Phẫu thuật cắt thùy phổi là phương pháp thường được chỉ định trong các trường hợp cần loại bỏ thùy phổi bệnh lý khi không thể bảo tồn như ung thư phổi, áp xe phổi lớn, giãn phế quản điều trị nội khoa thất bại,… Vậy phẫu thuật cắt bỏ thùy phổi là gì và nguy cơ của phẫu thuật là gì?
Phẫu thuật cắt thùy phổi là một phương pháp phẫu thuật nhằm loại bỏ một thùy của phổi. Phổi của con người được chia thành nhiều thùy: phổi phải có 3 thùy (trên, giữa và dưới), trong khi phổi trái có 2 thùy (trên và dưới). Cắt thùy phổi thường được chỉ định khi có tổn thương hoặc bệnh lý nghiêm trọng ảnh hưởng đến một thùy mà không cần phải loại bỏ toàn bộ phổi.
Hiện nay các phương pháp thường được áp dụng trong cắt thùy phổi là phẫu thuật nội soi lồng ngực hoàn toàn, phẫu thuật lồng ngực đường mổ nhỏ có nội soi hỗ trợ (VATS), phẫu thuật nội soi có hỗ trợ Robot, mổ mở lồng ngực,… Mục đích cuối cùng của các phương pháp trên đều là loại bỏ thùy phổi bệnh lý.
Trong quá trình phẫu thuật, các phẫu thuật viên sẽ phẫu tích các nhánh động mạch, tĩnh mạch và phế quản của thùy phổi tương ứng. Sau đó kẹp cắt các nhánh mạch máu và phế quản bằng dụng cụ cắt khâu chuyên dụng (Stapler). Cuối cùng là lấy bệnh phẩm thùy phổi làm giải phẫu bệnh.
Phẫu thuật cắt thùy phổi đặc biệt hiệu quả trong các trường hợp ung thư phổi giai đoạn sớm, phẫu thuật cắt bỏ thùy phổi có khối u vẫn là phương pháp điều trị chính. Trong trường hợp đó, cắt thùy phổi có thể mang lại cơ hội chữa khỏi hoàn toàn cho bệnh nhân. Nhưng nó ít hiệu quả khi ung thư đã di căn các cơ quan khác của cơ thể.
Có nhiều phương pháp khác nhau để phẫu thuật cắt thùy phổi. Tuỳ vào tình trạng bệnh và vị trí xuất hiện các vấn đề về phổi cũng như sức khỏe tổng thể của bệnh nhân mà bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp phù hợp. Một số phương pháp có thể được bác sĩ sử dụng để cắt bỏ thùy phổi như: (1)
Trong phẫu thuật mở bác sĩ phẫu thuật sẽ rạch một đường dài dọc theo bên ngực của bệnh nhân từ trước ra sau. Sau đó dùng dụng cụ chuyên dụng tách xương sườn ra để có một phẫu trường rộng, dễ dàng nhìn thấy các cấu trúc trong khoang màng phổi, và xử lý các tình huống cấp cứu. Loại phẫu thuật này thường được thực hiện khi cần loại bỏ các khối u lớn, hoặc trong trường hợp cấp cứu cần mở ngực thật nhanh.
Là phương pháp phẫu thuật nội soi lồng ngực có hỗ trợ của màn hình video và các dụng cụ phẫu thuật nội soi chuyên dụng với đường mở ngực nhỏ có chiều dài từ 4-6cm.
Phương pháp này đang được rất nhiều phẫu thuật viên lựa chọn vì có thể nhìn rõ các cấu trúc mạch máu trong phổi khi phẫu tích, do đó sẽ an toàn hơn khi phẫu thuật. Với đường mở ngực nhỏ người bệnh có thể lành nhanh hơn và ít đau hơn và tính thẩm mỹ cao hơn so với mổ mở.
Được thực hiện thông qua hai đến bốn vết cắt nhỏ ở bên ngực, mỗi vết dài khoảng 1 inch và các vết khác dài khoảng 0,5 inch. Phương pháp này dụng một ống có gắn camera video nhỏ để quan sát bên trong và hướng dẫn các dụng cụ.
Phương pháp phẫu thuật nội soi lồng ngực có hỗ trợ robot được diễn ra bằng cách điều khiển cánh tay robot thực hiện ca phẫu thuật. Quy trình này sử dụng ba hoặc bốn vết cắt dài 0,5 inch giữa các xương sườn của bệnh nhân, do đó bệnh nhân có thể chảy máu ít hơn, nguy cơ nhiễm trùng thấp hơn hạn chế các biến chứng và phục hồi nhanh hơn.
