Nhập viện trong tình trạng nguy kịch, bệnh nhân được các bác sĩ can thiệp điều trị cấp tốc nhằm cứu nhánh mạch vành, ngăn nguy cơ tử vong.
Vài giờ sau ca thủ thuật thần tốc, bà Hồng Nga (55 tuổi, ngụ Q.1 TP HCM) hết hẳn triệu chứng khó thở đã hành hạ bà suốt 4 tháng nay. Bà đi lại bình thường và đủ điều kiện xuất viện 3 ngày sau đó.
Từ tháng 10/2022, bà Nga đã xuất hiện những cơn khó thở, nghẹn vùng cổ khi mới đi bộ chừng 100m. Đây là dấu hiệu của nhiều bệnh lý như hô hấp, trào ngược dạ dày, suy tim, hẹp nặng động mạch vành lớn ở đoạn gần hay tại vị trí “thượng nguồn” (vị trí xuất phát lấy máu từ động mạch chủ). Càng ngày, biểu hiện càng rõ rệt nên tháng 2/2023, bà đến Bệnh viện Tâm Anh thăm khám.
BS.CKII Huỳnh Ngọc Long, Giám đốc Trung tâm Can thiệp Mạch, BVĐK Tâm Anh TP HCM cho biết: “Khó thở thuộc nhóm triệu chứng không điển hình của bệnh mạch vành. Chính vì thế, khi chúng tôi tiến hành các cận lâm sàng cho bà Nga như ECG, siêu âm tim lúc nghỉ thì kết quả gần như bình thường. Phải đến khi siêu âm tim gắng sức với dobutamin liều thấp thì mới phát hiện nhiều vùng cơ tim giảm động rất nặng. Tiếp tục chụp mạch vành DSA cho thấy bệnh nhân hẹp khu trú một chỗ tại lỗ xuất phát thân chung động mạch vành trái”.
Bác sĩ Long nhận định, bệnh nhân có tiền sử ung thư phổi (đã điều trị ổn định), đái tháo đường và rối loạn lipid máu còn chưa đạt mục tiêu điều trị tối ưu. Cho nên, cần tránh cuộc mổ bắc cầu vốn phức tạp, rủi ro cao và lâu hồi phục. Lựa chọn phù hợp nhất trong trường hợp khẩn cấp này là can thiệp đặt stent mạch vành với stent phủ thuốc thế hệ mới dưới hướng dẫn siêu âm trong lòng mạch. Mục đích là tối ưu kích thước stent lớn nhất và giảm tái hẹp về sau.
Hình ảnh thân chung mạch vành trái bị hẹp tắc nặng (hình A) và sau khi đặt stent thành công (hình B). Ảnh: Bệnh viện Tâm Anh
Ngay sau đó, ca thủ thuật nong mạch đặt stent cho bà Nga lập tức diễn ra. Bác sĩ áp dụng kỹ thuật ít xâm lấn (đưa ống thông qua đường động mạch quay để tiếp cận mạch máu bị tắc). Toàn bộ ê kíp phải phối hợp nhanh để nong bóng mở đường vào thân chung động mạch vành trái, đồng thời “canh” vị trí đặt stent chính xác: không quá ngắn (không phủ hết sang thương) cũng không quá dài (nhô vào động mạch chủ quá nhiều sẽ khiến các thao tác sau đó trở nên khó khăn). Thêm nữa, thủ thuật phải được thực hiện một cách nhanh chóng và hiệu quả, hạn chế cản trở dòng máu nuôi tim trong quá trình nong bóng và đặt stent cho bệnh nhân.
Tuy ca can thiệp này là thủ thuật ít xâm lấn nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro do vị trí hẹp nghẽn tại thượng nguồn mạch máu khiến trái tim có thể ngưng đập khi thao tác thủ thuật. Các bác sĩ đã dự phòng tất cả những tình huống này và có phương án xử lý phù hợp, đó là ECMO (hệ thống tuần hoàn ngoài tim phổi) luôn sẵn sàng để ứng cứu. May mắn, mọi việc diễn ra thuận lợi và chỉ trong vòng 20 phút, ê kíp tái thông thành công thân chung động mạch vành trái cho bệnh nhân.
