Bằng kỹ thuật hiện đại, thao tác khéo léo, bác sĩ đặt được stent đường kính gần 5mm cho đoạn mạch dài 20mm, nong động mạch vành phải hẹp 95% cho bệnh nhân.
Ông Hoàng Mạnh (59 tuổi, ngụ Q. Gò Vấp, TP HCM) có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu nhiều năm. Gần đây ông thường xuyên cảm thấy nặng ngực, nhất là khi gắng sức nên đến khám tại BVĐK Tâm Anh TP HCM.
BS.CKII Huỳnh Ngọc Long, Giám đốc Trung tâm Can thiệp Mạch, BVĐK Tâm Anh TP HCM cho biết, biểu hiện nặng ngực mà ông Mạnh gặp phải có thể là triệu chứng bệnh mạch vành. Tuy nhiên, kết quả siêu âm tim, đo điện tim không ghi nhận bất thường. Nghi ngờ bệnh nhân có bệnh lý tiềm ẩn chưa phát hiện ra, bác sĩ chỉ định chụp CT mạch vành. Kết quả phim chụp cho thấy, nhánh động mạch vành phải hẹp 80-90% do xơ vữa, cần làm thủ thuật nong mạch đặt stent để ngăn ngừa tắc hoàn toàn gây nhồi máu cơ tim.
Do bệnh nhân có nhiều bệnh nền, bác sĩ Long và êkip cẩn trọng luồn ống thông qua đường động mạch quay ở cổ tay đến tim và sử dụng kỹ thuật chụp mạch vành Cardiac Swing với lượng thuốc cản quang tối thiểu (chỉ bằng 1/4 so với kỹ thuật thông thường). Lúc này, êkip phát hiện tỷ lệ hẹp động mạch vành phải lên tới 95%, đoạn mạch hẹp có chiều dài 20mm.
Nhờ sự hỗ trợ của siêu âm trong lòng mạch (IVUS) giúp “đo đạc” chính xác kích thước lòng mạch, các bác sĩ quyết định chọn stent có kích thước lớn 4.5x26mm và có thể nong lên đến 5mm. Điều này giúp phòng ngừa tái hẹp cho bệnh nhân, tuy nhiên kỹ thuật nong sẽ khó khăn hơn, tiềm ẩn rủi ro rách mạch máu nếu thao tác không khéo léo.
Một vấn đề cam go mà êkip gặp phải trong quá trình làm thủ thuật, đó là động mạch vành phải nằm trên bề mặt tim, stent đưa vào sẽ dịch chuyển theo nhịp đập trái tim. Nếu canh vị trí không chuẩn xác, stent không thể bao phủ hết đoạn mạch bị hẹp, dẫn tới phải đặt thêm một stent khác. Do đó, bác sĩ thực hiện thủ thuật cẩn trọng, khéo léo trong từng thao tác, làm sao để hạn chế tối đa sự dịch chuyển của stent và đặt stent đúng vị trí mong muốn ban đầu.
Quá trình nong bóng sau đó cũng khó khăn tương tự, khi bóng cũng dịch chuyển nhiều theo nhịp tim. Nếu canh không chuẩn, bóng nong lớn ngoài stent có thể xé rách thành mạch, hình thành huyết khối tại vị trí rách. Vì thế, êkip thực hiện nong bóng theo 2 giai đoạn: đầu tiên kích bóng với áp suất trung bình để bóng tựa vào stent, đủ để không dịch chuyển theo nhịp tim; khi bóng nằm đúng vị trí cần nong, bắt đầu tăng áp suất lớn hơn để bóng đạt được kích thước tối đa. Toàn bộ quá trình chỉ diễn ra trong vài giây cực ngắn.
Các bác sĩ luồn ống thông từ động mạch quay ở cổ tay lên mạch máu tim để tiến hành nong mạch đặt stent cho bệnh nhân. Ảnh: Bệnh viện Tâm Anh
ThS.BS Võ Anh Minh, Trưởng Đơn vị Can thiệp mạch vành, Trung tâm Can thiệp mạch BVĐK Tâm Anh TP HCM chia sẻ: “Chúng tôi mạo hiểm chọn stent có kích thước lớn nhất và độ dài ngắn nhất để nong đoạn mạch trên bề mặt tim (stent càng lớn và càng ngắn thì nguy cơ tái hẹp càng thấp). Nhờ tính toán kỹ lưỡng và thao tác chuẩn xác, ca thủ thuật kết thúc sau hơn 30 phút với kết quả vượt mong đợi”.