Phương pháp mổ cắt thùy phổi được sử dụng khi phát hiện vấn đề ở một trong các thùy phổi. Thực hiện cắt thùy phổi để bệnh không lây lan sang các thùy khác. Trường hợp này có thể xảy ra với bệnh lao hoặc một số loại ung thư phổi. Các tình trạng sức khỏe ở ngực và phổi có thể được điều trị bằng phẫu thuật cắt thùy phổi bao gồm:
Bệnh lao (TB) là một bệnh nhiễm trùng truyền nhiễm thường tấn công phổi của bạn. Nó cũng có thể lây lan sang các bộ phận khác của cơ thể, như não và cột sống. Một loại vi khuẩn có tên là Mycobacterium tuberculosis gây ra bệnh này. Bệnh lao có thể gây tử vong nếu không điều trị đúng cách.
Áp xe phổi là một khoang chứa đầy mủ trong phổi được bao quanh bởi mô bị viêm. Nó thường là kết quả của việc hít phải vi khuẩn thường sống trong miệng hoặc cổ họng của bạn vào phổi, dẫn đến nhiễm trùng. Áp xe phổi có thể gây nên các biến chứng như: Áp xe mãn tính, tràn mủ màng phổi, rò phế quản màng phổi, phá hủy mạch máu và chảy máu nghiêm trọng.
là một khối mô phổi bất thường, không có chức năng hô hấp, không thông với cây phế quản, không được cấp máu bởi hệ động mạch phổi, đây là một bất thường bẩm sinh, tỷ lệ gặp ước tính khoảng 0,1%. Bệnh thường phát hiện khi có biến chứng hoặc vô tình phát hiện khi chụp phim phổi.
Khối u lành tính là khối u không phải ung thư, trong hầu hết các trường hợp nó không gây ảnh hưởng đến chức năng phổi. Tuy nhiên, có nhiều khối u lành tính có thể chèn ép vào các mạch máu lớn và ảnh hưởng đến chức năng của các cơ quan khác và khi này cần phẫu thuật cắt thùy phổi.
Đây là loại ung thư có thể ảnh hưởng đến đường dẫn khí chính đến phổi (phế quản), một hoặc nhiều thùy phổi, màng phổi hoặc mô phổi khác. Nếu không được điều trị, bệnh có thể lan đến các hạch bạch huyết hoặc các cơ quan khác ở cơ thể.
Nhiễm trùng nấm có thể gây viêm phổi và gây tử vong nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách. Viêm phổi do nấm là một quá trình nhiễm trùng ở phổi do một hoặc nhiều loại nấm đặc hữu hoặc nấm cơ hội gây ra.
Phẫu thuật cắt thùy phổi khá nguy hiểm. Có khoảng 1% trong số các trường hợp phẫu thuật phổi tử vong sau 30 ngày. Trong hầu hết các trường hợp, nguyên nhân là do biến chứng hô hấp trên bệnh nhân có bệnh nền nặng. Đây là lý do tại sao việc lựa chọn một cơ sở thực hiện nhiều ca mổ thùy phổi là rất quan trọng. Cần lựa chọn bệnh viện uy tín để quá trình thăm khám và điều trị được diễn ra được chuẩn xác và hiệu quả.
>>>Chi tiết về vấn đề này tại đây: Phẫu thuật cắt thùy phổi đi có sao không?
Trước khi phẫu thuật, bác sĩ sẽ xem xét mọi rủi ro và giải thích chi tiết về quy trình phẫu thuật, cũng như các biến chứng trong và sau cuộc mổ. Một số điều cần chuẩn bị trước phẫu thuật cắt thùy phổi như:
Phẫu thuật cắt thùy phổi được thực hiện trong phòng phẫu thuật dưới gây mê toàn thân, do đó bệnh nhân sẽ ngủ trong suốt quá trình phẫu thuật. Bệnh nhân có thể được tiêm kháng sinh tĩnh mạch trước hoặc sau khi phẫu thuật. (2)
Bác sĩ kiểm soát đường thở bằng ống nội khí quản, có thể đặt ống thông để dẫn lưu nước tiểu trong và sau khi thực hiện phẫu thuật. Nhịp tim, huyết áp và nhịp thở của bệnh nhân sẽ được theo dõi trong suốt quá trình phẫu thuật.
