Đã quá giờ tan làm từ lâu, văn phòng của PGS Yến vẫn sáng đèn. Sau một ngày dài thăm khám, hội chẩn và đi buồng bệnh, bà vẫn nán lại bên những bệnh án còn nhiều trăn trở. 43 năm gắn bó với ngành y, bà luôn tâm niệm một lý do để mỗi ngày tiếp tục làm việc: còn nhiều người bệnh cần đến mình.
Trong gia đình không có ai theo ngành y, trở thành bác sĩ cũng không phải ước mơ từ nhỏ của bà. Thế nhưng ngay trước kỳ thi đại học, theo lời động viên của gia đình, cô học sinh khối A năm ấy chuyển sang khối B và thi đỗ Trường Đại học Y Hà Nội.
Thời gian sau đó, càng học càng thấy say mê. Trong những buổi thực hành lâm sàng vào năm thứ ba đại học, khi ngày ngày đặt ống nghe lên ngực người bệnh để lắng nghe nhịp tim, nữ sinh viên Bạch Yến dần bị cuốn hút đặc biệt bởi lĩnh vực tim mạch.
“Giáo sư Phạm Gia Khải là người thầy truyền cảm hứng và khơi nguồn đam mê trong tôi với chuyên ngành tim mạch”, PGS Yến hồi tưởng lại.
Cơ duyên đến vào năm thứ năm đại học, khi nhà trường lần đầu tuyển hai vị trí bác sĩ nội trú tim mạch (trước đó chủ yếu đào tạo theo hướng nội tổng hợp), bà gần như không do dự đăng ký. “Tim mạch là chuyên ngành đòi hỏi sự tỉ mỉ và tính cẩn trọng rất cao. Nhiều bệnh có thể tiến triển âm thầm, nhưng chỉ một dấu hiệu nhỏ bị bỏ sót cũng có thể để lại hậu quả nghiêm trọng”, PGS Yến chia sẻ. Có lẽ chính sự khắt khe ấy lại khiến nữ sinh viên trẻ khi ấy càng muốn theo đuổi.
Cơ duyên tiếp nối khi lựa chọn tim mạch, bà có thêm nhiều cơ hội học hỏi từ các giáo sư, bác sĩ giàu kinh nghiệm. Một trong những bài học đáng nhớ đến từ người thầy mà bà luôn kính trọng – Giáo sư, bác sĩ Đặng Văn Chung.
Trong một lần đi buồng bệnh, thấy bệnh nhân đang quàng khăn vì trời lạnh, giáo sư đề nghị tháo khăn để thăm khám kỹ hơn. Từ chi tiết nhỏ ấy, ông phát hiện dấu hiệu bệnh Basedow – một nguyên nhân có thể gây rối loạn nhịp tim và suy tim, trong khi trước đó người bệnh chỉ đi khám tim mà chưa tìm ra căn nguyên.
“Thầy luôn nhắc chúng tôi rằng khám bệnh phải toàn diện, từ đầu đến chân. Nhiều khi chính một chi tiết rất nhỏ lại là chìa khóa để tìm ra bản chất của bệnh”, PGS Yến nhớ lại.
Tâm niệm ấy theo PGS Yến suốt nhiều năm làm nghề, giúp bà phát hiện và xử trí nhiều ca bệnh phức tạp. Như trường hợp gần đây, bệnh nhân Hoàng (49 tuổi) trước đó được chẩn đoán thông liên nhĩ và dự kiến can thiệp bít lỗ thông. Tuy nhiên khi bệnh nhân tới khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, trong lúc rà soát hồ sơ và các kết quả thăm dò, PGS Yến nhận thấy một số dấu hiệu chưa hoàn toàn phù hợp. Từ nghi ngờ này, bà chỉ định thêm các thăm dò chuyên sâu và phát hiện người bệnh mắc một dị tật tim bẩm sinh hiếm gặp liên quan đến tĩnh mạch phổi – dạng bất thường rất ít được ghi nhận trong y văn thế giới. Phát hiện này khiến hướng điều trị thay đổi hoàn toàn – thay vì bít lỗ thông, người bệnh được xây dựng phác đồ phẫu thuật phù hợp với dị tật tim phức tạp hơn, nhờ đó tránh nguy cơ biến chứng nặng.
Phát hiện ấy một lần nữa nhắc lại điều mà người thầy của bà từng dặn: trong y khoa, đôi khi chỉ một chi tiết nhỏ cũng có thể thay đổi hoàn toàn số phận của người bệnh.
Dù đã điều trị cho hàng nghìn người bệnh, chứng kiến không ít ca bệnh nặng và nhiều trường hợp hồi phục ngoài mong đợi, thế nhưng PGS Yến vẫn nhớ và nhắc đến một ký ức từ những năm đầu làm nghề.
Đó là một cô gái 18 tuổi mắc thông liên nhĩ – căn bệnh ngày nay có thể điều trị khá hiệu quả nhưng ở Việt Nam thời điểm đó gần như chưa có phương tiện can thiệp. Bệnh được chẩn đoán đúng, song cô gái trẻ vẫn ra đi trong vòng tay các bác sĩ. “18 tuổi là độ tuổi rực rỡ của bao hoài bão phía trước, nhưng với cô gái ấy mọi thứ mãi dừng lại ở đó”, PGS Yến nói.
