Phẫu thuật thay khớp gối bằng robot là phương pháp gì?

Hiện nay, việc ứng dụng robot trong y học đang ngày một phổ biến trong nhiều lĩnh vực bao gồm cả chấn thương chỉnh hình. Trong đó, phẫu thuật thay khớp gối bằng robot đang mở ra một xu hướng điều trị mới, giúp nâng cao tính an toàn, hiệu quả, người bệnh phục hồi nhanh sau mổ và sớm quay lại cuộc sống thường nhật.

Phẫu thuật thay khớp gối bằng robot là gì?

Phẫu thuật thay khớp gối bằng robot được xem là một cuộc cách mạng trong lĩnh vực thay khớp. Bằng cách tích hợp công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI), định vị dẫn đường và giải phẫu… robot thay khớp gối giúp bác sĩ thiết lập kế hoạch mổ chính xác, tỉ mỉ từng bước. Đặc biệt, trong những trường hợp phức tạp như người bệnh bị tổn thương hoặc biến dạng khớp nghiêm trọng, sự hỗ trợ của robot đóng vai trò quan trọng trong đảm bảo tính an toàn, hiệu quả của ca mổ.

Khác với các hệ thống robot bán chủ động hay navigation trước đây chỉ đóng vai trò định hướng, một số robot hiện nay như robot CUVIS-Joint trực tiếp thực hiện các lát cắt xương bằng cánh tay robot 6 trục, dựa trên kế hoạch phẫu thuật đã được bác sĩ phê duyệt.

Như vậy, phẫu thuật thay khớp gối bằng robot là một cải tiến lớn, có khả năng tối ưu hiệu quả điều trị, giúp người bệnh phục hồi nhanh và duy trì chức năng khớp lâu dài hơn.

Nguyên lý hoạt động của hệ thống robot phẫu thuật

Hệ thống robot phẫu thuật hoạt động với nguyên lý:

• Lên kế hoạch trước phẫu thuật: Chụp CT trước phẫu thuật để tạo bản tái tạo 3D của khớp gối ban đầu, sau đó tính toán kích thước cắt bỏ xương đùi, xương chày và chọn kích thước chính xác của khớp nhân tạo.
• Định vị trong lúc phẫu thuật: Khả năng định vị, kiểm soát chính xác của hệ thống robot giúp bác sĩ xử lý các vấn đề rất nhỏ trong quá trình phẫu thuật.
• Hỗ trợ cắt xương: Hệ thống robot giúp tạo vùng an toàn theo kế hoạch trước đó, cho phép thực hiện các đường cắt xương chính xác và tự động khóa hoặc ngừng lại khi ra khỏi vùng an toàn, điều này giúp giảm thiểu tổn thương các mô khoẻ mạnh lân cận.
• Kiểm tra cân bằng khớp và lắp khớp: Cánh tay robot giúp cân bằng các mô mềm quanh khớp, giảm thiểu nguy cơ xuất hiện rủi ro và chức năng chung của đầu gối cũng được cải thiện.

Thay khớp gối bằng robot thường được sử dụng trong trường hợp nào?

Phẫu thuật thay khớp gối bằng robot thường được sử dụng trong:

• Thay khớp gối toàn phần bằng robot: Đây là phương pháp đang được ứng dụng nhiều trong thay khớp gối toàn phần. Phương pháp này được thực hiện khi người bệnh bị tổn thương khớp gối nặng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng khớp gối. Lúc này, phẫu thuật thay khớp gối toàn phần bằng robot là một lựa chọn an toàn, phù hợp.
• Thay khớp gối bán phần bằng robot: Phẫu thuật thay khớp gối bán phần bằng robot có thể được chỉ định trong trường hợp người bệnh bị tổn thương một phần khớp gối (nửa trong, nửa ngoài, khớp bánh chè – xương đùi). Phần khớp gối khỏe mạnh và phần bị ảnh hưởng sẽ được xác định sau khi chụp CT. Sau đó, mô hình ảo 3D về cấu trúc giải phẫu của người bệnh được tải vào phần mềm hệ thống và hỗ trợ bác sĩ tạo ra một kế hoạch tiền phẫu thuật cá nhân hóa. Trong quá trình phẫu thuật, công nghệ của robot sẽ giúp duy trì định vị vị trí implant đã được xác định trước đó, điều này giúp đảm bảo tính chính xác. Công nghệ này giúp việc thay khớp gối bán phần diễn ra an toàn, hiệu quả hơn so với mổ thay khớp truyền thống.

