Ngộ độc bánh mì có nguyên nhân gì? Các biểu hiện nguy hiểm sau ăn

Gần đây, có nhiều vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra, trong đó có ngộ độc bánh mì. Vậy nguyên nhân khiến bánh mì gây ra tình trạng ngộ độc thường gặp là gì? Cần làm gì để hạn chế nguy cơ ăn phải chúng?

Tháng 5/2024, hơn 500 người ngộ độc sau khi ăn bánh mì tại một cửa hàng ở Đồng Nai, trong đó có 10 người cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM. Xét nghiệm xác định nguyên nhân ngộ độc là vi khuẩn salmonella có trong pate, thịt lợn đã qua chế biến, chả lụa, dưa muối chua…

Gần đây, ngày 5/11/2025, xảy ra vụ ngộ độc sau khi ăn bánh mì bán tại hai tiệm cùng hệ thống ở Gò Vấp và Bình Thạnh (cũ). Tính đến ngày 11/11, số ca ngộ độc đã tăng lên 299, cấp cứu ở 14 bệnh viện. Trong đó, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh tiếp nhận 30 ca, hiện 5 bệnh nhân vẫn đang điều trị, sức khỏe ổn định.

Nguyên nhân ngộ độc do ăn bánh mì

Các trường hợp ngộ độc thực phẩm bánh mì tại TP.HCM theo nhận định của các chuyên gia liên quan đến các thành phần nhân bánh mì như pate, bơ, đồ chua, thịt nguội, rau dưa… chưa được bảo quản đúng cách, khiến vi sinh vật dễ sinh sôi. Ngoài ra, điều kiện thời tiết nắng nóng, mưa bão thất thường càng khiến các nguyên liệu này dễ bị ôi thiu nếu để nhiệt độ ngoài trời.

Một số nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng ngộ độc bánh mì như:

1. Pate bị nhiễm khuẩn (nguyên nhân chủ yếu trong các vụ ngộ độc)

Pate (loại thủ công) rất dễ bị nhiễm khuẩn do đặc điểm giàu protein, chất béo từ gan động vật, thịt xay, trứng, bơ, ít chất bảo quản… là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi nếu không bảo quản và chế biến đúng cách.

Khi điều kiện bảo quản pate không đảm bảo, các loại vi khuẩn như Salmonella, Staphylococcus aureus và Clostridium perfringens có thể phát triển nhanh chóng. Sử dụng pate bị nhiễm các loại vi khuẩn này là nguyên nhân trực tiếp gây hại cho hệ tiêu hóa, khởi phát các triệu chứng tiêu chảy, nôn ói, sốt, đau bụng…

Tham khảo: Nguyên nhân bị ngộ độc pate là gì? Nguy hiểm như thế nào?

Các bác sĩ chuyên gia cho biết, phần lớn nguyên nhân gây ra các trường hợp ngộ độc sau ăn bánh mì gần đây đều liên quan đến pate nhiễm khuẩn. Nguyên nhân phổ biến là do người bán bảo quản pate ở nhiệt độ phòng quá lâu, bày bán dưới trời nóng, khiến vi khuẩn salmonella sinh sôi mạnh và gây bệnh.

2. Các loại thịt nguội, chả, pate, ớt, rau… quá hạn sử dụng

Không chỉ pate, các loại thịt nguội, chả, rau sống, sốt ớt hoặc các loại gia vị ăn kèm bánh mì cũng là nguồn nguy cơ gây ngộ độc thực phẩm tiềm ẩn nếu đã quá hạn sử dụng hoặc bị ôi thiu:

• Thịt nguội và chả thường được chế biến sẵn và lưu trữ trong tủ lạnh, tuy nhiên thời gian bảo quản quá lâu hoặc không kiểm soát nhiệt độ phù hợp sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn gây hại khu trú và phát triển nhanh chóng.
• Rau sống và gia vị để ngoài nhiệt độ phòng quá lâu, trong thời tiết nắng nóng, mưa ẩm sẽ khiến vi khuẩn sinh sôi nhanh, đặc biệt là E. coli và Listeria, có thể gây ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng nếu người tiêu dùng ăn phải. Do đó, rau sống và gia vị chỉ nên sử dụng trong ngày; không dùng các nguyên liệu đã bày bán quá lâu ở nhiệt độ ngoài trời.

3. Vấn đề an toàn vệ sinh trong lúc chế biến không đảm bảo

An toàn vệ sinh trong chế biến là yếu tố quan trọng có thể làm tăng nguy cơ ngộ độc vì ăn bánh mì. Người bán rửa tay không đúng cách, không khử trùng dụng cụ, trộn nguyên liệu bị ôi thiu… đều là những nguyên nhân dẫn đến thực phẩm bị nhiễm khuẩn.

Một số vụ ngộ độc gần đây còn cho thấy, nhiều cửa hàng bán bánh mì không có quy trình kiểm soát nhiệt độ bảo quản lạnh cho pate, thịt nguội hay sốt mayonnaise. Điều này khiến vi khuẩn có điều kiện sinh sôi và gây bệnh cho người tiêu dùng.

