Từ nỗi trăn trở làm sao chuyển đơn phôi vẫn giúp người bệnh đậu thai, tò mò về nuôi cấy phôi, bác sĩ Như quyết định sang Australia học tập rồi xây dựng mô hình phòng Lab thụ tinh ống nghiệm tại Việt Nam đạt kỷ lục châu Á.

Mô hình này là hệ thống “lab trong lab”, được bác sĩ Như “thai nghén” khi học thạc sĩ Phôi thai học lâm sàng tại Đại học Monash (Australia) năm 2008 và tiên phong xây dựng tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM. Đây cũng là mô hình đầu tiên tại châu Á, được Tổ chức Kỷ lục châu Á (ABR) trao chứng nhận vào tháng 9/2025.

“Quyết định sang Australia học về phôi và phòng lab, tôi tự nhủ việc này là cần thiết bởi tôi cần kiến thức toàn diện hơn về lab để phục vụ cho điều trị hiếm muộn”, ThS.BS Giang Huỳnh Như, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (IVF Tâm Anh TP.HCM) nhớ lại.

Giai đoạn ấy, bác sĩ Như là bác sĩ trẻ trong lĩnh vực lâm sàng trực tiếp khám và điều trị cho người bệnh hiếm muộn.

Những lần vào phòng thủ thuật, đón nhận phôi từ tay của chuyên viên phôi học, bác sĩ Như băn khoăn “vì sao chuyển phôi này mà không phải phôi kia”, “phôi như thế nào là chất lượng tốt”… Những kỹ thuật chuyên sâu về nuôi cấy phôi hoàn toàn diễn ra bên trong phòng lab – “pháo đài” dành riêng cho các chuyên viên phôi học, nơi các bác sĩ lâm sàng thường ít biết đến khiến bác sĩ Như tò mò, khát khao khám phá.

Tại Úc, khi những đồng môn tập trung rèn luyện về kỹ thuật để trở thành chuyên viên phôi học (thực hiện những kỹ thuật lọc rửa noãn và tinh trùng, tiêm tinh trùng vào bào tương noãn – ICSI, trữ đông tinh trùng…), thì bác sĩ Như với góc nhìn của bác sĩ lâm sàng thích thú nghiên cứu toàn diện quá trình vận hành của trung tâm hỗ trợ sinh sản và phòng lab. Học phần “setup lab” – thiết lập phòng nuôi cấy phôi, khơi dậy trong bác sĩ Như niềm đam mê đặc biệt.

“Nếu em được thiết kế một phòng lab trong mơ. Nó sẽ như thế nào?” – câu hỏi của người thầy giáo đã truyền cảm hứng mạnh mẽ đến bác sĩ Như.Những ý tưởng được vạch ra ở hàng trăm trang giấy, càng về sau càng cụ thể.

Bác sĩ Như mang khát vọng về nước, cùng ê kíp ấp ủ không đơn thuần xây dựng “phòng lab trong mơ” mà rộng lớn hơn là “Trung tâm Hỗ trợ sinh sản trong mơ”. Trung tâm đó mang sự toàn diện, đồng thời phát triển cả 3 “mắt xích”, gồm điều trị vô sinh nữ và vô sinh nam; phòng “lab-trong-lab” là “trái tim” được đặt ở vị trí trung tâm.

Trung tâm IVF Tâm Anh TP.HCM sớm hình thành, được thiết kế hệ thống sạch xuống bậc với khu đệm theo mô hình ISO 5 – ISO 6 – ISO 7 – ISO 8. Áp lực dương giảm dần theo các khu vực, trong đó áp lực phòng ISO 5 cao nhất, đến phòng lab thao tác trên giao tử và phôi đạt ISO 6, phòng thủ thuật (chọc hút noãn/ tìm tinh trùng) đạt ISO 7, cuối cùng phòng hồi tỉnh trước và sau phẫu thuật đạt điều kiện không khí máy lạnh là ISO 8.

