Dấu hiệu nghi ngờ nhân giáp ác tính: Nhân đặc giảm âm, bờ tua gai/không đều, vi vôi hóa, hình dạng cao > rộng, xâm lấn bao giáp hoặc hạch cổ bất thường.
Dấu hiệu gợi ý nhân giáp gây cường giáp: Nhân tăng tưới máu mạnh, đi kèm biểu hiện giảm hormone TSH.
Theo phân loại TIRADS, nhân giáp được chia làm 5 độ, tương ứng với các cách xử trí sau:
TIRADS 1: Lành tính (0 điểm): không cần sinh thiết.
TIRADS 2: Không nghi ngờ ác tính (2 điểm): theo dõi chức năng tuyến giáp.
TIRADS 3: Nghi ngờ thấp (3 điểm): sinh thiết nếu nhân kích thước ≥ 2,5cm.
TIRADS 4: Nghi ngờ trung bình (4 – 6 điểm): sinh thiết nếu nhân kích thước ≥ 1,5cm.
TIRADS 5: Nghi ngờ cao (≥ 7 điểm): sinh thiết nếu nhân kích thước ≥ 1cm.
Sinh thiết bằng kim nhỏ (FNA): Là tiêu chuẩn để xác định bản chất nhân giáp, được chỉ định cho các nhân có kích thước và đặc điểm nghi ngờ theo TIRADS đã trình bày ở trên, hoặc bất kỳ nhân nào có hạch cổ nghi ngờ di căn. Kết quả tế bào học được phân loại theo hệ thống Bethesda:
Phân loại Bethesda
Nguy cơ ác tính (%)
Quản lý lâm sàng
I. Không thỏa đáng
5% – 10%
Xét nghiệm FNA dưới hướng dẫn siêu âm
II. Lành tính
0% – 3%
Theo dõi lâm sàng và siêu âm
III. Tế bào không điển hình hoặc tổn thương dạng nang có ý nghĩa chưa xác định
10% – 30%
Xét nghiệm lại FNA, xét nghiệm sinh học phân tử hoặc phẫu thuật cắt thùy tuyến giáp
IV. Tổn thương dạng nang hoặc nghi ngờ tổn thương nang
25% – 40%
Xét nghiệm sinh học phân tử, phẫu thuật cắt thùy tuyến giáp
V. Nghi ngờ ác tính
50% – 75%
Phẫu thuật cắt thùy hoặc gần toàn bộ tuyến giáp
VI. Ác tính
97% – 99%
Phẫu thuật cắt thùy hoặc gần toàn bộ tuyến giáp
Siêu âm tuyến giáp là phương pháp đầu tay để đánh giá đặc điểm hình thái nhân giáp.
Sau khi có kết quả cụ thể, bác sĩ sẽ lập kế hoạch điều trị tùy theo từng trường hợp:
Nhân giáp lành tính: Các nhân giáp được đánh giá nguy cơ ác tính thấp trên siêu âm và có kết quả tế bào học lành tính, không gây triệu chứng bất thường, ít nguy hiểm đến sức khỏe. Nếu nhân còn nhỏ, bác sĩ thường hướng dẫn người bệnh theo dõi bằng siêu âm, xét nghiệm chức năng tuyến giáp định kỳ. Với nhân to, gây chèn ép hoặc mất thẩm mỹ, người bệnh có thể được chỉ định phẫu thuật tuyến giáp hoặc điều trị đốt sóng cao tần. (1)
Nhân giáp ác tính (ung thư tuyến giáp): Bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật loại bỏ toàn bộ hoặc một phần tuyến giáp. Có thể kèm nạo hạch cổ nếu có hạch di căn xác định hoặc nguy cơ cao. Sau phẫu thuật, một số trường hợp người bệnh cần sử dụng thuốc thay thế hormone tuyến giáp (Levothyroxine) suốt đời.
Nhân giáp kèm cường giáp: Là nhân có khả năng tự tiết hormone giáp, khiến nồng độ hormone tuyến giáp trong máu vượt quá nhu cầu của cơ thể. Trường hợp này bác sĩ có thể chỉ định người bệnh sử dụng thuốc kháng giáp tổng hợp như Methimazole hoặc Propylthiouracil (PTU) tùy trường hợp.
Như vậy, tùy theo nguyên nhân gây bệnh, mức độ bệnh,… bác sĩ có thể chỉ định người bệnh nên uống thuốc gì, đồng thời có thể bổ sung thêm iod hoặc các loại vitamin, khoáng chất (như selen, kẽm, vitamin D…).
Có cần phải uống thuốc lâu dài không?
Như đã trình bày ở trên, người bệnh nhân tuyến giáp lành tính, chức năng tuyến giáp bình thường không cần dùng thuốc. Với nhân giáp gây cường giáp, thuốc kháng giáp tổng hợp không phải là lựa chọn điều trị lâu dài do dễ tái phát và có thể gây tác dụng phụ (tổn thương gan, giảm bạch cầu…). Nếu sau phẫu thuật người bệnh bị suy giáp tạm thời/vĩnh viễn thì có thể dùng hormone tuyến giáp tổng hợp.
Bác sĩ khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM đang tư vấn cho khách hàng cách chăm sóc tuyến giáp sau mổ.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội:
108 Phố Hoàng Như Tiếp, Phường Bồ Đề, TP. Hà Nội
(Đ/c cũ: 108 Hoàng Như Tiếp, P.Bồ Đề, Q.Long Biên, TP. Hà Nội)
Trên đây là thông tin giúp bạn đọc giải đáp thắc mắc “Bị nhân tuyến giáp nên uống thuốc gì?” Người bệnh cần tuyệt đối tuân thủ các chỉ định của bác sĩ và đến bệnh viện tái khám định kỳ theo lịch hẹn với bác sĩ để theo dõi sự phát triển của nhân và chức năng tuyến giáp…
