Tiêm gân cơ nhị đầu khớp vai là gì? Có tác dụng phụ không?

Tiêm gân cơ nhị đầu là kỹ thuật được sử dụng phổ biến trong điều trị triệu chứng liên quan đến viêm gân cơ nhị đầu. Vậy tiêm gân nhị đầu nên thực hiện ở đối tượng nào, cần lưu ý những gì để tối ưu hiệu quả điều trị cho người bệnh?

Tìm hiểu về gân cơ nhị đầu là gì?

Gân cơ nhị đầu nằm ở mặt trước cánh tay, có hai điểm bám bắt nguồn từ mỏm quạ (đầu ngắn) và bờ trên ổ chảo xương vai ( đầu dài ). Cấu tạo này giúp cho gân cơ nhị đầu thực hiện được các chuyển động quan trọng như gập và ngửa tay. (1)

Gân cơ nhị đầu tham gia vào nhiều hoạt động liên quan đến chi trên, do vậy rất dễ bị tổn thương và dẫn đến viêm. Viêm cơ nhị đầu kéo dài, mạn tính có thể làm rách một phần hoặc toàn bộ gân, gây ảnh hưởng đến chức năng tay. Do đó, người bệnh cần can thiệp sớm để bảo vệ sức khỏe tổng thể nói chung và bảo vệ sức khỏe khớp vai – cánh tay nói riêng.

Việc lặp đi lặp lại một động tác, chịu lực vượt quá giới hạn hoặc thoái hóa theo thời gian là những nguyên nhân phổ biến gây viêm gân cơ nhị đầu (2). Để cải thiện tình trạng này, người bệnh cần can thiệp y tế kịp thời và tiêm gân cơ là kỹ thuật được sử dụng phổ biến trong điều trị các vấn đề liên quan đến viêm gân cơ, trong đó có gân cơ nhị đầu, nhằm hỗ trợ giảm viêm, sưng đau, khó chịu cho người bệnh.

Tiêm gân cơ nhị đầu là gì?

Tiêm gân cơ nhị đầu là phương pháp được thực hiện bằng cách đưa thuốc trực tiếp vào vùng gân bị tổn thương, cơ chế tác dụng của thuốc sẽ giúp cải thiện nhanh chóng tình trạng viêm đau. Đây là thủ thuật được ứng dụng phổ biến, tuy nhiên cần được thực hiện dưới chỉ định của bác sĩ, người bệnh tuyệt đối không tự ý tiêm tại nhà vì có thể dẫn đến nhiều rủi ro nguy hiểm.

Các loại thuốc tiêm gân cơ nhị đầu

Dưới đây là một số loại thuốc thường được dùng trong tiêm vùng gân cơ nhị đầu:

• Tiêm corticoid: Corticoid được biết đến là loại thuốc có tác dụng nhanh và mạnh. Với cơ chế hoạt động đặc biệt, corticoid giúp cải thiện nhanh chóng các triệu chứng của viêm cơ nhị đầu.
• Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu: Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu giúp kích thích hoạt động giảm viêm, giảm đau trong thời gian dài.
• Tiêm tế bào gốc: Liệu pháp tế bào gốc đã được áp dụng trong một số điều trị viêm gân, thoái hóa gân. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có tài liệu xác định chính xác hiệu quả của liệu pháp này tới gân cơ nhị đầu.

Như đã đề cập, hiện nay có rất nhiều loại thuốc tiêm gân cơ nhị đầu. Tuy nhiên, corticoid thường được xem là lựa chọn đầu tiên bởi hiệu quả mang lại tốt hơn các thuốc khác. Do đó, bài viết này chủ yếu đề cập đến thông tin tiêm corticoid cho gân cơ nhị đầu.