Chất lượng không khí ở phòng ISO 5 là sạch nhất theo tiêu chuẩn y khoa với mật độ hạt bụi và vi sinh vật cực thấp giúp giảm thiểu nguy cơ nhiễm khuẩn, nấm, virus cũng như hạn chế sự hiện diện của các hợp chất hữu cơ bay hơi có khả năng gây độc tế bào. Nhờ đó, chất lượng vi môi trường xung quanh phôi được đảm bảo, góp phần nâng cao hiệu quả thụ tinh, tỷ lệ phát triển phôi nang. Đồng thời sự đầu tư lớn trang bị các công nghệ hiện đại điển hình là hệ thống tủ nuôi cấy phôi trang bị camera 360 độ quan sát liên tục, đồng thời tích hợp phần mềm trí tuệ nhân tạo AI; hệ thống kính hiển vi đảo ngược độ phóng đại gấp 200 lần; hệ thống máy quay ly tâm trong lọc rửa tinh trùng; các bàn chống rung; bộ vi thao tác, thiết bị kiểm soát nhiệt độ; tủ thao tác vô trùng; hệ thống quản lý chất lượng; các màn hình quan sát sự phát triển của phôi… giúp tăng chất lượng phôi tốt, toàn bộ người bệnh đều được thụ hưởng lợi ích là tối ưu số lượng phôi chuyển và sớm có con với chi phí tiết kiệm nhất.

Bác sĩ Như nhớ lại thời điểm năm 2021, khi IVF Tâm Anh TP.HCM chính thức đi vào hoạt động đã ngay lập tức tiếp nhận một lượng lớn người bệnh vô sinh lâu năm và bệnh lý phức tạp cùng lúc đến điều trị, chiếm đến 60% tổng ca bệnh.

Đặc biệt, hành trình cả ê kíp nỗ lực phối hợp điều trị giúp đôi vợ chồng hiếm muộn gần một thập kỷ do người chồng 44 tuổi không có tinh trùng; vợ 40 tuổi, ít trứng, cuối cùng thành công có con là kỷ niệm khiến bác sĩ Như nhớ mãi trong giai đoạn sơ khai.

Người bệnh là vợ chồng anh Trung, được bác sĩ ở bệnh viện trước đó khuyên xin tinh trùng hiến tặng. Ê kíp bác sĩ IVF Tâm Anh TP.HCM quyết định “còn nước còn tát”, thực hiện vi phẫu micro-TESE tìm tinh trùng từ tinh hoàn song song với chọc hút noãn của người vợ để phát huy tối đa hiệu quả điều trị. Thời điểm ấy, hệ thống kính vi phẫu độ phóng đại 30 lần, trị giá 7 tỷ đồng vừa được đầu tư nhanh chóng phát huy công dụng, giúp các bác sĩ vô sinh nam thành công tìm thấy những ống sinh tinh tiềm năng. Ở phòng thủ thuật, bác sĩ Như chọc hút noãn ở người vợ thu được 10 noãn (trứng) trưởng thành. Cả mẫu mô ống sinh tinh và noãn được chuyển vào phòng lab.

Bên trong hệ thống “lab-trong-lab”, ở phòng lab lớn ISO 6, chuyên viên phôi học phân chia nhiệm vụ rõ ràng. Một bộ phận tìm kiếm tinh trùng, dưới hệ thống kính hiển vi độ phóng đại 200 lần, thành công tìm thấy khoảng 30 tinh trùng, đủ cho 3 chu kỳ IVF. Bộ phận khác xử lý lọc rửa và tách noãn. Khi đảm bảo đủ tinh trùng và noãn, chuyên viên phôi học bắt đầu lựa chọn tinh trùng đủ điều kiện tiêm vào bào tương noãn. Sau quá trình thụ tinh, phôi được chuyển vào bên trong phòng lab ISO 5 để tiếp tục nuôi cấy trong hệ thống tủ tối ưu mọi điều kiện về khí, nhiệt độ, độ ẩm, độ pH… sạch như tử cung của người mẹ. Tủ nuôi cấy tách biệt các buồng riêng, mỗi buồng nhỏ gắn camera quan sát liên tục giúp chuyên viên phôi học thường xuyên quan sát quá trình phát triển của phôi qua màn hình vi tính mà không cần đưa phôi ra bên ngoài.

Cả ê kíp bác sĩ cùng đôi vợ chồng thấp thỏm chờ đợi từng ngày. Từ 10 phôi ban đầu, có 8 phôi vượt qua cột mốc ngày 3, tiếp tục nuôi cấy lên ngày 5 kết quả có 6 phôi mạnh mẽ sản sinh năng lượng vượt qua các giai đoạn sàng lọc tự nhiên. Phần mềm trí tuệ nhân tạo (AI) chấm điểm có 2 phôi chất lượng tốt, còn lại chất lượng khá. Nhận kết quả phôi, cả bác sĩ và vợ chồng người bệnh mừng rỡ vì cơ hội có con đang ở rất gần.

