Cứu trẻ sinh non nặng 1,3 kg bị thủng ruột

19/08/2022

Bé trai sinh non 29 tuần, nặng 1.3 kg được bác sĩ Trung tâm Sơ sinh bệnh viện Tâm Anh phát hiện thủng ruột tự phát, tiên lượng tử vong gần 50% được cứu sống ngoạn mục. 

TS.BS Đỗ Hữu Thiều Chương, Phó giám đốc Trung tâm Sơ sinh, BVĐK Tâm Anh TP.HCM cho biết, hiện bé trai khỏe mạnh, nặng 3 kg, sức khỏe tốt, đường ruột ổn định, bài tiết phân vàng tốt qua hậu môn.

Cứu bé sinh non 29 tuần bị thủng ruộttuổi

Bé trai là con của sản phụ Trần Thị Thiên Trang (quận Tân Phú, TP.HCM). Năm 2021, chị Trang mang thai con đầu lòng nhưng sảy thai, mất con ở tuần thai thứ 20. Ở lần mang thai kế tiếp, chị chọn theo dõi thai kỳ tại BVĐK Tâm Anh. Khi thai được 16 tuần, bác sĩ Trung tâm Sản Phụ khoa phát hiện chị bị hở eo cổ tử cung dọa sinh non, và tiến hành đặt dụng cụ nâng đỡ tử cung (Pessary) dự phòng sẩy thai to và sinh non.

“Sau khi can thiệp, thai nhi được nuôi dưỡng an toàn thêm 52 ngày. Đây là khoảng thời gian được các bác sĩ Sản khoa, Sơ sinh ví ‘quý hơn vàng’”, ThS.BS Ngô Thị Bình Lụa – Trung tâm Sản Phụ khoa – bác sĩ trực tiếp chăm sóc thai kỳ và đỡ sinh cho chị Trang chia sẻ.

Tối 13/5, thai phụ Trang phát hiện đau bụng bất thường, gia đình tức tốc đưa đến BVĐK Tâm Anh cấp cứu. Lúc này cổ tử cung đã nở 2 phân, bác sĩ khẩn trương đặt thuốc để giữ thai, dùng corticosteriods trước sinh và truyền MgSO4, nhưng chỉ vài giờ sau cổ tử cung mở trọn. Trung tâm Sản Phụ khoa đã phối hợp với Trung tâm Sơ sinh lên kế hoạch đón bé sinh non.

Ngay khi rời khỏi bụng mẹ, bác sĩ Trung tâm Sơ sinh đã áp dụng phác đồ phút vàng can thiệp cho trẻ sinh non. Bé được ủ ấm với khăn bọc, đội nón, túi giữ nhiệt và chuyển ngay sang giường sưởi ấm đặt cạnh giường sinh. Bé phản xạ khóc tự nhiên, nhưng có dấu hiệu suy hô hấp, lập tức được thở CPAP không xâm lấn ngay sau sinh, giúp phổi bé không bị xẹp. Sau khi ổn định hô hấp, bé được đưa vào lồng ấp giúp giữ ổn định thân nhiệt, độ ẩm, và hạn chế nhiễm trùng. Trung tâm Sơ sinh BVĐK Tâm Anh TP.HCM trang bị hệ thống hồi sức chuyên dụng, có thể điều chỉnh áp lực bóp và nồng độ oxy nên hạn chế tối đa nguy cơ tổn thương lên phổi của bé. Bé cũng đã được bơm surfactant, thở máy không xâm lấn. Hô hấp của bé dần cải thiện.

Trẻ sinh non sau 28 tuần tuổi có khả năng sống sót lên đến 80-90%. Tuy nhiên, trẻ sinh rất non có nguy cơ gặp phải các vấn đề sức khỏe lâu dài như vấn đề hô hấp, nhiễm trùng, vấn đề liên quan huyết học, tiêu hóa…

“Vì sinh rất non tháng nên bé được nằm trong lồng ấp với điều kiện lý tưởng về nhiệt độ, đảm bảo độ ẩm 80% trong những ngày đầu đời, giúp điều hòa thân nhiệt và giảm nguy cơ mất nước không nhận biết ở trẻ sinh non. Trung tâm Sơ sinh BVĐK Tâm Anh đã có kinh nghiệm cứu sống những trẻ sinh cực non từ 25 tuần, nặng chỉ 750 gram, nên việc nuôi dưỡng con chị Trang không quá khó khăn. Bé được nuôi ăn qua đường tĩnh mạch, hỗ trợ hô hấp không xâm lấn, đáp ứng điều trị tốt”, bác sĩ Chương cho biết.