Cơ chế hoạt động và mục đích thực hiện tiêm gân nhị đầu

Tiêm gân bằng corticoid hoạt động với cơ chế kích hoạt enzyme lipocortin, một loại enzyme có khả năng ức chế chất tham gia vào quá trình gây viêm là phospholipase A2. Thuốc có khả năng làm giảm phản ứng viêm, hạn chế sự tích tụ bạch cầu đa nhân, đại thực bào, giảm sự giải phóng kinin hoạt mạch. (3)

Cơ chế hoạt động trên giúp cải thiện các triệu chứng như sưng viêm, đau nhức và hạn chế tái phát tình trạng viêm. Điều này có tác dụng cải thiện chức năng khớp vai – cánh tay, giúp người bệnh thuận tiện hơn trong thực hiện các hoạt động cần sử dụng lực tay.

Ưu và nhược điểm của kỹ thuật tiêm gân cơ nhị đầu

Như hầu hết các phương pháp trị liệu khác, tiêm vùng gân nhị đầu cũng có một số ưu và nhược điểm như:

1. Ưu điểm

• Cơ chế tác động nhanh, mạnh, vượt trội hơn so với một số phương pháp nội khoa khác.
• Cải thiện nhanh chóng tình trạng viêm và sưng đau.
• Cải thiện chức năng vận động của khớp vai – cánh tay hiệu quả.
• Thực hiện nhanh chóng, tiết kiệm thời gian cho người bệnh.

2. Nhược điểm

• Người bệnh có thể cảm thấy sưng, đau hoặc sốt sau tiêm.
• Việc tiêm quá nhiều lần có khả năng dẫn đến yếu gân cơ nhị đầu.
• Phương pháp này cần thực hiện đúng kỹ thuật để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn, đứt gân cơ nhị đầu hoặc tổn thương cơ quan lân cận.

Quy trình thực hiện tiêm gân cơ nhị đầu khớp vai

Tiêm gân nhị đầu khớp vai thường được thực hiện với quy trình dưới đây: (4)

1. Chuẩn bị trước khi tiêm

• Thăm khám: Đầu tiên, bác sĩ sẽ tiến hành khám lâm sàng, cận lâm sàng nhằm đưa ra chẩn đoán chính xác nhất, từ đó có chỉ định phù hợp.
• Tư vấn: Trường hợp có chỉ định tiêm, bác sĩ sẽ tư vấn, trao đổi với người bệnh các thông tin liên quan đến tiêm gân cơ nhị đầu gồm: chi phí, thời gian thực hiện, lợi ích, rủi ro, lưu ý trước, trong và sau khi tiêm…
• Nhân sự: Kỹ thuật này yêu cầu 1 bác sĩ có chứng chỉ chuyên ngành cơ xương khớp, chứng chỉ tiêm khớp và 1 điều dưỡng.
• Dụng cụ y tế: Các dụng cụ này cần được chuẩn bị đúng chuẩn y khoa trong tiêm vùng gân cơ nhị đầu gồm: hộp thuốc chống sốc, hộp đựng dụng cụ vô trùng, kim tiêm, bơm tiêm, bông cồn, dung dịch betadin hoặc cồn i ốt, băng dán y tế, thuốc.
• Phòng tiêm: Chuẩn bị phòng tiêm vô trùng đạt chuẩn y tế, tránh trường hợp nhiễm trùng, nhiễm khuẩn trong và sau tiêm.
• Tâm lý: Giúp người bệnh chuẩn bị tốt tâm lý, tránh trường hợp bị sốc khi tiêm do đau buốt.

