Clopidogrel giúp ngăn tiểu cầu kết dính và hình thành cục máu đông. Thuốc Clopidogrel thường được chỉ định dùng để phòng ngừa các biến chứng về tim mạch. Vậy Clopidogrel là gì và thuốc Clopidogrel trị bệnh gì?
Clopidogrel là thuốc chống kết tập tiểu cầu, thường được sử dụng để điều trị và phòng ngừa các bệnh về tim mạch như nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Dưới đây là một số thông tin tổng quan về Clopidogrel:
 |
|
| Tên khác | Plavix, Grepid |
| Tên thương mại (Common Brand Name) | Plavix, Clopilet, Ceruvin |
| Tên gọi chung (Common Generic Name) | Clopidogrel Bisulfate |
| Nhóm thuốc (Drug Classes) | Chống kết tập tiểu cầu |
| Danh mục (Availability) | Thuốc kê đơn |
| Dạng bào chế | Viên nén, viên nang |
| Cách sử dụng | Uống theo chỉ dẫn của bác sĩ |
| Công thức hóa học | C16H16ClNO2S |
| Khối lượng phân tử | 321,8 g/mol |
| Danh mục cho thai kỳ | Nhóm B theo FDA Hoa Kỳ |
| ID CAS | 113665-84-2 |
| Mã ATC | B01AC04 |
Clopidogrel là thuốc hoạt động chủ yếu bằng cách ngăn chặn sự kết dính và kết tập tiểu cầu trong quá trình hình thành cục máu đông. Liệu pháp kháng tiểu cầu kép bằng Aspirin và Clopidogrel giúp làm giảm nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch ở người mắc hội chứng mạch vành cấp (ACS).
Tuy nhiên, khả năng đáp ứng với thuốc khác nhau đáng kể giữa các cá nhân. Nguyên nhân một phần là do Clopidogrel gắn kết không hồi phục với thụ thể P2Y12, khiến thời gian phục hồi chức năng tiểu cầu bị kéo dài. Mặt khác, nguyên nhân còn có liên quan đến các biến thể di truyền trong gen mã hóa Enzyme Cytochrome P450 2C19 (CYP2C19) làm thay đổi quá trình chuyển hóa của thuốc Clopidogrel trong cơ thể.
Mặc dù Cục quản lý thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chỉ ra rằng hiệu quả điều trị bằng Clopidogrel giảm ở những người có khả năng chuyển hóa kém qua CYP2C19, nhưng cũng còn nhiều yếu tố khác góp phần ảnh hưởng đến hiệu quả khi dùng thuốc, bao gồm tuổi tác, giới tính và bệnh lý kèm theo tương tác với thuốc. Tuy nhiên, mức độ tác động của từng yếu tố cũng như mối liên hệ giữa chúng vẫn chưa được hiểu đầy đủ.
Thuốc đặc biệt hiệu quả trong việc giảm nguy cơ tai biến mạch máu não (đột quỵ) và nhồi máu cơ tim ở những người mắc bệnh xơ vữa động mạch, tăng huyết áp. Thuốc giúp ngăn ngừa sự hình thành cục máu đông, làm giảm nguy cơ tắc nghẽn mạch máu, cải thiện lưu thông máu và các vấn đề tim mạch nghiêm trọng.
Công dụng thuốc Clopidogrel nhìn chung giúp người lớn phòng ngừa các bệnh lý gây tắc nghẽn mạch máu do huyết khối gồm nhồi máu cơ tim, đột quỵ do thiếu máu cục bộ hoặc bệnh động mạch ngoại biên.
Lưu ý: Clopidogrel là thuốc kê đơn, thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo chỉ định của bác sĩ. Hiệu quả của thuốc còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. Bài viết không chịu trách nhiệm cho các trường hợp tự ý dùng thuốc Clopidogrel. Bài viết chia sẻ thông tin, không nhằm mục đích giới thiệu thuốc.
Một số thông tin dược động học cơ bản của Clopidogrel bao gồm:
Clopidogrel hấp thu nhanh qua đường tiêu hóa và có tác dụng tốt khi uống. Đặc biệt, thuốc không bị ảnh hưởng đáng kể bởi thức ăn. Sau khi vào cơ thể, Clopidogrel sẽ được gan chuyển hóa để phát huy tác dụng. Liều thuốc được hấp thu qua đường tiêu hóa, sau đó chuyển hóa mạnh mẽ ở gan nhờ hệ Enzyme Cytochrome P450, chủ yếu là CYP2C19 và chuyển hóa một phần qua các Enzyme CYP3A4, CYP1A2, CYP2B6. Chất chuyển hóa có hoạt tính đạt nồng độ cao nhất trong huyết tương sau 30 – 60 phút.
Sau khi được hấp thu, Clopidogrel nhanh chóng vào hệ tuần hoàn và chủ yếu gắn với protein huyết tương, đặc biệt là albumin. Thuốc phân phối nhanh đến các mô và có khả năng vượt qua hàng rào máu – não nhưng ở mức độ hạn chế. Thuốc cũng thâm nhập vào tế bào tiểu cầu để phát huy tác dụng chính. Thể tích phân phối của thuốc Clopidogrel dao động từ 40 đến 70l, cho thấy thuốc phân bố rộng rãi trong cơ thể.
Clopidogrel chủ yếu được chuyển hóa ở gan qua một quá trình phức tạp, giúp tạo ra chất chuyển hóa có hoạt tính. Chất này có khả năng ức chế mạnh mẽ thụ thể P2Y12 trên tiểu cầu, qua đó làm giảm sự kết tập tiểu cầu và nguy cơ hình thành huyết khối.
