Răng nhiễm màu là tình trạng răng thay đổi màu sắc thành vàng, nâu, đỏ, xám,… gây mất thẩm mỹ, ảnh hưởng đến chất lượng sống. Trong bài viết này, hãy cùng tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng và cách khắc phục tình trạng răng nhiễm màu.
Răng nhiễm màu là tình trạng răng ố, sẫm màu do nhiều nguyên nhân như hóa chất, lão hóa, bệnh răng miệng, thực phẩm… Răng có thể thay đổi màu sắc như vàng, xám, tím, đen,… tùy theo nguyên nhân gây nhiễm màu.
Có hai loại nhiễm màu răng gồm:
Ngoài ra, răng có thể nhiễm màu do các tác nhân nội tiết, di truyền hay thuốc trong quá trình hình thành, phát triển xương như nhiễm màu bilirubin, porphyrin hay tetracyclin.
Bilirubin là sắc tố màu vàng được tạo ra trong quá trình phân hủy hồng cầu ở mật, di chuyển đến gan và được đào thải qua phân và nước tiểu. Răng nhiễm màu do bilirubin là tình trạng hiếm gặp. Đối tượng phổ biến nhất là trẻ sơ sinh có nồng độ bilirubin trong máu quá cao, gây đổi màu răng, vàng da và mắt. Răng sữa của trẻ sẽ có màu vàng đậm hoặc xanh lá, không thể cải thiện đến khi được thay thế bởi răng vĩnh viễn.
Bệnh rối loạn chuyển hóa porphyrin (hay porphyria) là rối loạn di truyền hiếm gặp, khiến có thể không có khả năng tạo ra phân tử heme (gồm porphyrin và sắt). Phân tử heme là thành phần chính trong huyết sắc tố hemoglobin của hồng cầu. Người mắc porphyria có porphyrin di chuyển trong máu vào men răng, khiến răng có màu nâu đỏ, đặc biệt rõ khi chiếu tia cực tím.
Nếu phụ nữ mang thai uống kháng sinh tetracyclin sẽ tạo thành các tinh thể màu bên trong các tổ chức xương, răng (đặc biệt lớp ngà răng) của thai nhi. Dù đã điều trị tẩy trắng, phân tử màu trong xương có thể di chuyển theo máu đến răng, khiến tình trạng răng nhiễm màu tái phát. Ngoài ra, trẻ em đang trong giai đoạn phát triển xương và răng (thường dưới 8 tuổi) cũng có thể nhiễm màu do kháng sinh. Tùy theo mức độ nhiễm màu, răng có thể màu vàng, nâu, xám, đỏ, tím.
Ngoài các nguyên nhân từ bên trong cơ thể đã nêu, những nguyên nhân gây nhiễm màu răng phổ biến gồm:
Răng nhiễm màu xảy ra khi răng đổi màu, trông sẫm màu hơn, vàng hoặc ố vàng. Nó có thể ảnh hưởng đến một phần hoặc toàn bộ răng và có thể chỉ ra các vấn đề về răng hoặc sức khỏe tiềm ẩn. Tùy vào nguyên nhân mà màu sắc răng có thể thay đổi thành:
| Nguyên nhân | Dấu hiệu răng nhiễm màu | |
| Nguyên nhân ngoại sinh (men răng) | Vi khuẩn tạo màu | Xanh lá, nâu, đen, cam. |
| Thuốc lá | Đen, nâu | |
| Amalgam (dùng để trám răng) | Đen, xám | |
| Thành phần thuốc |
|
|
| Thực phẩm | Có màu giống với thực phẩm, ví dụ:
|
|
| Nguyên nhân nội sinh (ngà răng) | Sinh men bất toàn (Amelogenesis imperfecta) | Vàng, nâu |
| Nhiễm fluor | Đốm màu trắng đục, nâu vàng | |
| Thuốc chứa lưu huỳnh | Đen | |
| Chấn thương răng miệng | Màu đỏ nhạt, đen | |
| Vàng da trước gan (Hyperbilirubinemia) | Xanh lá, vàng, xanh biển, nâu, xám | |
| Porphyria (rối loạn porphyrin) | Đỏ hoặc nâu | |
| Bệnh sắc tố (Ochronosis) | Nâu | |
| Kháng sinh tetracycline | Nâu, vàng, xanh biển, xám | |
Ngoài các biểu hiện thay đổi màu sắc, răng nhiễm màu có thể được nhận biết thêm qua các dấu hiệu như răng có màu sắc không đồng đều hoặc bề mặt răng mất đi độ bóng, trông xỉn màu và không còn sáng bóng như trước.
Răng nhiễm màu có thể không gây ảnh hưởng đến chức năng, nhai nhưng có thể ảnh hưởng về mặt thẩm mỹ, khiến người bệnh kém tự tin trong cuộc sống.Nhiễm màu có thể cảnh báo một số bệnh như răng chết tủy (nâu, tím, đen) hoặc suy giảm chức năng gan. Người mắc răng nhiễm màu nên đi khám sớm để tìm ra nguyên nhân, giúp quá trình điều trị dễ dàng hơn.