ThS.BS Võ Anh Minh, Trưởng Đơn vị Can thiệp mạch vành, Trung tâm Can thiệp mạch BVĐK Tâm Anh TP HCM chia sẻ: “Thân chung động mạch vành trái chịu trách nhiệm cung cấp máu cho 2/3 trái tim. Đối với những trường hợp tắc nghẽn nhánh động mạch này như bà Nga, nếu lần lữa chưa đến bệnh viện thì hơn 90% bệnh nhân sẽ tử vong tại nhà. Một số ít trường hợp vào được bệnh viện (giai đoạn trễ) sẽ có bệnh cảnh sốc tim rất nặng và tỷ lệ tử vong tại viện là 70-80%. Một số bệnh nhân đến muộn khác chịu biến chứng vỡ tim do tim bị hoại tử nặng. Do đó, việc cấp cứu nhanh thần tốc và cứu sống được bệnh nhân Nga trong trạng thái nguy kịch là thành công vượt mong đợi của cả ê kíp bác sĩ Bệnh viện Tâm Anh”.
Sau can thiệp, bệnh nhân được hướng dẫn uống thuốc đầy đủ và tái khám đúng hẹn, đồng thời có chế độ ăn có lợi cho sức khỏe tim mạch để ngăn bệnh tái phát.
Ê kíp bác sĩ Trung tâm Can thiệp Mạch BVĐK Tâm Anh tiến hành đặt stent cho bệnh nhân dưới sự hỗ trợ của hệ thống máy móc hiện đại. Ảnh: Bệnh viện Tâm Anh
Bệnh mạch vành là một trong những nguyên nhân gây tử vong trên thế giới; biểu hiện dễ nhận thấy nhất là cơn đau thắt ngực (triệu chứng điển hình). Đây là tình trạng một hoặc nhiều động mạch nuôi tim bị hẹp/tắc nghẽn do mảng xơ vữa, khiến lưu lượng máu đến tim giảm đi. Bệnh có khả năng dẫn đến các biến chứng như đột tử, suy tim, hở van tim nặng, rối loạn nhịp tim… nếu không được can thiệp kịp thời.
Bác sĩ Minh thông tin, điều trị bệnh mạch vành bằng phương pháp nào phụ thuộc vào mức độ nặng nhẹ của bệnh. Tất cả các phương pháp đều nhằm mục tiêu tăng cường cung cấp máu cho tim, giảm triệu chứng và kéo dài sự sống người bệnh. Trong đó, kỹ thuật đặt stent mạch vành thường được ưu tiên lựa chọn do đây là phương pháp xâm lấn tối thiểu, hạn chế rủi ro và giúp người bệnh nhanh hồi phục.
BVĐK Tâm Anh có hệ thống đánh giá không xâm lấn toàn diện, bao gồm hệ thống chụp mạch can thiệp số hóa xóa nền (DSA) Philips Azurion Robotic Ceiling FlexArm kết hợp hệ thống IVUS – siêu âm trong lòng mạch và iFR/FFR đo phân suất dự trữ lưu lượng mạch vành lần đầu tiên tại Việt Nam. Nhờ đó giúp bác sĩ khảo sát ban đầu cho các trường hợp bệnh mạch vành, đánh giá chuyên sâu xâm lấn và tiến hành thủ thuật điều trị tối ưu. Có trường hợp stent đạt được kích thước lên đến 4-5mm, giúp giảm nguy cơ tái hẹp sau này.
Đặc biệt, thủ thuật chụp mạch vành, đặt stent và các thủ thuật can thiệp khác đã được áp dụng bảo hiểm y tế và thanh toán trả góp 0% lãi suất trong 6 tháng tại BVĐK Tâm Anh.
* Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi
