Ngưng thở khi ngủ là một rối loạn hô hấp xảy ra khi đường hô hấp trên bị tắc nghẽn nhiều lần trong suốt giấc ngủ. Việc sử dụng thuốc điều trị ngưng thở khi ngủ cần được bác sĩ chỉ định để đảm bảo an toàn, mang lại hiệu quả cao.
Lưu ý: Các loại thuốc điều trị ngưng thở khi ngủ được đề cập là thuốc kê đơn, thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo chỉ định của bác sĩ. Hiệu quả của thuốc có thể thay đổi tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. Bài viết không chịu trách nhiệm đối với những trường hợp tự ý dùng thuốc. Bài viết cung cấp thông tin, không nhằm mục đích giới thiệu thuốc.
Ngưng thở khi ngủ là một tình trạng rối loạn giấc ngủ nghiêm trọng, do sự tắc nghẽn đường hô hấp trên xảy ra nhiều lần trong khi ngủ. Tình trạng này có thể dẫn đến nhiều biến chứng về sức khỏe, bao gồm mệt mỏi, căng thẳng cho tim và não, nếu không được điều trị kịp thời, có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng hơn. Việc điều trị đúng cách rất quan trọng để cải thiện sức khỏe tổng thể và chất lượng giấc ngủ. (1)
Các phương pháp điều trị chính cho chứng ngưng thở khi ngủ thường bao gồm thay đổi lối sống, phương pháp thở áp lực dương liên tục (CPAP) và đôi khi là phẫu thuật khi cần thiết. Tuy nhiên, thuốc điều trị ngưng thở khi ngủ cũng đóng một vai trò hỗ trợ quan trọng trong một số trường hợp.
Một nghiên cứu của Đại học Gothenburg (Thụy Điển) đã mở đường cho phương pháp điều trị bằng thuốc cho người mắc chứng ngưng thở khi ngủ. So với trước khi được điều trị bằng thuốc, số lần ngưng thở giảm trung bình hơn 20 lần mỗi giờ đối với người bệnh sử dụng thuốc. (2)
Sau khi người bệnh đến thăm khám, bác sĩ sẽ kiểm tra và đánh giá tình trạng bệnh, sức khỏe tổng quát và các yếu tố cá nhân của mỗi người bệnh, từ đó chỉ định thuốc điều trị ngưng thở khi ngủ phù hợp cho từng trường hợp.
Những đối tượng sau không thể sử dụng thuốc điều trị ngưng thở khi ngủ do nguy cơ xuất hiện tác dụng phụ: (4)
Loại thuốc điều trị ngưng thở khi ngủ với liều lượng cụ thể sẽ được bác sĩ chỉ định sử dụng dựa trên tình trạng bệnh, sức khỏe tổng quát của mỗi người bệnh sau khi thăm khám. Thông thường, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định người bệnh sử dụng một số loại thuốc gồm (chỉ mang tính tham khảo):
Modafinil là một loại thuốc kích thích hệ thần kinh trung ương, có thể được bác sĩ kê đơn để đối phó với chứng buồn ngủ ban ngày quá mức ở người bệnh ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA). Dù không tác động trực tiếp lên các cơn ngưng thở, Modafinil vẫn giúp giảm đáng kể cảm giác mệt mỏi và uể oải – vấn đề thường đi kèm với OSA.
Các nghiên cứu trong ống nghiệm đã chỉ ra Modafinil ức chế sự tái hấp thu dopamine bằng cách liên kết với bơm tái hấp thu dopamine, dẫn đến tăng dopamine ngoại bào. Modafinil cũng kích hoạt các mạch glutamatergic, đồng thời ức chế GABA (Gamma-Aminobutyric Acid). Từ đó cải thiện đáng kể về mức độ tỉnh táo cho người bệnh OSA khi kết hợp với phương pháp thở áp lực dương liên tục (CPAP).
Armodafinil là đồng phân R của Modafinil, được sử dụng như một chất kích thích hệ thần kinh trung ương để cải thiện sự tỉnh táo ở người lớn mắc chứng buồn ngủ ban ngày quá mức, đặc biệt là do ngưng thở khi ngủ tắc nghẽn (OSA). Armodafinil có thời gian tác dụng lâu hơn và thời gian bán thải khoảng 15 giờ, với tác dụng tập trung hơn vào việc kích thích sự tỉnh táo so với Modafinil. (5)
Điểm nổi bật của Armodafinil nằm ở cơ chế tác động, bằng cách ức chế quá trình tái hấp thu dopamine và norepinephrine – hai chất dẫn truyền thần kinh quan trọng giúp duy trì sự tỉnh táo và tập trung. Mặc dù có tác dụng thúc đẩy sự tỉnh táo tương tự như các thuốc giao cảm, nhưng đặc tính dược lý của Armodafinil lại khác biệt và không hoàn toàn giống với các amin giao cảm truyền thống.