Vì vậy, các cửa hàng bán thực phẩm chế biến sẵn cần tuân thủ nghiêm ngặt khâu vệ sinh an toàn thực phẩm từ bước chuẩn bị nguyên liệu đến chế biến, ra thành phẩm. Thực phẩm phải đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, bảo quản lạnh dưới 5 độ C. Người bán cần được tập huấn về an toàn vệ sinh, rửa tay sát khuẩn trước khi chế biến. Khi phát hiện thực phẩm có mùi lạ, cần ngưng sử dụng.

4. Thời tiết nắng nóng khiến thực phẩm dễ ôi thiu

Khu vực miền Nam, trong đó có Thành phố Hồ Chí Minh đặc trưng với môi trường nhiệt độ và độ ẩm cao, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Vì vậy, các cơ sở kinh doanh quán ăn, nhà hàng thường cất giữ nguyên liệu trong tủ lạnh, tủ đông để bảo quản. Tuy nhiên, bảo quản các loại thực phẩm như pate, thịt nguội, rau dưa… trong tủ lạnh cần thực hiện đúng cách, đúng thời gian để tránh nguy cơ ôi thiu, sản sinh ra nhiều độc tố gây hại cho sức khỏe.

5. Các nguyên nhân khác

Bên cạnh những nguyên nhân kể trên, các yếu tố khác cũng có thể góp phần làm tăng nguy cơ ngộ độc bánh mì như khâu vận chuyển thực phẩm không đúng cách, bày bán lâu ngày, hoặc sử dụng nước rửa bát, dao thớt không sạch sẽ… Người tiêu dùng nên lựa chọn cửa hàng uy tín, có nguồn gốc thực phẩm rõ ràng và tránh chọn mua bánh mì để lâu ngày.

Các triệu chứng nguy hiểm cần nhập viện ngay

Triệu chứng ngộ độc do ăn bánh mì có thể khởi phát nhanh chóng chỉ sau vài giờ kể từ khi ăn. Các dấu hiệu cảnh báo ngộ độc vì ăn bánh mì người bệnh cần nhập viện ngay gồm:

• Sốt cao, mệt mỏi kéo dài
• Tiêu chảy nhiều lần, phân lỏng hoặc có máu
• Đau bụng dữ dội, co thắt ruột
• Buồn nôn, nôn ói liên tục
• Mất nước, mắt mờ, chóng mặt, tụt huyết áp

Do đó, khi thấy các dấu hiệu bất thường như sốt, tiêu chảy, nôn ói, đau bụng… người bệnh nên đến ngay các cơ sở y tế gần nhất thay vì tự ý điều trị tại nhà.

Các biến chứng nếu không được cấp cứu kịp thời

Đối với người khỏe mạnh (không có bệnh nền), điều trị ngộ độc thực phẩm đúng cách bằng thuốc kháng sinh phù hợp, bù nước và điện giải, giảm triệu chứng, vài ngày sẽ hồi phục. Trong một số trường hợp, khi bị ngộ độc bánh mì nếu không được xử lý sớm có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng:

• Mất nước nghiêm trọng, rối loạn điện giải, ảnh hưởng đến tim mạch và thận.
• Nhiễm trùng huyết, khi vi khuẩn từ thực phẩm xâm nhập vào máu.
• Rối loạn nhịp tim, suy tim, suy thận, tổn thương gan ở người mắc bệnh nền, người cao tuổi, trẻ nhỏ…
• Tổn thương niêm mạc đường tiêu hóa, kéo dài thời gian hồi phục.(1)

Cần làm gì để phòng tránh vấn đề ngộ độc sau ăn bánh mì?

Người tiêu dùng có thể chủ động phòng tránh nguy cơ bị ngộ độc thực phẩm bằng những cách sau:

• Lựa chọn nơi bán bánh mì bảo quản nguyên liệu đúng cách, giữ pate, thịt nguội, rau củ trong tủ lạnh, tránh để ngoài nhiệt độ phòng quá lâu.
• Quan sát trong suốt quá trình người trực tiếp thao tác chế biến bánh mì để đảm bảo họ sử dụng dụng cụ chế biến sạch sẽ, sử dụng thớt riêng cho thịt sống, rau sống.
• Hạn chế ăn bánh mì để lâu hoặc bán từ ngày hôm trước, đặc biệt trong thời tiết nắng nóng.
• Ăn chín, uống sôi và tránh kết hợp nhiều nguyên liệu dễ hỏng cùng lúc nếu không ăn ngay.
• Khi xuất hiện các triệu chứng ngộ độc nên đến ngay cơ sở y tế gần nhất để thăm khám và có hướng xử lý kịp thời.

Tóm lại, ngộ độc bánh mì là vấn đề cần lưu tâm đặc biệt, nhất là trong bối cảnh thời tiết nắng nóng, mưa bão bất thường. Việc tuân thủ vệ sinh an toàn thực phẩm từ khâu chế biến, bảo quản đến tiêu thụ, nhận biết triệu chứng sớm và cấp cứu kịp thời là cách hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.