Clopidogrel chủ yếu được thải trừ qua thận dưới dạng các chất chuyển hóa. Sau khi chuyển hóa ở gan, thuốc trở thành các chất không còn hoạt tính và một lượng nhỏ được loại bỏ qua đường tiêu hóa. Thế nên, chức năng thận rất quan trọng trong quá trình thải trừ thuốc, đặc biệt đối với người bệnh suy thận.
Clopidogrel có thời gian bán thải khoảng 6 giờ, nhưng tác dụng của thuốc kéo dài lâu hơn nhờ được chuyển hóa thành dạng có hoạt tính trong cơ thể. Sau khi uống, thuốc được gan chuyển hóa chủ yếu bởi Enzyme CYP2C19. Dạng hoạt tính này gắn vào thụ thể P2Y12 trên tiểu cầu, giúp ngăn chặn sự kết dính của các tiểu cầu và duy trì hiệu quả chống đông máu. Nhờ vậy, tác dụng của thuốc có thể kéo dài từ 5 đến 7 ngày sau khi ngừng sử dụng.
Thuốc Clopidogrel có thể được chỉ định trong trường hợp sau: Dự phòng bậc hai giúp giảm nguy cơ tai biến tim mạch và tai biến mạch máu não ở những người bệnh có tiền sử nhồi máu cơ tim gần đây, đột quỵ hoặc bệnh động mạch ngoại biên đã được chẩn đoán.
Thuốc Clopidogrel chống chỉ định dùng trong những trường hợp sau:
Clopidogrel là thuốc uống, mỗi người có thể uống trước hoặc sau bữa ăn, thường dùng 1 lần/ngày. Để tránh quên liều, người bệnh nên uống vào cùng một thời điểm mỗi ngày. Liều lượng và thời gian sử dụng thuốc sẽ do bác sĩ chỉ định dựa trên tình trạng sức khỏe và khả năng đáp ứng của người bệnh.
Một số thông tin về trường hợp quá liều và quên liều thuốc Clopidogrel gồm có:
Quá liều Clopidogrel có thể gây chảy máu kéo dài và các biến chứng nghiêm trọng liên quan. Những triệu chứng thường gặp bao gồm buồn nôn, mệt mỏi, khó thở và xuất huyết tiêu hóa. Nếu uống quá liều kèm theo những triệu chứng nghiêm trọng, người bệnh cần liên hệ với bác sĩ, đến cơ sở y tế để được xử lý kịp thời.
Nếu quên uống một liều Clopidogrel nhưng chưa quá 12 giờ, hãy uống ngay khi nhớ ra và tiếp tục uống liều kế tiếp theo lịch bình thường. Nếu đã quá 12 giờ, hãy bỏ qua liều đã quên và dùng liều kế tiếp như bình thường. Tuyệt đối không uống gấp đôi liều để bù cho liều đã quên. Để đảm bảo hiệu quả điều trị, người bệnh cần tuân thủ đúng liều lượng và cách dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ.
Các tác dụng phụ của Clopidogrel có thể bao gồm:
Xuất huyết nhẹ, chảy máu cam, chảy máu nướu khi đánh răng.
Chảy máu dạ dày, xuất hiện vết bầm, chảy máu võng mạc, tiểu ra máu.
Bảo quản thuốc Clopidogrel ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và nhiệt độ cao. Để thuốc tránh xa tầm tay trẻ em và vật nuôi. Người bệnh không sử dụng thuốc đã hết hạn hoặc có dấu hiệu bất thường như đổi màu, biến dạng, có mùi khác lạ.
Cần thận trọng khi sử dụng Clopidogrel cho người có tiền sử xuất huyết, chẳng hạn như có các vết loét. Thuốc này không được khuyến cáo dùng cho phụ nữ mang thai. Đặc biệt, phụ nữ đang cho con bú chỉ nên dùng thuốc khi có chỉ định của bác sĩ. Thuốc có thể gây chóng mặt khi dùng, người bệnh cần thận trọng khi lái xe hoặc vận hành máy móc. Cần lưu ý khi dùng thuốc cho người bị suy gan hoặc suy thận nặng.
Nếu ca phẫu thuật không liên quan đến tim mạch, người bệnh có thể được chỉ định ngưng dùng Clopidogrel (hoặc các thuốc Thienopyridines) tối thiểu 5 ngày trước khi mổ và bắt đầu dùng lại với liều 300 mg sau phẫu thuật. Đối với những người có bệnh tim mạch mức độ trung bình đến nặng, người bệnh nên tiếp tục sử dụng Aspirin trước khi phẫu thuật theo chỉ định của bác sĩ.
Phụ nữ mang thai và cho con bú không nên sử dụng Clopidogrel trừ khi có chỉ định cụ thể từ bác sĩ.
Việc sử dụng Clopidogrel trong thời gian dài cần được theo dõi chặt chẽ để sớm phát hiện nguy cơ chảy máu và các tác dụng phụ khác. Những tác dụng của thuốc Clopidogrel ngoài ý muốn có thể bao gồm: chảy máu, bầm tím, đau dạ dày, tiêu chảy hoặc táo bón. Nếu gặp bất kỳ tác dụng phụ nào kéo dài hoặc tác dụng phụ trở nên nghiêm trọng, người bệnh nên liên hệ ngay với bác sĩ để được điều trị kịp thời.
Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Clopidogrel đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa huyết khối, đặc biệt ở bệnh nhân tim mạch và đột quỵ. Tuy nhiên, việc sử dụng cần theo dõi chặt chẽ để tránh tác dụng phụ nguy hiểm. Nếu bạn đang điều trị bằng Clopidogrel hoặc có chỉ định dùng thuốc, hãy tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa. Để cập nhật kiến thức y khoa chính thống và thông tin sức khỏe hữu ích, bạn đừng quên theo dõi website của Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.