2. Thực hiện tiêm gân nhị đầu

• Kiểm tra lại thông tin hồ sơ bệnh án hoặc giấy chỉ định tiêm.
• Hướng dẫn người bệnh ngồi đúng tư thế, áp sát cánh tay dọc theo người, thả lỏng phần vai – cổ.
• Kiểm tra lại các dụng cụ y tế đã được chuẩn bị trước đó và sát trùng vị trí tiêm cho người bệnh.
• Kiểm tra thuốc, liều lượng thuốc thông thường là 0,3 – 0,5 ml.
• Bác sĩ sát trùng tay, đi găng tay vô khuẩn, di chuyển vào vị trí bên cạnh phần vai cần tiêm.
• Xác định vị trí tiêm ở rãnh xương cánh tay, vị trí bám tận của bó dài gân cơ nhị đầu.
• Tiến hành tiêm: Đặt hướng kim vuông góc với bề mặt da, chọc kim vào sâu khoảng 5 mm và bơm thuốc vào bao gân cơ nhị đầu.
• Sát trùng lại vị trí tiêm và băng vết tiêm cho người bệnh.
• Trong quá trình tiêm gân cơ nhị đầu, điều dưỡng cần quan sát biểu hiện của người bệnh để kịp thời xử lý nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường.

3. Sau khi tiêm

• Sau tiêm, người bệnh sẽ được theo dõi các thông số sức khỏe nhằm đảm bảo phát hiện sớm những vấn đề bất thường (nếu có) và xử lý nhanh chóng, tránh biến chứng nguy hiểm.
• Người bệnh cần giữ vết tiêm khô ráo, thoáng mát trong 24 giờ. Sau 24 giờ có thể gỡ băng dán y tế và rửa vết thương bằng nước sạch.

Tiêm gân cơ nhị đầu có biến chứng gì không?

Tiêm vùng gân nhị đầu được coi là phương pháp an toàn, tuy nhiên trong một số trường hợp có thể dẫn đến những biến chứng như:

• Sau tiêm, người bệnh có thể bị nhiễm khuẩn vị trí tiêm gây nên tình trạng sưng viêm, đau, sốt… Trường hợp này, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc kháng sinh nhằm kiểm soát tình trạng.
• Tiêm gân cơ nhị đầu sai vị trí có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như tổn thương thần kinh, teo dây thần kinh giữa…
• Trường hợp tiêm quá nhiều lần vào cùng 1 vị trí hoặc tiêm quá nông có thể dẫn tới teo da hoặc mất sắc tố da.
• Người bệnh có thể bị choáng, vã mồ hôi, ho khan, tức ngực, khó thở, rối loạn cơ tròn… khi quá sợ hãi do tiêm thuốc vào mạch máu hoặc thuốc đi quá nhanh. Lúc này, cần đặt người bệnh nằm thấp đầu, giơ cao chân, theo dõi các thông số mạch máu, huyết áp nhằm kịp thời xử lý những dấu hiệu bất thường, tác động xấu tới sức khỏe.
• Tiêm sai kỹ thuật có thể dẫn đến đứt gân. Do đó, lúc tiêm cần lưu ý, khi đẩy piston thấy nặng tay thì cần lui kim lại khoảng 1 – 2 mm. Ngoài ra, thực hiện thủ thuật này quá nhiều lần cũng có thể dẫn tới suy yếu, thậm chí là đứt gân.

Thời gian hồi phục sau tiêm gân nhị đầu

Thời gian hồi phục sau tiêm tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh lý, thể trạng của người bệnh, loại thuốc được sử dụng, số lần tiêm trước đó, quá trình chăm sóc sau tiêm… Do đó, bạn nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ để nắm được thời gian hồi phục chính xác cũng như các thông tin liên quan.

Một số lưu ý về tiêm gân cơ nhị đầu

Để đảm bảo an toàn, người bệnh cần lưu ý một số vấn đề sau:

• Thông báo với bác sĩ các thông tin liên quan như: tiền sử bệnh lý; số lần tiêm corticoid trước đó; nghi ngờ mang thai, đang mang thai hoặc cho con bú…
• Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về chăm sóc, chế độ vận động, dinh dưỡng trước, trong và sau tiêm.
• Chủ động theo dõi tình trạng sức khỏe và thông báo với bác sĩ nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường.
• Ưu tiên cơ sở y tế lớn, đáp ứng về mặt nhân sự và trang thiết bị y tế nhằm giảm thiểu rủi ro, biến chứng có thể gặp phải.

