Gãy dương vật là tai nạn nam khoa ít gặp, thường xảy ra khi quan hệ tình dục không đúng tư thế hoặc bị lực tác động mạnh khi dương vật đang cương. Khi dương vật bị gãy sẽ kèm theo các triệu chứng như đau dữ dội, mềm xẹp đột ngột, sưng tấy và bầm tím. Nhiều nam giới băn khoăn liệu có trường hợp bị gãy dương vật không đau không? Nên làm gì nếu nghi ngờ bị gãy dương vật? Bác sĩ Nguyễn Công Danh, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh sẽ giải đáp những thắc mắc này trong bài viết sau.
Gãy dương vật không đau thường rất hiếm gặp. Trên thực tế, gãy dương vật là cấp cứu nam khoa, thường xảy ra khi dương vật đang ở trạng thái cương cứu bị bẻ gập đột ngột, làm rách thể hang. Tình trạng này hầu như luôn đi kèm với một tiếng “rắc” đặc trưng, cảm giác đau dữ dội, sưng nề, bầm tím lan rộng và biến dạng dương vật ngay sau tai nạn.
Mặc dù đa số trường hợp gãy dương vật đều gây đau, một số hiếm trường hợp có thể không cảm thấy đau rõ rệt tại thời điểm chấn thương. Một số trường hợp có thể khiến nam giới không cảm nhận rõ cơn đau khi gãy dương vật như:
Bác sĩ Công Danh, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, BVĐK Tâm Anh, TP.HCM cho biết nam giới tuyệt đối không nên dựa vào cảm giác đau để đánh giá mức độ tổn thương dương vật. Sau quan hệ tình dục hoặc va chạm mạnh dù không thấy đau nhưng dương vật sưng to, bầm tím, không còn cương được như bình thường… cần đến bệnh viện ngay để được chẩn đoán và xử trí kịp thời. (1)
Mặc dù dương vật bị gãy thường gây đau dữ dội, nhưng trong một số trường hợp hiếm, người bệnh có thể không cảm nhận rõ cơn đau khi chấn thương. Tuy nhiên những dấu hiệu lâm sàng điển hình vẫn xuất hiện, giúp bác sĩ nghi ngờ và chẩn đoán chính xác tình trạng gãy dương vật. Các dấu hiệu phổ biến gồm:
Gãy dương vật dù không đau nhưng vẫn là tình trạng cấp cứu nam khoa. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm có thể dẫn đến hậu quả lâu dài như cong dương vật khi cương, xơ hóa thể hang, rối loạn cương dương, ảnh hưởng khả năng sinh sản.
Ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ gãy dương vật hoặc chấn thương dương vật, tinh hoàn, nam giới cần đến các bệnh viện, cơ sở y tế gần nhất càng sớm càng tốt. Gãy dương vật là tình trạng cấp cứu nam khoa, nếu không được can thiệp chỉnh sửa kịp thời có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng đến tâm lý, sức khoẻ sinh lý và sinh sản.
Bác sĩ Danh nhấn mạnh ngay cả khi chấn thương không rõ ràng hoặc cơn đau không nhiều, nam giới vẫn cần gặp bác sĩ nam khoa để kiểm tra “vùng cấm địa” nếu có các triệu chứng phù nề, bầm tím hoặc biến dạng dương vật, tiểu khó, tiểu ra máu, khó cương… Việc chủ động thăm khám và can thiệp sớm là cách tốt nhất để bảo toàn chức năng sinh lý và sinh sản. (2)
Gãy dương vật được chẩn đoán chủ yếu dựa vào các triệu chứng lâm sàng điển hình như nghe tiếng “rắc” khi chấn thương, đau đột ngột, sưng tím, biến dạng dương vật. Tuy nhiên đối với một số trường hợp không cảm nhận rõ cơn đau, đồng thời xác định chính xác vị trí, mức độ tổn thương, các mô bị ảnh hưởng, bác sĩ sẽ dùng chẩn đoán cận lâm sàng để thám sát.
Siêu âm là phương pháp chẩn đoán đầu tay khi nghi ngờ gãy dương vật. Hình ảnh trên siêu âm giúp bác sĩ xác định vị trí rách thể hang, mức độ tụ máu, đánh giá dòng máu nuôi dương vật, loại trừ tổn thương mạch máu lớn…
Một số trường hợp gãy dương vật có thể được chỉ định chụp cộng hưởng từ (MRI). Phương pháp này được chỉ định đối với các trường hợp nghi ngờ tổn thương nhưng hình ảnh siêu âm không rõ ràng. Hình ảnh MRI có độ phân giải cao giúp đánh giá rõ tổn thương ở thể hang, thể xốp và bao trắng. Tuy nhiên không phải cơ sở y tế nào cũng được trang bị hệ thống chụp MRI hiện đại. Vì vậy, hầu hết các trường hợp gãy dương vật sẽ được chẩn đoán bằng siêu âm.