Bác sĩ thường chọn phương pháp điều trị dựa trên nguyên nhân và mức độ nhiễm màu của răng. Ba phương pháp phổ biến điều trị nhiễm màu răng gồm tẩy trắng răng, dán sứ veneer và bọc răng sức.
Tẩy trắng răng dùng dùng các loại thuốc chuyên dụng (như hydrogen peroxide hay carbamide peroxide) để thoa lên răng. Thuốc dưới sự hỗ trợ của ánh sáng (laser, plasma) sẽ thâm nhập vào men răng, phá vỡ các phân tử màu, cải thiện độ trắng của răng. Đây là phương pháp an toàn dưới sự thực hiện của bác sĩ.
Ngoài ra, khách hàng có thể thực hiện tẩy trắng răng tại nhà dưới sự hướng dẫn của bác sĩ. Bác sĩ sẽ cấp cho khách hàng một bộ tẩy trắng gồm máng ngậm và thuốc (nồng độ peroxide thấp) và hướng dẫn cách dùng. Mỗi ngày, khách hàng cần ngậm máng có bôi thuốc trong một khoảng thời gian nhất định, lặp lại với tần suất mà bác sĩ yêu cầu.
Tẩy trắng răng có ưu điểm nhanh (thường mất dưới 1 giờ), chi phí dễ tiếp cận, không xâm lấn răng. Tuy nhiên, tẩy trắng răng có thể không hiệu quả với trường hợp răng nhiễm màu nặng, răng có thể ố lại sau khi tẩy. Ngoài ra, phương pháp chống chỉ định với người có men răng yếu, mắc bệnh răng miệng hay dưới 18 tuổi.
Tùy vào thói quen ăn uống, chăm sóc răng của người được tẩy trắng mà thời gian răng ố trở lại có thể khác nhau. Mỗi lần tẩy trắng răng nên cách nhau ít nhất 12 tháng.
Trong trường hợp răng nhiễm màu nặng, không thể cải thiện bằng phương pháp tẩy trắng răng, người bệnh có thể chọn dán sứ veneer.
Dán sứ veneer là phương pháp dùng các miếng sứ thẩm mỹ để dán lên mặt ngoài răng, giúp che đi khuyết điểm của răng như xỉn màu, nết, biến dạng,… Bác sĩ sẽ đo răng để sản xuất các miếng dán vừa vặn, bề mặt răng sẽ được mài mòn nhẹ, sau đó dán sứ. Miếng veneer đã dán thường không thể rớt hay tự tháo tại nhà.
Phương pháp dán sứ ít xâm lấn, cải thiện hiệu quả tính thẩm mỹ răng, dễ dàng chăm sóc. Tuy nhiên, người dán veneer nên hạn chế ăn các thực phẩm quá cứng, dai để tránh làm hư miếng dán và khám nha khoa định kỳ.
Nếu răng hư tổn nặng như bể răng, sâu nặng, chết tủy, gãy,…. Nha sĩ có thể cung cấp mão răng để khôi phục hình dáng, chức năng của răng. Mão răng có thể được tạo bởi nhiều chất liệu như thép, nhựa, titan, sứ, hoặc hợp kim khác. Người bọc răng sứ cần được mài mòn men để chụp mão răng, nên răng sẽ mất chức năng, hình dáng tự nhiên. Ngoài ra, chi phí bọc răng sứ khá cao nếu so với tẩy trắng hay dán veneer.
Có nhiều cách để phòng ngừa tình trạng răng nhiễm màu, trong đó hai cách đơn giản nhất là vệ sinh răng miệng đúng cách và hạn chế ăn uống thực phẩm đậm màu.
Vệ sinh răng miệng không chỉ bao gồm đánh răng mà còn súc miệng, làm sạch kẽ răng sau khi ăn. Dưới đây là một số cách vệ sinh răng miệng đúng:
Ngoài vệ sinh răng miệng tốt, bạn cũng nên tránh dùng các thực phẩm gây nhiễm màu hoặc có thể gây giảm sức khỏe răng miệng như:
Ngoài ra, bạn nên thực hiện thêm một số điều như:
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM là cơ sở uy tín tại TP.HCM khám và điều trị các vấn đề răng miệng. Bệnh viện cũng nhiều năm liền đứng trong top 10 bệnh viện chất lượng nhất do Sở Y tế TP.HCM chấm điểm. Với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm cùng cơ sở chất hiện đại, người bệnh sẽ có trải nghiệm khám và điều trị bệnh chất lượng, hài lòng tại bệnh viện.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Răng nhiễm màu ảnh hưởng lớn đến thẩm mỹ và sự tự tin trong giao tiếp. Nguyên nhân có thể do sâu răng, vệ sinh kém hoặc tác động từ thực phẩm, thuốc lá. Việc xử lý kịp thời với công nghệ tẩy trắng, phục hình sẽ giúp khôi phục màu sắc tự nhiên. Để được đánh giá và điều trị răng nhiễm màu chuyên sâu, bạn nên đặt lịch khám tại chuyên khoa Răng Hàm Mặt của Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.