Bác sĩ Như xây dựng phác đồ chuẩn bị niêm mạc tử cung đủ điều kiện cho người vợ, chuyển một phôi ngày 5 loại tốt vào tử cung giúp đậu thai, thuận lợi mang thai và sinh con. Con trai của vợ chồng anh Trung hiện gần 3 tuổi, là niềm hạnh phúc đặc biệt của gia đình hai bên nội ngoại sau gần 10 năm chờ đợi. Họ còn 5 phôi và 2 mẫu tinh trùng trữ đông trong hệ thống “lab-trong-lab” của IVF Tâm Anh giúp thêm cơ hội có con trong tương lai.

Giống vợ chồng anh Trung, mỗi năm, có hàng nghìn vợ chồng vô sinh lâu năm, tiền căn nhiều lần chuyển phôi thất bại ở các cơ sở trước đó, lớn tuổi, dự trữ buồng trứng thấp, không có tinh trùng… đã thành công ẵm con khỏe mạnh về nhà sau khi điều trị tại IVF Tâm Anh TP.HCM. Đặc biệt, với những trường hợp tiền căn phôi bất thường phân chia, áp lực dồn lên đội ngũ chuyên viên phôi học cực kỳ lớn, buộc phải theo dõi kỹ lưỡng, tiên lượng phôi có nguy cơ lặp lại như những chu kỳ trước. “Hệ thống ‘lab-trong-lab’ tối ưu mọi điều kiện, công nghệ nuôi cấy phôi hiện đại giúp giảm thiểu khó khăn và các nguy cơ, tăng tính ổn định, tăng chất lượng phôi và tỷ lệ thành công, giúp tất cả người bệnh đều thụ hưởng lợi ích là sớm có con với chi phí tiết kiệm nhất”, bác sĩ Như chia sẻ.

Nhờ “lab trong lab”, từ năm 2021 đến 2025, hàng ngàn cặp vợ chồng vô sinh hiếm muộn đã có con khỏe mạnh.

Các bác sĩ chỉ chuyển một phôi mỗi chu kỳ, giúp giảm tối đa nguy cơ đa thai, hạn chế biến chứng như sinh non, hội chứng truyền máu song thai và nhiều biến chứng thai kỳ nguy hiểm khác. Kết quả có thai cộng dồn trên tất cả các nhóm bệnh nhân tại IVF Tâm Anh TP. HCM trung bình đạt 82,8%, ở nhóm bệnh nhân dưới 28 tuổi lên đến 90,3%, nhóm bệnh nhân thất bại nhiều lần là 72,3%.

Các em bé chào đời từ kỹ thuật IUI/IVF của IVF Tâm Anh được chứng minh khỏe mạnh, phát triển đúng chuẩn và thậm chí cao hơn chuẩn về thể lực, không có bất thường về sức khoẻ, tỷ lệ bệnh vặt ít hơn so với mặt bằng chung của trẻ em Việt Nam. Kết quả này dựa trên chương trình khám sức khỏe cho gần 500 em bé chào đời nhờ hỗ trợ sinh sản tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, tại Ngày hội Bầu vàng IVFTA, diễn ra tháng 6/2025.

Không chỉ kiến tạo và xây dựng hệ thống “lab-trong-lab” tiêu chuẩn ISO 5, IVF Tâm Anh duy trì quản lý chất lượng liên tục 5 năm. Đầu tháng 9, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM vừa được Tổ chức kỷ lục châu Á xác lập Kỷ lục “Bệnh viện đầu tiên tại châu Á có Hệ thống Lab phôi học đạt chuẩn ISO 5 theo mô hình ‘lab trong lab’, ứng dụng trong thao tác trên giao tử và nuôi cấy phôi.

Tiến sĩ Biswaroop Roy Chowdhury – Chủ tịch Liên minh Kỷ lục Thế giới, cho biết, sau quá trình thẩm định và đánh giá nghiêm ngặt của Hội đồng cố vấn y khoa gồm các bác sĩ và chuyên gia y khoa tại nhiều quốc gia, bao gồm Indonesia, Việt Nam, Ấn Độ, Bangladesh và thậm chí cả một số quốc gia ngoài châu Á như Mỹ, cùng xem xét tất cả bằng chứng và đưa ra quyết định đủ điều kiện công nhận Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM xác lập kỷ lục. Ngoài ra, Tổ chức Kỷ lục châu Á (ABR) cũng đã tiến hành đối chiếu với các hệ thống kỷ lục khác nhằm kiểm tra kỷ lục đó đã từng được ghi nhận trong Sách kỷ lục Ấn Độ, Việt Nam, Indonesia, hay các quốc gia châu Á khác.