Ngoài ra, trong trường hợp người bệnh có dấu hiệu tiểu ra máu hoặc tiểu khó, bác sĩ có thể chỉ định nội soi bàng quang để trực tiếp quan sát và đánh giá mức độ tổn thương niệu đạo nếu nghi ngờ có chấn thương kèm theo. Ước tính có khoảng 10-22% trường hợp gãy dương vật bị tổn thương niệu đạo kèm theo.
Phẫu thuật cấp cứu là phương pháp điều trị tiêu chuẩn và hiệu quả nhất đối với phần lớn trường hợp gãy dương vật, nhằm phục hồi các tổn thương ở bao trắng thể hang, giảm thiểu các biến chứng lâu dài.
Phát hiện sớm và can thiệp kịp thời là yếu tố quan trọng quyết định đến hiệu quả phục hồi sau điều trị. Một nghiên cứu chỉ ra rằng, phẫu thuật điều chỉnh gãy dương vật cần được thực hiện trong vòng 24 giờ, lý tưởng nhất là 8 giờ kể từ thời điểm chấn thương. Can thiệp điều chỉnh dương vật kịp thời giúp giảm thiểu nguy cơ xơ hóa, rối loạn cương dương… Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng trì hoãn phẫu thuật sau 8 giờ có liên quan đến suy giảm khả năng cương, ảnh hưởng lâu dài đến chức năng sinh lý nam.
Hầu hết các trường hợp gãy dương vật được cấp cứu kịp thời đều có tiên lượng phục hồi tốt. Sau phẫu thuật điều chỉnh dương vật bị gãy, bệnh nhân sẽ nằm theo dõi tại viện 1-2 ngày để bác sĩ theo dõi tình trạng vết mổ, kiểm soát chảy máu và dự phòng nếu có dấu hiệu nhiễm trùng. Trong thời gian này, người bệnh sẽ được chỉ định dùng kháng sinh, thuốc giảm đau hoặc chống cương nếu cần. Nếu quá trình phục hồi tốt, người bệnh có thể quay trở lại học tập, làm việc.
Bác sĩ thường khuyến cáo nam giới sau phẫu thuật gãy dương vật kiêng quan hệ tình dục tối thiểu 4-6 tuần, tuỳ thuộc vào mức độ hồi phục. Trong thời gian này, nam giới cũng cần tránh các hoạt động kích thích tình dục để hạn chế tình trạng cương cứng.
Bên cạnh đó, người bệnh cần chú ý giữ vệ sinh vùng kín khô thoáng, tránh ẩm ướt, mặc quần lót ôm nhẹ để nâng đỡ dương vật, hạn chế va chạm. Tuyệt đối không tự ý tháo băng hoặc dùng các loại thuốc ngoài da khi chưa có chỉ định từ bác sĩ.
Người bệnh cần tái khám theo đúng lịch hẹn để bác sĩ đánh giá mức độ lành vết thương, theo dõi chức năng cương cũng như phát hiện sớm các biến chứng như cong dương vật, xơ hoá hay rối loạn cương (nếu có), từ đó có biện pháp can thiệp sớm.
Sau phẫu thuật, nếu có các dấu hiệu bất thường như sưng đau tăng dần, chảy dịch hoặc máu kéo dài, sốt, mệt mỏi, đau khi tiểu hoặc cương, người bệnh cần thông báo ngay với bác sĩ điều trị để xử lý kịp thời.
Nam giới có thể phòng ngừa gãy dương vật nếu hiểu rõ những nguy cơ và thực hiện các biện pháp bảo vệ phù hợp. Một số cách giảm giảm thiểu nguy cơ gãy dương vật nam cần lưu ý:
Dù không có cảm giác đau rõ rệt nhưng trường hợp được xác định gãy dương vật phần lớn cần phẫu thuật ngay lập tức để điều chỉnh tổn thương bên trong. Thực tế dấu hiệu đau không phải tiêu chí bắt buộc để chẩn đoán gãy dương vật. Nếu có các triệu chứng bất thường như tiếng “rắc” sau chấn thương, dương vật sưng tấy, biến dạng sau cương… kết hợp các kết quả cận lâm sàng chẩn đoán gãy dương vật, bác sĩ vẫn sẽ chỉ định phẫu thuật.
Tình trạng gãy dương vật không thể tự khỏi. Khi dương vật bị gãy, điều cấp thiết là phải phẫu thuật để giảm nguy cơ biến chứng về sau. Nếu không được can thiệp điều trị kịp thời, nam giới có thể bị rối loạn cương dương mạn tính, gây nhiều trở ngại trong đời sống tình dục của nam giới, như tự ti, không còn ham muốn giao hợp. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của người bệnh trong tương lai.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Gãy dương vật là chấn thương nghiêm trọng và gần như luôn gây đau dữ dội. Rất hiếm trường hợp nam giới bị gãy dương vật không đau. Bác sĩ Danh nhấn mạnh nam giới tuyệt đối không chủ quan với bất kỳ chấn thương dương vật, tinh hoàn nào. Nếu nghi ngờ dương vật bị gãy, cần nhanh chóng đến bệnh viện ngay để được thăm khám và xử trí kịp thời.