Kết quả siêu âm trong lòng mạch (IVUS) kiểm tra sau thủ thuật cho thấy, stent nở tốt, không bóc tách và áp thành, lòng mạch được nong rộng bằng stent có kích thước chỗ lớn nhất là 5.2mm, chỗ nhỏ nhất 4.7mm. Điều tuyệt vời là độ dài stent được giảm đến mức tối thiểu, vừa đủ để bao phủ đoạn mạch bị hẹp, vừa giảm tối đa nguy cơ tái hẹp về sau.
Vài giờ sau khi ra khỏi phòng thủ thuật, ông Mạnh tỉnh táo, ăn uống và sinh hoạt bình thường. Bệnh nhân được xuất viện ngay hôm sau.
Xuất phát từ động mạch chủ, động mạch vành phải và các nhánh xung quanh là nguồn cung cấp máu chính cho tâm thất phải và tâm nhĩ. Khi lưu lượng máu đến động mạch vành phải bị thu hẹp sẽ gây ra bệnh mạch vành. Nếu dòng máu tắc nghẽn hoàn toàn, bệnh nhân phải đối mặt với cơn nhồi máu cơ tim.
Để tái thông dòng máu qua động mạch vành phải nuôi tim, phương pháp thường được ưu tiên áp dụng là nong mạch đặt stent, giúp giải quyết nhanh chóng triệu chứng đau ngực, khó thở do tắc nghẽn mạch vành. Phương pháp này được áp dụng cho các trường hợp nhồi máu cơ tim cấp hoặc khi mạch vành bị tắc hẹp từ 70% trở lên và người bệnh dùng thuốc không hiệu quả. Stent giúp mở rộng động mạch vành phải bị tắc nghẽn cho máu lưu thông tốt hơn, hạn chế tổn thương cơ tim.
Sau khi được nong mạch đặt stent, bệnh nhân cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về chế độ ăn uống, sinh hoạt, tập luyện, đồng thời uống thuốc đầy đủ theo toa và tái khám đúng lịch hẹn.
Để phòng ngừa tình trạng tắc hẹp động mạch vành phải, mỗi người cần xây dựng thói quen tốt cho tim mạch: không hút thuốc lá; kiểm soát huyết áp, chỉ số mỡ máu, đường huyết; ưu tiên thực phẩm tốt cho tim (trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt, cá, thịt gia cầm, các loại đậu và hạt), tránh chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa, giảm muối và đường; không lạm dụng rượu bia; tập thể dục 150 phút/tuần với cường độ vừa phải, tránh thừa cân – béo phì, kiểm soát stress. “Bên cạnh đó, người bệnh đái tháo đường, tăng huyết áp, béo phì, hút thuốc lá… nên đi tầm soát bệnh mạch vành mỗi 2-3 năm/lần nhằm phát hiện sớm và điều trị kịp thời”, bác sĩ Minh khuyến cáo.
Trung tâm Can thiệp mạch, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh được xây dựng theo các tiêu chuẩn kỹ thuật và chất lượng cao, thực hiện thủ thuật thông tim can thiệp cho các trường hợp nhồi máu cơ tim cấp, tắc hẹp động mạch, bệnh mạch máu ngoại biên, loạn nhịp tim, bệnh tim bẩm sinh… bằng kỹ thuật tiên tiến, giảm nguy cơ biến chứng sau can thiệp.
Đặc biệt, quá trình nong mạch đặt stent có sự hỗ trợ đắc lực của hệ thống chụp mạch can thiệp số hóa xóa nền (DSA) Philips Azurion Robotic Ceiling FlexArm kết hợp hệ thống IVUS – siêu âm trong lòng mạch và iFR/FFR đo phân suất dự trữ lưu lượng mạch vành lần đầu tiên tại Việt Nam. Nhờ đó, các bác sĩ thực hiện được kỹ thuật đặt stent hiện đại, có stent đạt được kích thước lên đến 4-5mm, giúp giảm nguy cơ tái hẹp sau này.
Đặc biệt, thủ thuật chụp mạch vành, đặt stent và các thủ thuật can thiệp khác đã được áp dụng bảo hiểm y tế và thanh toán trả góp 0% lãi suất trong 6 tháng tại BVĐK Tâm Anh.
* Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