Các loại robot hỗ trợ thay khớp gối phổ biến hiện nay

Một số loại robot hỗ trợ thay khớp gối phổ biến hiện nay có thể kể đến như:

• Hệ thống Robot CUVIS-Joint: CUVIS – Joint là hệ thống robot phẫu thuật chủ động (Active Robot) thế hệ mới và đầu tiên tại Việt Nam trong lĩnh vực thay khớp gối, khớp háng. Khác với các hệ thống robot bán chủ động hay navigation trước đây chỉ đóng vai trò định hướng, robot CUVIS – Joint trực tiếp thực hiện các lát cắt xương bằng cánh tay robot 6 trục, dựa trên kế hoạch phẫu thuật đã được bác sĩ phê duyệt. Hệ thống Robot CUVIS – Joint có nhiều ưu điểm vượt trội như: Cá thể hóa phẫu thuật thay khớp gối dựa trên CT 3D và trí tuệ nhân tạo (AI); tự động cắt xương với độ chính xác cực cao; nền tảng mở (Open Platform), tương thích nhiều khớp nhân tạo, an toàn và linh hoạt cho nhiều đối tượng; giảm đau hiệu quả, đi lại sau 1-2 ngày. Chính những ưu điểm này giúp phẫu thuật thay khớp gối bằng Robot CUVIS – Joint đang trở thành lựa chọn hàng đầu của người bệnh thoái hóa khớp gối nặng, viêm khớp dạng thấp, viêm khớp sau chấn thương, u bướu, gout, biến dạng khớp nặng… không còn tiếp tục điều trị bảo tồn.

• Hệ thống Robot Cori tích hợp các tính năng đặc biệt như hỗ trợ lập kế hoạch theo hướng cá nhân hóa, phù hợp với cấu trúc giải phẫu của mỗi người. Robot cn2 hỗ trợ bác sĩ trong phẫu thuật thay khớp gối toàn phần, thực hiện các đường cắt xương, đặt cấy ghép chính xác; cung cấp dữ liệu, phản hồi theo thời gian thực trong ca mổ…
• Hệ thống Robot MAKO: Hệ thống phẫu thuật robot MAKO hỗ trợ bác sĩ thực hiện phẫu thuật thay khớp gối chính xác hơn so với các phương pháp truyền thống. MAKO là một cánh tay robot hoạt động song song với bác sĩ phẫu thuật. Sự phối hợp giữa công nghệ hiện đại và kỹ thuật của bác sĩ giúp cuộc mổ diễn ra thuận lợi hơn. (1)
• Hệ thống Robot ROSA: Robot ROSA cũng là công cụ hỗ trợ bác sĩ trong phẫu thuật xâm lấn tối thiểu, độ chính xác cao, giúp hạn chế các rủi ro trong quá trình thực hiện ca phẫu thuật thay khớp gối.

Lợi ích của phẫu thuật thay khớp gối bằng robot

Phẫu thuật thay khớp gối bằng robot đang là một trong những lựa chọn hàng đầu nhờ các ưu điểm như:

1. Độ chính xác cao trong quá trình phẫu thuật

Công nghệ hiện đại được sử dụng trong phẫu thuật thay khớp gối bằng robot giúp cải thiện độ chính xác. Hệ thống này có khả năng hỗ trợ đặc biệt trong thiết kế các kế hoạch phẫu thuật cá nhân hóa, phù hợp với giải phẫu khớp gối của từng người bệnh. Công nghệ cao được tích hợp trong robot cho phép thực hiện cắt xương, giải phóng mô mềm, định vị cấy ghép một cách chính xác. Từ đó hạn chế đáng kể nguy cơ xuất hiện rủi ro.

2. Giảm đau và rút ngắn thời gian hồi phục

Robot hỗ trợ thay khớp gối tích hợp kỹ thuật hiện đại, có khả năng tái lập khớp gối gần với giải phẫu tự nhiên ở mỗi người, từ đó giúp giảm đau, tăng tốc độ phục hồi sau mổ. Đặc biệt, ở các robot công nghệ cao có khả năng căn chỉnh trục chi chính xác có thể hỗ trợ cải thiện dáng đi, phục hồi tối ưu tầm vận động và các thang điểm chức năng, giảm nguy cơ phẫu thuật lại trong tương lai.

Phẫu thuật thay khớp gối bằng robot có an toàn không?