Câu hỏi thường gặp

Dưới đây là phần giải đáp những thắc mắc thường gặp của người bệnh với kỹ thuật tiêm ở gân cơ nhị đầu:

1. Tiêm cơ nhị đầu có đau không?

Có! Tiêm gân có thể gây đau trong và sau khi tiêm. Người bệnh có thể cảm thấy đau nhức khó chịu do cơ thể phản ứng với thuốc, cơn đau thường tăng lên trong khoảng 12 – 24 giờ. Tuy nhiên, tình trạng này thường chỉ kéo dài trong 1 ngày, sau đó sẽ giảm dần và tự khỏi mà không cần can thiệp y tế. Trường hợp đau bất thường kéo dài, người bệnh nên thông báo với bác sĩ để được hướng dẫn xử lý.

2. Có thể hoạt động bình thường sau tiêm không?

Ngay sau khi tiêm, người bệnh cần hạn chế các hoạt động mạnh, yêu cầu sử dụng lực tay – vai nhiều như xoay, nâng cánh tay qua đầu hoặc các hoạt động thể thao yêu cầu thể lực.

3. Có cần nghỉ ngơi sau khi tiêm không?

Sau tiêm người bệnh có thể cảm thấy đau nhức vùng khớp vai – cánh tay, mệt mỏi, khó chịu, sốt cao… do cơ thể phản ứng với thuốc. Lúc này, bạn cần nghỉ ngơi khoảng 1 – 2 ngày để giúp phục hồi nhanh hơn cũng như giảm thiểu các phản ứng phụ của cơ thể.

4. Có nên tiêm gân cơ nhị đầu nhiều lần không?

Tương tự các kỹ thuật tiêm gân khác, corticoid có thể làm yếu gân nếu tiêm quá nhiều lần. Trường hợp tiêm gân nhiều lần vẫn không mang lại hiệu quả như mong muốn, bác sĩ có thể đề nghị chuyển sang phương pháp điều trị phù hợp hơn. Để đảm bảo an toàn, người bệnh nên tham vấn bác sĩ để được hướng dẫn thêm.

5. Thời gian hiệu quả của tiêm gân nhị đầu kéo dài bao lâu?

Thời gian hiệu quả của thuốc phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tình trạng bệnh lý, thể trạng, số lần tiêm corticoid trước đó, loại thuốc tiêm, kỹ thuật của bác sĩ… Để biết chính xác thời gian hiệu quả của phương pháp này, người bệnh cần thăm khám trực tiếp tại các bệnh viện lớn để được tư vấn thêm.

6. Ai là người không nên tiêm gân cơ nhị đầu?

Tiêm gân nhị đầu không khuyến cáo cho các đối tượng gặp các vấn đề như:

• Nhiễm trùng, nhiễm khuẩn tại vị trí tiêm.
• Loãng xương tại chỗ hoặc lân cận vị trí tiêm.
• Suy giảm miễn dịch.
• Rối loạn đông máu.
• Từng tiêm corticoid quá nhiều lần hoặc vừa mới tiêm trong thời gian ngắn.
• Người bị tăng huyết áp hoặc rối loạn đường huyết cần kiểm soát tốt bệnh lý trước khi tiêm. Sau khi tiêm, cần theo dõi y tế khoảng 60 phút để đảm bảo an toàn cho người bệnh.

Để đặt lịch thăm khám, tư vấn về sức khỏe gân cơ nhị đầu khớp vai, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp theo thông tin trên website/fanpage của Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM hoặc Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7.

Tóm lại, tiêm gân cơ nhị đầu khớp vai là kỹ thuật có độ an toàn, hiệu quả cao. Do đó, trường hợp xuất hiện các dấu hiệu bất thường liên quan đến viêm gân cơ nhị đầu, người bệnh cần thăm khám trực tiếp tại các cơ sở y tế lớn để được kiểm tra và đưa ra chỉ định tiêm (nếu có).