Bé sinh non 29 tuần, chỉ nặng 1,3kg, mắc bệnh thủng ruột tự phát được cứu sống thần kỳ. Ảnh: Quốc Huy.

Thử thách thực sự bắt đầu vào ngày thứ 7 sau sinh. Điều dưỡng thay tã phát hiện bìu em bé sưng tím bất thường, bác sĩ lập tức kiểm tra lâm sàng nhưng bụng em bé vẫn mềm, không có dấu hiệu viêm phúc mạc. “Dấu hiệu sưng bìu cảnh báo bệnh lý như xoắn tinh hoàn, cục máu đông, hoặc dịch từ ổ bụng”, bác sĩ Chương lo lắng.

Bệnh nhi lập tức được siêu âm bụng và chụp X-quang ngay tại giường, tránh di chuyển đến phòng chức năng nhằm hạn chế nhiễm khuẩn ở trẻ sinh non. Khi siêu âm, bác sĩ phát hiện có dịch trong ổ bụng, hình ảnh X-quang có hơi tự do trong ổ bụng, tất cả gợi ý bệnh cảnh thủng ruột cần phải can thiệp tối khẩn.

Theo bác sĩ Chương, em bé vừa sinh ra đã suy hô hấp, phải can thiệp trợ thở, kèm theo tình trạng thủng ruột thì tiên lượng tử vong gần 50%. Để cứu nguy, Trung tâm Sơ sinh đã chạy đua với thời gian để trẻ được phẫu thuật sớm. Chỉ 4 giờ sau khi phát hiện tình trạng thủng ruột, bé được đưa lên bàn mổ.

“Nếu bệnh phát hiện trễ hơn, dịch rò rỉ từ đường tiêu hóa tràn vào ổ bụng sẽ gây viêm phúc mạc và nhiễm trùng, nhiễm độc là nguyên nhân có thể gây tử vong cho bé”, bác sĩ Chương lý giải. Chính sự phối hợp nhịp nhàng và chuyên nghiệp của các bác sĩ và điều dưỡng Trung tâm Sơ sinh đã tạo nên kỳ tích trong chẩn đoán sớm và can thiệp khẩn thành công.

Hiện nay, báo cáo mô tả về các ca thủng ruột tự phát ở trẻ sinh non trong y văn toàn thế giới không nhiều, chưa đến 100 ca. Thủng ruột tự phát thường xuất hiện ở trẻ sinh non. Khác với viêm ruột hoại tử, bệnh này khởi phát sớm hơn, trong vòng 7 ngày đầu sau sinh. Lỗ thủng đơn độc thường nằm ở đoạn cuối hồi tràng, cách góc hồi manh tràng khoảng 5-10 cm.

Có hai phương pháp điều trị thủng ruột tự phát: can thiệp phẫu thuật mở hoặc đặt dẫn lưu ổ bụng. “Phương pháp dẫn lưu ổ bụng được báo cáo là phương pháp để lỗ thủng ruột tự lành, tuy nhiên dễ có nguy cơ nhiễm trùng, gây dính trong ổ bụng, lỗ thủng có thể không tự lành tốt hoặc để lại sẹo hẹp lòng ruột. Hơn nữa, bé phải kéo dài thời gian nuôi ăn qua đường tĩnh mạch hơn so với phương pháp còn lại. Trong khi đó, bé cần được hồi phục sớm, do đó bác sĩ phẫu thuật của chúng tôi quyết định mổ hở, cắt đoạn ruột bị thủng, đưa hai đầu ruột ra ngoài, làm hậu môn nhân tạo cho trẻ”, bác sĩ Chương lý giải.

