Nổi hạch sau gáy là dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang phải gặp một vấn đề sức khỏe nào đó, có thể là nhiễm khuẩn, nhiễm virus, nấm, côn trùng cắn hoặc ung thư. Vậy trẻ bị nổi hạch sau gáy do đâu? Cần làm gì khi phát hiện trẻ nổi hạch sau gáy?
Trẻ bị nổi hạch sau gáy là tình trạng một hoặc một nhóm hạch bạch huyết ở vùng gáy của trẻ phì đại bất thường, kích thước trên 1cm, có thể gây đau hoặc không đau và có thể đi kèm một số triệu chứng khác như sốt, đổ mồ hôi đêm, đau đầu, mệt mỏi, biếng ăn…
Hạch là một nhóm tế bào lympho thuộc hệ hạch bạch huyết, được coi như những “chốt” bảo vệ cơ thể khỏi sự xâm nhiễm của các tác nhân gây bệnh. Trên cơ thể có hơn 600 hạch phân bố rộng khắp cơ thể, được liên kết với nhau tạo thành một mạng lưới hạch; kích thước nhỏ hơn 1cm có hình dáng như hạt đậu, có thể sờ thấy được tại một số vị trí.
Khi trẻ gặp phải một vấn đề sức khỏe nào đó hoặc bị chấn thương ở khu vực phía sau gáy, hạch bạch huyết ở khu vực này có thể sưng lên. Một số nhiễm trùng thông thường có thể gây sưng hạch sau gáy: viêm họng liên cầu khuẩn, mắc bệnh sởi, nhiễm trùng tai, áp xe/nhiễm trùng răng, bệnh bạch cầu đơn nhân, viêm da, nhiễm trùng vết thương, HIV/AIDS,… (1)
Ngoài ra, trẻ nổi hạch sau gáy có thể do bệnh lao, bệnh toxoplasma, mèo cào, lupus, viêm khớp dạng thấp,… hiếm gặp hơn có thể là ung thư hạch, bệnh bạch cầu hoặc di căn của khối u/ ung thư khu vực lân cận.
Tùy thuộc vào nguyên nhân gây nổi hạch, trẻ nổi hạch sau gáy sẽ có các triệu chứng sau:
Ở những trường hợp này, kích thước hạch bị sưng thường dao động trong khoảng 2cm đổ lại. Ngoài ra, trẻ không có dấu hiệu bất thường nào khác, vẫn sinh hoạt bình thường; hệ miễn dịch vẫn đang hoạt động trơn tru.
Hạch sưng, đỏ và nóng có thể là dấu hiệu trẻ đang bị tấn công bởi vi khuẩn lao hoặc một siêu vi nào đó. Bố mẹ nên chú ý quan sát các triệu chứng kèm theo, kiểm tra xem trẻ có nổi hạch ở các vị trí khác không bởi ở những trường hợp này, trẻ cũng có thể nổi thêm hạch ở nhiều vị trí khác như tai, cằm, nách… Ngoài ra, hạch sưng đỏ và nóng có thể do viêm xoang, viêm đường hô hấp hoặc viêm tai giữa. Bình thường, vị trí hạch sưng không gây đau nhưng nếu chạm đến, trẻ có thể đau và khó chịu; hạch có thể di động.
Hạch sưng, cứng và không di chuyển thường là dấu hiệu cảnh bảo bệnh lý nguy hiểm, ung thư hạch hoặc liên quan đến sự di căn của khối u ở những khu vực lân cận.
Hầu hết các trường hợp nổi hạch ở gáy là lành tính và có thể tự giới hạn, tuy nhiên trẻ cần được đưa đến bệnh viện để bác sĩ thăm khám, xác định nguyên nhân gây sưng hạch; từ đó, có phương hướng chăm sóc, điều trị phù hợp. (2)
Tùy vào từng trường hợp, bác sĩ sẽ tư vấn điều trị tình trạng nổi hạch sau gáy ở trẻ phù hợp:
Đây là tình trạng bình thường và không cần điều trị. Hạch sau gáy sẽ tự xẹp xuống khi trẻ được chăm sóc đúng cách tại nhà.
Nhiều trường hợp trẻ nổi hạch sau gáy không được phát hiện và điều trị sớm, tình trạng sưng hạch trở nên nặng và nguy hiểm, sưng đỏ, có thể có mủ. Bác sĩ có thể kê thuốc giảm đau, kháng viêm, kháng sinh (nếu có nhiễm trùng) tùy thuộc vào kết quả thăm khám bệnh. Nếu được điều trị và chăm sóc đúng cách, tình trạng này sẽ biến mất sau 7 – 10 ngày và không để lại di chứng.
Một số trường hợp hạch sưng to dọa vỡ, ảnh hưởng đến các cơ quan xung quanh, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện một số thủ thuật như rạch, dẫn lưu hạch.
Hạch cứng, không di chuyển là dấu hiệu của bệnh lý nguy hiểm. Việc điều trị tình trạng nổi hạch sau gáy ở trẻ trong trường hợp này sẽ dựa vào điều trị căn nguyên gây sưng hạch. Trẻ có thể cần hóa trị, xạ trị nếu hạch sưng do ung thư.
Bên cạnh việc cho trẻ dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ, chăm sóc trẻ một cách khoa học và hợp lý sẽ giúp tăng hiệu quả điều trị, giúp trẻ nhanh chóng hồi phục sức khỏe. Một số lưu ý khi chăm sóc trẻ bị nổi hạch sau gáy:
Khi phát hiện trẻ bị nổi hạch sau gáy, bố mẹ nên đưa trẻ đến bệnh viện để bác sĩ thăm khám và tư vấn điều trị phù hợp, đặc biệt là khi hạch gây đau, khó chịu, tác động xấu đến sức khỏe và cuộc sống của trẻ. Khi chăm sóc trẻ nổi hạch sau gáy tại nhà, nếu trẻ có các dấu hiệu dưới đây, cần đưa trẻ trở lại bệnh viện để được bác sĩ hỗ trợ:
Để biết thêm thông tin về cách chăm sóc trẻ và những vấn đề về sức khỏe khác của trẻ, bạn có thể liên hệ tới bệnh viện theo địa chỉ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hy vọng với những thông tin trên, bố mẹ đã hiểu rõ hơn về tình trạng nổi hạch ở trẻ cũng như biết được cần làm gì khi trẻ bị nổi hạch sau gáy. Hầu hết hạch sẽ xẹp xuống, trở lại bình thường tuy nhiên bố mẹ không nên chủ quan trong chăm sóc và điều trị cho trẻ.