Trong các thử nghiệm, Armodafinil hoạt động bằng cách liên kết với chất vận chuyển dopamine, ngăn chặn quá trình tái hấp thu dopamine. Điều này giúp Armodafinil trở thành thuốc điều trị ngưng thở khi ngủ với tác dụng cải thiện sự tỉnh táo mà không gây ra tác dụng phụ mạnh như những chất kích thích khác.
Kể từ khi được FDA phê duyệt vào năm 2019, Solriamfetol cũng trở thành thuốc điều trị ngưng thở khi ngủ có thể được bác sĩ chỉ định, nhằm giúp cải thiện sự tỉnh táo ở người lớn bị buồn ngủ quá mức vào ban ngày do OSA hoặc chứng ngủ rũ.
Thuốc hoạt động bằng cách ức chế tái hấp thu norepinephrine và dopamine (NDRI), tác động trực tiếp đến hệ thần kinh trung ương. Đây là một lựa chọn khác cho người bệnh vẫn tiếp tục buồn ngủ dù đã điều trị bằng CPAP. Với tác dụng kích thích sự tỉnh táo mà không gây lệ thuộc, thuốc có thể được bác sĩ chỉ định cho người bệnh đang gặp tình trạng buồn ngủ dai dẳng, ảnh hưởng đến công việc và cuộc sống.
Nghiên cứu chỉ ra rằng Theophylline – một chất kích thích hô hấp, có thể làm giảm tần suất ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn và giảm thông khí bằng cách kích thích các cơ chế hô hấp trung ương, điều chỉnh chức năng đường hô hấp trên.
Mặc dù thuốc có thể làm giảm số cơn ngưng thở và thở sâu hơn, nhưng lại có tác động tiêu cực đến chất lượng giấc ngủ, chẳng hạn như tăng sự tỉnh táo và giảm chất lượng giấc ngủ. Ngoài ra, thuốc còn có một số tác dụng phụ nên thường không được bác sĩ khuyến nghị sử dụng.
Xem thêm: Mất ngủ buồn nôn: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị
Acetazolamide là một loại thuốc được sử dụng điều trị cho các tình trạng khác như bệnh tăng nhãn áp và động kinh. Tuy nhiên, một số nghiên cứu đã cho thấy Acetazolamide có thể đóng vai trò tích cực trong việc điều trị chứng ngưng thở khi ngủ (OSA).
Thuốc giúp cải thiện chức năng hô hấp bằng cách kích thích người bệnh thở sâu hơn, từ đó tăng lượng oxy được hấp thụ. Điều này có thể làm giảm tình trạng thiếu oxy trong giấc ngủ và tăng cường hiệu quả của các phương pháp điều trị khác, chẳng hạn như máy thở áp lực dương liên tục (CPAP). Bằng cách thúc đẩy sự thông thoáng đường thở, Acetazolamide có thể giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn khi sử dụng thiết bị này.
Tuy nhiên, vì Acetazolamide có thể gây ra tác dụng phụ, tương tác với các loại thuốc khác, có khả năng làm trầm trọng thêm một số vấn đề sức khỏe như bệnh gan và thận nên thuốc sẽ không hoàn toàn phù hợp với tất cả mọi người.
Dronabinol – dạng tổng hợp của Delta-9-Tetrahydrocannabinol (THC), được xem là một trong những thuốc điều trị ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA). Một nghiên cứu do Đại học Illinois tại Chicago và Northwestern Medicine thực hiện cho thấy Dronabinol giảm đáng kể chỉ số ngưng thở so với giả dược.
Dronabinol có thể là giải pháp thay thế cho phương pháp CPAP trong một số trường hợp, bằng cách tác động vào não và các đường dẫn thần kinh nhằm điều chỉnh các cơ đường hô hấp trên, cung cấp cách điều trị không dựa vào các phương pháp cơ học.
Lưu ý: Khi quyết định sử dụng thuốc điều trị ngưng thở khi ngủ, người bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ. Dựa trên kết quả thăm khám, tình trạng sức khỏe, mức độ nghiêm trọng của tình trạng ngưng thở khi ngủ mà người bệnh đang gặp phải, bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị phù hợp, có thể bao gồm thuốc, thiết bị hỗ trợ thở hay các biện pháp can thiệp khác. Việc tự ý sử dụng thuốc hoặc phương pháp điều trị mà không có sự hướng dẫn của bác sĩ có thể gây ra một số tác dụng phụ không mong muốn và làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh.
