Phẫu thuật là một trong những phương pháp điều trị cường tuyến giáp. Tuy nhiên không phải trường hợp nào cũng cần chỉ định phẫu thuật. Vậy khi nào cần phẫu thuật cường giáp? Sau khi mổ nên lưu ý những gì? Dưới đây là các thông tin về chủ đề này, được BS.CKI Lê Ngọc Vinh, khoa Ngoại vú – Đầu Mặt Cổ, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM chia sẻ.
Việc bị bệnh này có nên mổ hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, như nguyên nhân gây bệnh, mức độ rối loạn hormone giáp, kết quả điều trị nội khoa, tình trạng sức khỏe của người bệnh… Bác sĩ Nội tiết – Đái tháo đường sẽ lên phác đồ điều trị sau khi khám lâm sàng kỹ lưỡng, kết hợp với các xét nghiệm về máu, xét nghiệm tìm kháng thể, siêu âm tuyến giáp…
Thông thường, người bệnh cường tuyến giáp sẽ được điều trị nội khoa bằng thuốc kháng giáp tổng hợp và thuốc chẹn beta trước, nếu điều trị thất bại hoặc tái phát mới cân nhắc phẫu thuật tuyến giáp.
Bác sĩ có thể chỉ định người bệnh phẫu thuật trong các trường hợp:
Tùy vào nguyên nhân, mức độ lan rộng của bướu giáp, tình trạng sức khỏe của người bệnh… bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp phẫu thuật, gồm:
Với phẫu thuật cắt 1 phần tuyến giáp, bác sĩ có thể cắt 1 thùy tuyến giáp hoặc cắt eo tuyến giáp. Chỉ định này áp dụng cho các trường hợp người bệnh chỉ có 1 nhân giáp hoặc bướu giáp ở 1 bên thùy giáp, bệnh nhân chưa có biến chứng nặng. Phương pháp này có thể giảm nguy cơ suy giáp sau mổ.
Phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến giáp được chỉ định trong các trường hợp: người bệnh Basedow nặng, bướu cổ đa nhân, ung thư tuyến giáp, người bệnh tái phát nhiều lần. Người bệnh không đáp ứng với những phương pháp điều trị khác như thuốc kháng giáp tổng hợp và i-ốt gắn đồng vị phóng xạ cũng có thể được chỉ định cắt toàn bộ tuyến giáp.
Ưu điểm của phương pháp này là giúp loại bỏ triệt để nguồn gây bệnh. Tuy nhiên, nhược điểm là người bệnh sẽ cần dùng hormone tuyến giáp tổng hợp suốt đời.
Mổ này thường không nguy hiểm, nhất là khi được thực hiện bởi đội ngũ chuyên gia, bác sĩ khoa Ngoại vú – Đầu Mặt Cổ giàu kinh nghiệm, kết hợp với hệ thống máy móc hiện đại tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM. Những tiến bộ khoa học kỹ thuật và tay nghề của bác sĩ ngoại khoa hiện nay đã giúp giảm nguy cơ biến chứng phẫu thuật xuống dưới 2%. (1)
Tuy nhiên, quá trình phẫu thuật vẫn tiềm ẩn một số rủi ro như:
Thời gian phục hồi sau phẫu thuật cường giáp thường từ 2 – 3 tuần, phụ thuộc vào loại phẫu thuật (nội soi/mổ hở), phương pháp mổ (cắt 1 phần/toàn bộ tuyến giáp), thể trạng người bệnh. Trong thời gian hồi phục, người bệnh có thể bị đau họng, khó nói, khó nuốt, phù nề vùng cổ… Lúc này, chỉ nên ăn các loại thức ăn mềm, dễ tiêu. Người bệnh cũng cần tránh những hoạt động gây căng cơ cổ và nên tránh làm ướt/trầy xước vết mổ.
Người bệnh cần tái khám định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ để theo dõi tốc độ lành vết thương và đảm bảo nồng độ hormone giáp trở về mức bình thường. Nếu người bệnh được chỉ định dùng levothyroxine, cần xét nghiệm hormone kích thích tuyến giáp TSH và hormone giáp để điều chỉnh liều lượng.
Sau phẫu thuật, người bệnh cần lưu ý một số điều sau:
Nên ăn các loại thức ăn mềm, dễ nuốt trong vài ngày đầu sau mổ. Ưu tiên những thực phẩm giàu protein, vitamin C và kẽm như thịt nạc, cá, trứng, rau xanh, trái cây… Tránh các loại thức ăn quá cứng, đồ cay nóng hoặc nhiều dầu mỡ. Bên cạnh đó, cần tránh gập/ngửa cổ quá mức, khiêng vác nặng; chỉ nên vận động, đi lại nhẹ nhàng.
Người bệnh cần tái khám đúng lịch hẹn với bác sĩ để cắt chỉ và kiểm tra nồng độ hormone tuyến giáp, canxi máu. Ngoài ra, khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như: sưng đau vùng cổ, chảy máu, khàn tiếng kéo dài, tê tay chân, co rút cơ, sốt… cần nhanh chóng đến khám với bác sĩ để được xử trí kịp thời. Sau khi hồi phục, người bệnh đã cắt toàn bộ tuyến giáp sẽ cần tái khám định kỳ để theo dõi nội tiết suốt đời.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Phẫu thuật cường giáp là phương pháp điều trị hiệu quả, giải quyết căn nguyên bệnh. Sau phẫu thuật, người bệnh cần chú ý chế độ dinh dưỡng lành mạnh, đủ chất, sinh hoạt khoa học và tuân thủ lịch hẹn tái khám theo hướng dẫn của bác sĩ Nội tiết – Đái tháo đường để quá trình phục hồi thuận lợi, nhanh chóng.
