Mụn cứng dưới da là loại mụn rất khó điều trị, chúng ẩn sâu bên dưới da và đôi khi gây nhiều vấn đề về sức khỏe, thẩm mỹ. Vậy đâu là nguyên nhân gây mụn cứng dưới da? Dấu hiệu nhận biết là gì? Chẩn đoán và điều trị ra sao? Trong bài viết này, Thạc sĩ, bác sĩ nội trú, Trần Nguyễn Anh Thư, khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, BVĐK Tâm Anh TP.HCM sẽ giải đáp thắc mắc về mụn cứng dưới da.
Mụn cứng dưới da (hay mụn dạng nang nốt) là một dạng mụn trứng cá thể nặng, chúng phát triển tại vùng nang lông bị tắt, hình thành các ổ viêm chứa đầy vi khuẩn và dịch mủ. So với mụn trứng cá, mụn đầu đen, đầu trắng,… thông thường, mụn cứng dưới da khó gom cồi và khó điều trị hơn.
Mụn cứng dưới da dễ nhận biết với kích thước lớn, sờ vào có cảm giác cứng, khó di chuyển dưới da và đôi khi gây sưng đau, khó chịu. Hầu hết mụn cứng dưới da không có đầu, không thể nhìn thấy nhân mụn.
Bên trong mụn cứng dưới da chứa nhiều vi khuẩn Cutibacterium acnes (C. acnes) và cần được điều trị y khoa bởi bác sĩ Da liễu – Thẩm mỹ Da, nếu không được điều trị, mụn sẽ không thể tự khỏi, có thể để lại sẹo.
Nguyên nhân gây mụn cứng dưới da là do lỗ chân lông bị tắc nghẽn bởi các tế bào da chết và bã nhờn tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Khi lỗ chân lông bị tắc, vi khuẩn C. acnes sống tự nhiên trên da sẽ bị mắc kẹt bên trong, gây nhiễm trùng, viêm và đau. Lỗ chân lông bị tắc có thể xảy ra nếu cơ thể tiết ra quá nhiều bã nhờn hoặc không làm sạch da đúng cách. Chúng cũng có thể là kết quả của: (1)
Vệ sinh da không đúng cách, không thể làm sạch bã nhờn, bụi bẩn tích tụ trong lỗ chân lông. Lỗ chân lông bị tắc có thể tạo ra môi trường lý tưởng cho vi khuẩn phát triển. Những vi khuẩn này có thể góp phần gây ra mụn trứng cá và các bệnh nhiễm trùng da khác.
Rối loạn nội tiết cũng là nguyên nhân gây mụn cứng dưới da. Những người trẻ đang trải qua giai đoạn phát triển ở tuổi vị thành niên (dậy thì) có nhiều khả năng bị nổi mụn hơn khi nồng độ hormone thay đổi. Nồng độ androgen tăng cao có thể khiến dầu trên da tiết ra nhiều, dẫn đến tắc nghẽn lỗ chân lông.
Nam giới có nhiều hormone này hơn nên có nhiều nguy cơ bị mụn cứng dưới da hơn. Những người đang mang thai, đang trong chu kỳ kinh nguyệt hoặc trong thời kỳ mãn kinh cũng có thể bị mụn trứng cá hoặc mụn cứng dưới da.
Mỹ phẩm kém chất lượng chứa nhiều thành phần như corticoid, chì, thành phần gây mụn và một số chất bảo quản. Những thành phần này có thể làm tắc nghẽn lỗ chân lông, dẫn đến hình thành mụn đầu đen, mụn đầu trắng và có thể là mụn nang, sau một thời gian dài sử dụng.
Lấy nhân mụn trứng cá sai cách, khiến nhân mụn bị đẩy vào sâu bên trong da, hình thành tổn thương và ổ viêm, phát triển thành mụn cứng dưới da. Trong một số trường hợp, việc cố lấy nhân mụn ẩn dưới da không đúng cách, không loại bỏ hoàn toàn nhân mụn dễ gây viêm, hình thành mụn cứng dưới da.
Sự tích tụ dầu và tế bào da chết có thể được kích hoạt bởi chế độ ăn uống không tốt. Những thực phẩm cần tránh để giúp giảm khả năng phát triển mụn trứng cá bao gồm: các thức ăn ngọt, béo và các thực phẩm từ sữa.
Thức khuya, căng thẳng kéo dài khiến nội tiết thay đổi, tăng tiết bã nhờn và nguy cơ gây mụn cứng dưới da, mụn trứng cá, mụn đầu đen,… tăng cao.