Đây là phương pháp phẫu thuật rất an toàn, bởi như đã đề cập, ở các dòng robot tiên tiến như CUVIS – Joint tích hợp các công nghệ hiện đại, cho phép lên kế hoạch tiền phẫu chuẩn cho từng người bệnh; định vị dẫn đường, định vị giải phẫu có tính chính xác cao, hạn chế tối đa nguy cơ xuất hiện rủi ro, biến chứng sau mổ, hiệu quả cao với hầu hết mọi đối tượng, bao gồm người bị tổn thương khớp nghiêm trọng. Vì thế, người bệnh có thể an tâm thực hiện nếu có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa tại các cơ sở y tế uy tín.

Quy trình phẫu thuật thay khớp gối bằng robot

Tùy thuộc vào từng loại robot mà quy trình có thể có sự khác biệt nhất định. Nhìn chung, quy trình thay khớp gối bằng robot thường được thực hiện với quy trình sau:

• Bước 1: Dựng hình 3D bằng các phương pháp chẩn đoán hình ảnh phù hợp, thường là CT scan, hoạt động này giúp đo kích thước, tái tạo hình ảnh giải phẫu chi tiết. Ở các hệ thống robot hiện đại như Robot CUVIS – Joint sẽ tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), giúp phân tích hình ảnh 3D, cho phép mô phỏng ca mổ trên không gian ba chiều và cá thể hóa toàn bộ thông số phẫu thuật.

• Bước 2: Chuẩn bị phòng mổ, đảm bảo môi trường vô trùng và trang thiết bị y tế đạt chuẩn.
• Bước 3: Người bệnh được đưa vào phòng mổ, tiến hành gây mê toàn thân hoặc cục bộ.
• Bước 4: Phẫu thuật viên giúp robot nhận diện và định hình xương của người bệnh trong không gian 3 chiều, kiểm tra lại lần nữa về sự tương thích giữa kế hoạch tiền phẫu và thực tiễn. Sau khi thống nhất tất cả các thông số, phẫu thuật viên sẽ đặt lệnh cho robot thực hiện quá trình cắt xương theo kế hoạch.
• Bước 3: Tiến hành cắt xương, ở Robot CUVIS – Joint, các lát cắt được thực hiện tự động với độ chuẩn xác đến từng 0.1 mm, giúp giảm ảnh hưởng của run tay, hạn chế cắt xương quá mức và tạo bề mặt cắt mịn.
• Bước 4: Tiến hành định vị đặt khớp nhân tạo theo hướng dẫn của robot.
• Bước 5: Cân bằng khớp gối, bác sĩ phẫu thuật sẽ kiểm tra sự thẳng hàng, cân bằng của khớp gối sau cấy ghép để đảm bảo chức năng, tính ổn định của khớp gối.
• Bước 6: Khâu vết mổ và khử trùng bề mặt da.

Chi phí và những lưu ý khi thực hiện phẫu thuật

Chi phí phẫu thuật thay khớp gối bằng robot giao động tùy thuộc vào dòng robot, công nghệ, địa chỉ, thời điểm thực hiện, tay nghề bác sĩ, dịch vụ đi kèm… Người bệnh có thể trao đổi trực tiếp với bác sĩ để được tư vấn thông tin cụ thể về mức phí cần chi trả cho ca mổ thay khớp bằng robot. Bên cạnh vấn đề chi phí, người bệnh cũng cần lưu ý:

• Chọn cơ sở y tế đáp ứng đầy đủ yêu cầu về chuyên môn mổ khớp và trang thiết bị y tế hiện đại, dịch vụ chăm sóc tốt.
• Chọn bác sĩ chỉnh hình có chuyên môn cao, nhiều năm kinh nghiệm trong mổ thay khớp gối.
• Tuyệt đối tuân thủ hướng dẫn điều trị và chăm sóc sau mổ, kế hoạch vật lý trị liệu từ bác sĩ chuyên khoa.

Như vậy, bài viết của Tâm Anh đã cung cấp thông tin liên quan đến phẫu thuật thay khớp gối bằng robot. Đây là kỹ thuật tiên tiến, hiện đại, độ an toàn, hiệu quả cao, áp dụng được với hầu hết mọi đối tượng. Trong quá trình thăm khám, tuỳ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tổn thương khớp gối, bác sĩ sẽ cân nhắc phương pháp điều trị phù hợp, bao gồm phẫu thuật thay khớp gối có hỗ trợ robot.