Có những loại ung thư không đến bất ngờ, chúng có thể bắt đầu âm thầm, từ một loại virus phổ biến mà người trưởng thành nào cũng có thể gặp: HPV (Human Papillomavirus). Điều may mắn là nhiều bệnh ung thư liên quan đến HPV có thể phòng ngừa hiệu quả. Ngày 4/3 – Ngày Nhận thức HPV Quốc tế là lời nhắc nhở: đừng trì hoãn, hãy phòng ngừa HPV ngay khi còn khỏe.
Ngày Nhận thức HPV Quốc tế 4/3 được Hiệp hội Papillomavirus Quốc tế (IPVS) khởi xướng lần đầu vào năm 2018. Mục đích nhằm nâng cao nhận thức về các công cụ phòng ngừa, thúc đẩy giáo dục về HPV, đồng thời khuyến khích các quốc gia và mỗi cá nhân trên thế giới hành động chống lại HPV. Qua đó giúp hàng trăm nghìn phụ nữ và nam giới có thể được hưởng lợi từ vaccine HPV, tầm soát để phát hiện sớm ung thư liên quan đến HPV, điều trị kịp thời.
HPV là một nhóm virus rất phổ biến. Ở đa số trường hợp, hệ miễn dịch có thể tự đào thải virus mà không gây ra vấn đề sức khỏe đáng kể. Thế nhưng, khi hệ miễn dịch suy yếu và việc nhiễm một số type HPV nguy cơ cao và kéo dài, thì loại virus này có thể dẫn đến các tổn thương tiền ung thư và ung thư, đặc biệt là ung thư cổ tử cung. Ngoài ra, virus HPV còn có thể liên quan đến một số ung thư khác như ung thư hậu môn, dương vật, âm hộ, âm đạo và vùng hầu họng.
HPV thường không hoặc ít gây triệu chứng trong một thời gian dài. Vì vậy, nhiều người dễ chủ quan, trì hoãn việc đi khám, tiêm ngừa hoặc tầm soát. Chỉ đến khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường như đau, chảy máu, tổn thương…, người bệnh mới bắt đầu giật mình. Lúc này, bệnh có thể đã tiến triển và việc điều trị trở nên phức tạp, kéo dài hơn. Nhiễm HPV không phải là điều đáng xấu hổ, bởi đây là loại virus rất phổ biến và bất kỳ ai cũng có thể từng phơi nhiễm. Điều cần quan tâm không phải là sự e ngại, mà là sự chủ động phòng ngừa.
Không đúng. Phần lớn trường hợp nhiễm HPV có thể điều trị hoặc tự khỏi; nguy cơ bị ung thư chỉ tăng khi nhiễm các type HPV nguy cơ cao và tình trạng nhiễm kéo dài, không được theo dõi hoặc xử trí phù hợp. Vấn đề là một người thường không biết mình có bị nhiễm virus HPV hay không và nếu nhiễm thì nhiễm loại HPV nào. Do đó, cần phải đi khám với bác sĩ để chẩn đoán chính xác.
Không đúng. HPV có thể gây bệnh ở cả nam và nữ, bao gồm ung thư cổ tử cung, hậu môn, dương vật và vùng hầu họng.
Không đúng. Tiêm vaccine giúp giảm nguy cơ nhiễm HPV hoặc nếu nhiễm thì sẽ giúp hạn chế mức độ nguy hại của bệnh, nhưng không thay thế việc tầm soát định kỳ theo khuyến cáo.
Không đúng. HPV có thể tồn tại âm thầm trong cơ thể nhiều năm, khó xác định thời điểm nhiễm hoặc nguồn lây nhiễm.
Không đúng. Trao đổi cởi mở về HPV giúp mỗi người hiểu rõ cách phòng ngừa, xử trí, nhằm bảo vệ sức khỏe tốt hơn.
Ngày 4/3 – Ngày Nhận thức HPV Quốc tế là dịp nhắc nhở cộng đồng cùng nâng cao nhận thức về HPV, đồng thời chủ động phòng ngừa và bảo vệ chính mình và người thân khỏi HPV thông qua hai “lá chắn” sức khỏe:
Vaccine HPV đạt hiệu quả tối ưu khi tiêm trước thời điểm có phơi nhiễm với virus, giúp cơ thể kịp thời hình thành đáp ứng miễn dịch từ sớm. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) khuyến cáo nên tiêm vaccine HPV thường quy ở độ tuổi 11 – 12 và có thể bắt đầu tiêm từ lúc 9 tuổi.
Vaccine HPV giống như một “chiếc ô” mở sẵn trước khi trời mưa. Tiêm càng sớm, đặc biệt trước khi có nguy cơ phơi nhiễm HPV, hiệu quả bảo vệ càng cao. Nhiều gia đình chọn tiêm ngừa cho con từ sớm như một bước chuẩn bị an toàn cho hành trang trưởng thành. Một mũi tiêm không làm cuộc sống hoàn hảo hơn, nhưng có thể góp phần giảm thiểu những rủi ro không mong muốn trong tương lai.
Tầm soát không phải để tìm bệnh mà để phát hiện sớm những tổn thương tiền ung thư khi việc can thiệp còn đơn giản và khả năng điều trị hiệu quả cao. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đặt mục tiêu loại trừ ung thư cổ tử cung bằng chiến lược 90 – 70 – 90 đến năm 2030 (tiêm chủng – sàng lọc – điều trị). Đây là một trong những chiến lược y tế công cộng rõ ràng nhất để “đi trước ung thư một bước”. Nhiều người trì hoãn việc tầm soát do sợ phải nhận kết quả bất lợi. Tuy nhiên, việc không kiểm tra mới là yếu tố làm tăng rủi ro, bởi bệnh lý liên quan đến HPV có thể tiến triển âm thầm trong thời gian dài.
HPV không phải vấn đề nhạy cảm, càng không chỉ là vấn đề của phụ nữ. HPV nên là mối quan tâm của cả nữ giới và nam giới. Nhiều người ngại nói về HPV do nghĩ đó là chuyện riêng tư. Nhưng sức khỏe không nên bị “mắc kẹt” trong sự ngại ngùng. Bởi HPV liên quan đến cả nam và nữ. Nam giới vẫn có thể mang và lây HPV; HPV cũng liên quan đến một số bệnh ung thư ở nam giới. Hiểu đúng, tiêm đúng và tầm soát đúng không chỉ bảo vệ bản thân mà còn bảo vệ người mình thương.
Đó là những câu nói đơn giản, nhưng lại góp phần quan trọng xây dựng nền tảng cho sức khỏe gia đình.
Nhân Ngày Nhận thức HPV Quốc tế 4/3, mỗi người có thể làm ngay 3 việc nhỏ nhưng quan trọng:
Chỉ cần một cuộc hẹn, một bước chủ động hôm nay có thể đổi lại sự an tâm trong nhiều năm tới.
Ngày 4/3 – Ngày Nhận thức HPV Quốc tế nhắc nhở mỗi người rằng, phòng ngừa ung thư không bắt đầu từ nỗi sợ mà bắt đầu từ sự quan tâm đúng lúc. Nếu có thắc mắc về việc tiêm vaccine HPV hoặc tầm soát cổ tử cung, hãy chủ động liên hệ với bệnh viện uy tín để được tư vấn.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