Chị Trang hạnh phúc ôm “chiến binh nhí” kiên cường qua 2 cuộc đại phẫu.

Ca phẫu thuật kéo dài 1 giờ, ekip Trung tâm Sơ sinh tiếp tục hồi sức cho trẻ sau ca mổ. Những yếu tố ảnh hưởng đến tính mạng của bé đã được loại trừ, nhưng bé phải “chiến đấu” với hành trình dài và khó khăn ở phía trước.

Ca phẫu thuật thủng ruột làm trì hoãn việc nuôi ăn qua đường tiêu hóa, do đó trẻ phải kéo dài thời gian truyền dinh dưỡng qua tĩnh mạch thêm gần 2 tuần nữa (đến ngày 7/6) với nguy cơ cao tổn thương gan, và nhiễm trùng… Ngoài ra, khi phẫu thuật, bác sĩ đã mở hậu môn nhân tạo từ một đoạn hồi tràng (ruột non) của bé, phân sẽ ra ngoài qua hậu môn tạm này mà không qua đại tràng. Trong khi đó, đại tràng có chức năng chính nhận thức ăn đã tiêu hóa và hấp thụ phần lớn nước và điện giải còn lại. Khi mở hậu môn tạm, thức ăn không đi qua đại tràng, khiến trẻ dễ mất nước, và khó tăng cân.

Bác sĩ đã có kế hoạch điều chỉnh, tăng lượng sữa nuôi em bé lên 15-20%, để đảm bảo đủ nước và dinh dưỡng. Ngoài ra, bé được bổ sung dung dịch nuôi ăn năng lượng cao. Nhờ đó, bệnh nhi tăng cân ổn định, đạt 3kg để tiếp tục cuộc mổ thứ 2, đóng hậu môn nhân tạo.

“Nhìn con lớn từng ngày, cảm giác ngày con sắp được phẫu thuật, trở thành một đứa trẻ lành lặn bình thường sắp tới gần. Với tôi, đó là kỳ tích của riêng con và các y bác sĩ”, sản phụ Trần Thị Thiên Trang, rơi nước mắt kể về hành trình gần 3 tháng gửi gắm sinh mệnh bé trai cho Trung tâm Sơ sinh chăm sóc, nuôi dưỡng, phẫu thuật can thiệp bệnh lý nguy hiểm.

25/7, ca phẫu thuật đóng hậu môn nhân tạo được thực hiện. Sau mổ, đường ruột bé ổn định, hệ bài tiết hoạt động tốt, thải phân qua hậu môn như bao đứa trẻ bình thường khác.

Dưới sự chăm sóc hỗ trợ tuyệt vời đến từ các bác sĩ Bệnh viện Tâm Anh, phép màu đã đến, em bé sinh non 29 tuần đã kiên cường vượt qua 2 cuộc đại phẫu.

Với lợi thế nằm trong bệnh viện đa chuyên khoa, hội tụ nhiều chuyên gia giỏi, giàu kinh nghiệm, được trang bị máy móc, thiết bị hiện đại, Trung tâm Sơ sinh BVĐK Tâm Anh TP.HCM là đơn vị Hồi sức và hỗ trợ trẻ sinh non chuyên sâu của thành phố. Nơi đây đã điều trị thành công nhiều ca bệnh là trẻ sinh ra từ kỹ thuật hỗ trợ sinh sản (thụ tinh trong ống nghiệm); trẻ mắc dị tật bẩm sinh như dị tật đường tiêu hóa cần can thiệp sớm (không hậu môn, phình đại tràng bẩm sinh, tắc tá tràng, tắc – teo ruột; dị tật gây suy hô hấp cấp thoát vị màng não tủy, thoát vị rốn, thoát vị hoành, teo dò khí khí thực quản); dị tật cơ – xương – khớp; dị tật tim bẩm sinh…

16:29 19/08/2022

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

ĐĂNG KÝ NHẬN TIN

LIÊN HỆ VỚI CHÚNG TÔI

ĐỐI TÁC BẢO HIỂM