Các dấu hiệu nhận biết mụn cứng dưới da bao gồm:
Các vị trí thường bị mụn cứng bao gồm: (2)
Mụn cứng dưới da gần như không thể tự khỏi. Trên thực tế, rất khó và rất hiếm trường hợp mụn cứng dưới da có thể tự khỏi. Vì mụn cứng dưới da là mụn trứng cá giai đoạn nặng nhất, khi này, vi khuẩn đã gây ra các ổ viêm chứa đầy mủ và chúng nằm sâu bên trong da. Nếu không có sự can thiệp điều trị y khoa, rất khó để mụn gom cồi và loại bỏ hoàn toàn nhân mụn bên trong.
Ảnh hưởng của mụn cứng dưới da phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của mụn. Mụn cứng có thể ở mức độ nhẹ, trung bình hoặc nặng. Trong trường hợp nghiêm trọng hơn, có thể để lại sẹo. Nặn mụn nằm sâu dưới da hoặc cứng cũng có thể làm tăng nguy cơ để lại sẹo. Sau khi da lành lại do mụn trứng cá, có thể nhận thấy những vết sẹo lõm hoặc sẹo lồi xuất hiện trên da.
Phương pháp chẩn đoán tình trạng mụn cục cứng dưới da là khám lâm sàng. Bác sĩ Da liễu – Thẩm mỹ Da sẽ kiểm tra da và hỏi về các triệu chứng của mụn, hỏi người bệnh mức độ đau khi chạm vào các nốt sần và chúng thường xuất hiện ở đâu. Ngoài ra, hãy nói cho bác sĩ biết và mang theo các loại thuốc mà mình đang sử dụng và các sản phẩm chăm sóc da đang dùng.
Cách điều trị mụn cứng dưới da hiệu quả an toàn phải cần được điều trị bởi bác sĩ Da liễu – Thẩm mỹ Da. Các loại kem trị mụn không kê đơn có hiệu quả trong việc điều trị mụn trứng cá nhưng không có hiệu quả đối với mụn trứng cá giai đoạn nghiêm trọng, đã có nhân mụn nằm sâu dưới da, các loại kem này không có tác dụng nhiều nếu dùng đơn trị liệu (dùng điều trị đơn lẻ).
Trong quá trình điều trị, đừng cố gắng nặn mụn cứng dưới da. Điều này có thể làm cho chúng trở nên tồi tệ hơn và dẫn đến sẹo mụn nghiêm trọng. Hiện tại, bác sĩ có lựa chọn phối hợp điều trị mụn cứng dưới da chuẩn y khoa với nhiều phương pháp bao gồm: điều trị bằng thuốc và điều trị bằng các phương pháp kỹ thuật cao.
Điều trị bằng thuốc đặc trị theo toa như kháng sinh, isotretinoin cho trường hợp mụn cứng dưới da nặng. Khi điều trị bằng thuốc isotretinoin, nữ giới buộc phải sử dụng biện pháp tránh thai khi dùng thuốc này do nguy cơ dị tật bẩm sinh nghiêm trọng. Các loại thuốc uống khác, như thuốc tránh thai hoặc spironolactone có thể được chỉ định trong trường hợp bệnh nhân có vấn đề về rối loạn nội tiết kèm theo.
Phương pháp điều trị tại chỗ theo toa với các loại thuốc như: benzoyl peroxide, axit azelaic, axit salicylic và retinoid, ….
Các phương pháp hiện đại điều trị mụn cứng gồm:
Tùy vào từng tình trạng da, bác sĩ sẽ có hướng dẫn điều trị cụ thể, phù hợp.
Chăm sóc và phòng ngừa mụn cứng dưới da trở lại là một phần quan trọng của phác đồ điều trị mụn cứng dưới da. Dưới đây là một số hướng dẫn chăm sóc và phòng ngừa mụn cứng trở lại:
Như vậy, mụn cứng dưới da là mụn trứng cá giai đoạn nghiêm trọng, biểu hiện dưới dạng nang nốt. Chúng cần được can thiệp điều trị y khoa để giảm nguy cơ để lại sẹo và các tác động tiêu cực lên da.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hy vọng với những thông tin bài viết vừa chia sẻ đã giúp bạn hiểu thêm về mụn cứng dưới da là gì? Điều trị mụn cứng dưới da và các vấn đề về mụn trên da khác tại khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, BVĐK Tâm Anh, với đội ngũ bác sĩ là những chuyên gia, chuyên nghiệp và tận tâm, trực tiếp chẩn đoán và điều trị, khắc phục nhanh các vấn đề về mụn cứng dưới da, mụn và điều trị các bệnh về da khác.