Quy trình cắt thuỳ phổi bao gồm các bước sau:
Bệnh nhân sau phẫu thuật cắt thùy phổi cần lưu ý một số điều sau:
Phẫu thuật cắt thùy phổi là cuộc phẫu thuật lớn, các bệnh nhân thường được làm các xét nghiệm chuyên sâu để đánh giá được tổng thể người bệnh, cũng như để cá nhân hóa phương pháp điều trị và đảm bảo an toàn tối đa khi phẫu thuật cho từng người bệnh. Tuy nhiên vẫn có các nguy cơ có thể xảy ra:
Rủi ro có thể khác nhau tùy thuộc vào sức khỏe tổng quát và các yếu tố khác ở từng bệnh nhân.
Phẫu thuật cắt thùy phổi mang lại cơ hội chữa khỏi bệnh tốt nhất cho những người mắc ung thư phổi giai đoạn đầu. Tuy nhiên, mổ cắt thùy phổi cũng có thể gây nên những rủi ro, biến chứng nguy hiểm. Theo một số nghiên cứu, tỷ lệ biến chứng sau phẫu thuật cao hơn nhiều đối với phẫu thuật cắt thùy phổi mở truyền thống. Biến chứng từ VATS ước tính xảy ra từ 6% đến 34,2% thời gian, trong khi tỷ lệ này có thể lên tới 58% đối với các thủ thuật bắt đầu bằng VATS và sau đó cần chuyển sang cắt thùy phổi mở.
Có, phẫu thuật thùy phổi là một cuộc phẫu thuật lớn. Một số tác dụng phụ sau phẫu thuật có thể nghiêm trọng ảnh hưởng đến cơ thể. Phổi gần với tim và bác sĩ phẫu thuật phải rất cẩn thận để không làm tổn thương bất kỳ bộ phận nào của tim hoặc các mạch máu gần đó.
Một số bệnh nhân có cảm giác khó thở sau phẫu thuật, nguyên nhân 1 phần do thùy phổi cắt bỏ tương đối lớn, bệnh nhân sợ đau nên không hít thở mạnh. Triệu chứng này thường hết khi bệnh nhân tập thở tích cực và phần phổi còn lại nở tốt.
Với phẫu thuật cắt bỏ thùy phổi VATS hoặc RATS ít xâm lấn hơn, thời gian nằm viện của bệnh nhân thường là hai đến ba ngày. Quá trình phục hồi sau phẫu thuật cắt thùy phổi sau phẫu thuật ngực mở thường phải nằm viện từ bốn đến năm ngày. Sau phẫu thuật bệnh nhân có thể tự chăm sóc bản thân mà không cần người trợ giúp.
Đối với phương pháp phẫu thuật VATS hoặc RATS quá trình phục hồi để có thể làm việc và tham gia các hoạt động có xu hướng nhanh hơn so sánh với phẫu thuật cắt bỏ ngực thông thường, do không đau nhiều.
Khi bệnh nhân về nhà sau phẫu thuật VATS hoặc RATS, bệnh nhân sẽ được cung cấp thuốc giảm đau gây mê đủ dùng 1 tuần.
Bệnh nhân có thể nhận được oxy bổ sung tạm thời sau khi nằm viện. Phần lớn ở mọi trường hợp sẽ cần điều này tạm thời trong khi hồi phục sau phẫu thuật.
Sau khi cắt thùy phổi sống được bao lâu phụ thuộc vào giai đoạn cuối cùng của khối u được xác định trong báo cáo bệnh lý phẫu thuật. Sau năm năm phẫu thuật nếu quá trình thăm khám không phát hiện ra những dấu hiệu liên quan đến bệnh thì có thể coi là bệnh đã khỏi.
Nếu có thêm những thắc mắc về các vấn đề liên quan đến phẫu thuật cắt thùy phổi hoặc cần tư vấn hẹn lịch thăm khám Quý khách có thể liên hệ đến Khoa Hô hấp BVĐK Tâm Anh qua phương thức:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Bên trên là những chia sẻ xoay quanh các vấn đề liên quan đến phẫu thuật cắt thùy phổi. Từ đó có thể thấy mổ cắt thùy phổi là cuộc phẫu thuật lớn và nó có thể để lại những rủi ro và thậm chí là gây tử vong. Do đó, khi gặp các vấn đề về phổi hoặc cần phẫu thuật phổi hãy liên hệ ngay đến BVĐK Tâm Anh để được các chuyên gia y tế đầu ngành thăm khám và quá trình điều trị đem lại hiệu quả cao.