Tác dụng phụ của thuốc điều trị ngưng thở khi ngủ có thể thay đổi tùy theo loại thuốc cụ thể, liều lượng và tình trạng sức khỏe của mỗi người bệnh.
Lưu ý: Những thông tin trên không bao gồm tất cả các tác dụng phụ có thể xảy ra khi dùng thuốc điều trị ngưng thở khi ngủ. Do đó, người bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ và theo dõi các phản ứng của cơ thể trong quá trình sử dụng thuốc để đảm bảo an toàn, tăng hiệu quả điều trị.
Mặc dù thuốc có thể đóng vai trò hỗ trợ trong điều trị ngưng thở khi ngủ, nhưng việc sử dụng cần được thực hiện cẩn trọng và theo chỉ định của bác sĩ. Một số lưu ý quan trọng khi sử dụng thuốc điều trị ngưng thở khi ngủ gồm:
Thuốc không điều trị trực tiếp nguyên nhân gây ngưng thở, mà chủ yếu giúp giảm các triệu chứng như buồn ngủ ban ngày.
Việc lựa chọn loại thuốc, liều lượng và thời gian sử dụng cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên tình trạng bệnh, sức khỏe tổng quát và các yếu tố cá nhân của mỗi người bệnh. Tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc mà không có chỉ định của bác sĩ.
Các loại thuốc điều trị ngưng thở khi ngủ có thể gây ra một số tác dụng phụ như nhức đầu, khó thở, lo lắng, mất ngủ, buồn nôn, chóng mặt, tăng huyết áp… Vì vậy, người bệnh cần theo dõi sát sao các biểu hiện bất thường trong quá trình sử dụng thuốc và thông báo ngay cho bác sĩ.
Nếu sử dụng các thiết bị hỗ trợ điều trị như CPAP hoặc ống ngậm, cần vệ sinh và bảo trì thiết bị đúng cách để đảm bảo hiệu quả điều trị, tránh tác dụng phụ không mong muốn.
Người bệnh ngưng thở khi ngủ có nguy cơ buồn ngủ vào ban ngày, do đó cần tránh các hoạt động như lái xe hoặc vận hành máy móc.
Bên cạnh việc sử dụng thuốc điều trị ngưng thở khi ngủ, người bệnh cần kết hợp thay đổi lối sống để kiểm soát các triệu chứng và hỗ trợ điều trị hiệu quả hơn:
Người bị ngưng thở khi ngủ nên thăm khám tại chuyên khoa Hô hấp ở bệnh viện, phòng khám lớn, uy tín, đơn cử như Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, Tâm Anh Quận 7. Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh có chuyên khoa Hô hấp, chuyên khám, tầm soát, chẩn đoán, chữa trị hiệu quả các căn bệnh hô hấp (bao gồm cả hội chứng ngưng thở khi ngủ) với máy móc chuyên dụng hiện đại, quy trình chuyên nghiệp, khoa học, hiệu quả cao, mang đến cho người bệnh chất lượng điều trị tốt.
Chuyên khoa Hô hấp, Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM và Tâm Anh Quận 7 quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Hô hấp giỏi, nhiều năm kinh nghiệm, tận tâm, ứng dụng máy móc, thiết bị hiện đại chất lượng cao để phục vụ một cách tối ưu cho quá trình thăm khám, chẩn đoán, điều trị, chẳng hạn như: máy đo chức năng hô hấp KoKo 1000, máy đo đa ký hô hấp NOX A1, T3S, đo đa ký giấc ngủ, máy máy MRI 3 Tesla, chụp cắt lớp vi tính 1975 lát cắt đồng bộ chính hãng được triển khai tại Việt Nam…
Nếu có nhu cầu thăm khám, chữa trị chứng ngưng thở khi ngủ tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM hoặc Tâm Anh Quận 7, người bệnh có thể liên hệ số hotline 028 7102 6789 hoặc 093 180 6858 để đặt lịch hẹn trước. Khi người bệnh đến thăm khám, đội ngũ chăm sóc khách hàng sẽ chỉ dẫn tận tình để giúp quá trình làm thủ tục, thăm khám, điều trị chứng ngưng thở khi ngủ diễn ra nhanh chóng, thuận lợi.
Để đặt lịch thăm khám, điều trị chứng ngưng thở khi ngủ tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Bài viết đã cung cấp các thông tin về thuốc điều trị ngưng thở khi ngủ. Trong mọi trường hợp, việc sử dụng thuốc đều phải có sự chỉ định của bác sĩ và người bệnh cần tuân thủ phác đồ điều trị. Khi gặp các triệu chứng của ngưng thở khi ngủ, người bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán chính xác, điều trị phù hợp.