Ký ức ấy trở thành một dấu mốc lặng lẽ trong hành trình làm nghề của bà, không phải vì bệnh quá phức tạp mà vì biết bệnh nhưng chưa có cách cứu người. Điều đó cũng trở thành động lực nhắc nhở bà rằng y học phải luôn tiến về phía trước, để nối dài và viết tiếp ước mơ của bao người bệnh.
Nhìn lại chặng đường làm nghề, PGS Yến cho biết bà may mắn được chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của ngành tim mạch Việt Nam. Nếu như nhiều năm trước, không ít bệnh tim chỉ có thể chẩn đoán và điều trị hạn chế, thì nay với các phương tiện hiện đại như siêu âm tim chuyên sâu, chụp cắt lớp vi tính hay cộng hưởng từ, nhiều bệnh tim phức tạp có thể được phát hiện sớm và xử trí hiệu quả ngay trong nước.
Không chỉ các dị tật tim bẩm sinh như thông liên nhĩ, thông liên thất có thể điều trị bằng can thiệp qua da thay cho phẫu thuật tim hở, mà nhiều bệnh từng có tiên lượng nặng như bệnh mạch vành, rối loạn nhịp tim, suy tim cũng có thêm nhiều phương pháp điều trị hiện đại.
Tại những trung tâm tim mạch chuyên sâu như Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại, nhiều ca bệnh phức tạp đã được chẩn đoán chính xác và điều trị thành công. Không ít người bệnh từ Anh, Canada, Singapore… cũng lựa chọn sang Việt Nam để thăm khám và điều trị.
“Nhờ những bước tiến đáng kinh ngạc của y học Việt Nam mà ngày càng nhiều người bệnh được cứu sống và có cơ hội bắt đầu một cuộc đời mới”, PGS Yến nói.
Hơn 40 năm gắn bó với nghề y cũng là chừng ấy năm PGS Yến quen với những ngày làm việc kéo dài, những ca trực muộn và áp lực từ những quyết định liên quan trực tiếp đến sinh mạng người bệnh. Với nhiều người, đó có thể là sự đánh đổi giữa công việc và cuộc sống riêng song với bà, đó đơn giản là một lựa chọn.
PGS Yến cho biết niềm vui mỗi ngày của bà là được khám chữa cho người bệnh, được nghiên cứu y khoa, được tiếp tục học hỏi dù đã ở tuổi mà nhiều người nghĩ đến chuyện nghỉ ngơi.
Bên cạnh công việc chuyên môn, PGS Yến vẫn giữ cho mình những khoảng lặng rất đời thường như thỉnh thoảng cùng gia đình đi chơi, vào bếp nấu vài món quen, cắm một bình hoa xinh xắn trong nhà hay đọc sách vào thời gian rảnh.
“Tôi may mắn khi gia đình luôn ủng hộ và đồng hành. Nhờ vậy tôi có thể toàn tâm với công việc và nghiên cứu y khoa suốt nhiều năm”. Bà cho rằng khi có sự thấu hiểu và sẻ chia từ người thân, cân bằng giữa công việc và cuộc sống không quá khó.
PGS Yến cũng đặc biệt dành nhiều sự đồng cảm cho các bác sĩ trẻ và những nữ bác sĩ phải nỗ lực cân bằng giữa công việc chuyên môn và gia đình. Theo bà, những giai đoạn vất vả ấy rồi cũng sẽ qua, nếu mỗi người đủ đam mê. “Chỉ cần giữ được lửa nghề thì khó khăn nào cũng sẽ vượt qua”, bà nói.
Ít ai biết rằng trước đây PGS Yến từng ấp ủ ước mơ trở thành một giáo viên song cơ duyên đến với ngành y lại mang đến cho bà một con đường đặc biệt hơn để vừa là bác sĩ chữa bệnh, vừa là người thầy truyền lại kinh nghiệm cho các thế hệ bác sĩ trẻ. Có lẽ cũng vì thế, sau nhiều năm làm nghề, điều khiến bà cảm thấy ý nghĩa không chỉ là những bệnh nhân được cứu sống, mà còn là khi nhìn thấy lớp bác sĩ trẻ tiếp tục bước đi vững vàng trên con đường bằng đam mê, nhiệt huyết và trái tim của một người thầy thuốc.
| TTND.PGS.TS.BS Nguyễn Thị Bạch Yến tốt nghiệp nội trú chuyên ngành Tim mạch tại Trường Đại học Y Hà Nội, sau đó có thời gian tu nghiệp tại Pháp. Sau này, PGS Yến từng giữ cương vị Phó Viện trưởng Viện Tim mạch – Bệnh viện Bạch Mai, từng đảm nhiệm Phó giám đốc Chương trình mục tiêu phòng chống Bệnh Tim mạch – Bộ Y tế. Từ năm 2020 đến nay, bà là Trưởng khoa Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội. Gần bốn thập kỷ gắn bó với lĩnh vực tim mạch, PGS Yến đã thăm khám và điều trị thành công cho hàng nghìn bệnh nhân.
Bên cạnh công tác chuyên môn, PGS Yến còn là người thầy của nhiều thế hệ bác sĩ tim mạch. Đồng thời, bà cũng tham gia nhiều công trình nghiên cứu và công bố hàng trăm bài báo khoa học trên các tạp chí trong và ngoài nước. Những đóng góp bền bỉ trong chuyên môn và nghiên cứu khoa học đã mang lại cho bà nhiều danh hiệu cao quý như danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân, Huân chương Lao động hạng Ba và Giải thưởng Nhà nước về Khoa học và Công nghệ. |
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
