11 cách điều trị hen phế quản trẻ em mau khỏe và an toàn

Hen phế quản là bệnh lý viêm mạn tính đường hô hấp. Bệnh được đặc trưng bởi tiền sử các đợt triệu chứng như ho, khò khè, thở gấp, tức nặng ngực thay đổi theo thời gian và cường độ, cùng với giới hạn luồng khí thở ra. Cách điều trị hen phế quản trẻ em hiệu quả có thể kiểm soát các triệu chứng, cho phép trẻ tham gia các hoạt động sinh hoạt bình thường. Cùng tìm hiểu rõ hơn về hen phế quản ở trẻ em và cách xử trí an toàn và hiệu quả qua bài viết.

Hen phế quản ở trẻ em có khỏi được không?

Hen phế quản ở trẻ em là một trong những vấn đề về đường hô hấp có thể làm gián đoạn giấc ngủ, vui chơi và các hoạt động khác ở trẻ. Mặc dù là bệnh lý mạn tính đường thở nhưng hen phế quản ở trẻ em có thể chữa trị được ổn định bằng các phương pháp điều trị phù hợp và thay đổi lối sống.

Chẩn đoán hen phế quản cho trẻ em

Chẩn đoán hen phế quản dựa vào triệu chứng lâm sàng và cần loại trừ các nguyên nhân gây khò khè khác, nhất là ở trẻ dưới 5 tuổi. Các xét nghiệm có ý nghĩa trong chẩn đoán hen phế quản bao gồm:

1. Hô hấp ký

Được chỉ định với trẻ lớn trên 6 tuổi, khi trẻ có khả năng hợp tác để thực hiện việc đo. Các kết quả phù hợp để chẩn đoán hen:

• Rối loạn thông khí tắc nghẽn với giới hạn luồng khí thở ra: FEV1 giảm, FEV1/FVC giảm so với tuổi.
• Nghiệm pháp phục hồi phế quản dương tính.
• Dao động quá mức trong khi đo PEF hai lần một ngày trong 2 tuần.
• Nghiệm pháp vận động dương tính.

2. Dao động xung ký (iOS)

Được chỉ định khi trẻ trên 6 tuổi không có khả năng hợp tác để đo hô hấp ký hoặc trẻ từ 2-5 tuổi. Kết quả phù hợp với hen phế quản:

• Tăng sức cản đường thở.
• Nghiệm pháp phục hồi phế quản dương tính.

3. Đo nồng độ oxit nitrit trong khí thở ra (FeNO)

Ở trẻ em, bình thường FeNO < 20 bpm. Giá trị FeNO tăng gợi ý chẩn đoán hen phế quản, gợi ý đáp ứng viêm đường thở qua TH2. FeNO > 20 bpm là tăng, > 35 bpm là tăng cao.

4. Xét nghiệm đánh giá tình trạng dị ứng

• Test lẩy da với dị nguyên hô hấp.
• Xét nghiệm IgE toàn phần máu, IgE đặc hiệu với dị nguyên tăng.
• Tăng bạch cầu ái toan trong xét nghiệm tế bào máu ngoại vi.

5. X-quang phổi

Ở bệnh nhân hen phế quản, x-quang phổi bình thường hoặc ứ khí. X-quang phổi còn giúp loại trừ các bệnh lý khác có triệu chứng dễ nhầm lẫn với hen phế quản.

Các cách điều trị hen phế quản trẻ em

Việc điều trị hen phế quản trẻ em cần phải được cân nhắc dựa trên mức độ bệnh, tần suất xuất hiện triệu chứng và phản ứng với thuốc. Dưới đây là mục đích và các phương pháp điều trị phổ biến hiện nay:

1. Mục đích điều trị hen phế quản trẻ em

Mục đích của điều trị hen phế quản trẻ em gồm:

• Đạt kiểm soát tốt các triệu chứng và duy trì mức độ hoạt động bình thường. (1)
• Hạn chế nguy cơ tương lai; nghĩa là giảm nguy cơ đợt kịch phát, duy trì chức năng hô hấp và sự phát triển phổi càng gần bình thường càng tốt, và hạn chế đến mức tối thiểu các tác dụng phụ của thuốc.

2. Cách điều trị hen phế quản trẻ em

Chữa trị hen phế quản trẻ em gồm 2 phần cơ bản: điều trị đợt cấp nặng (cơn hen phế quản cấp mức độ vừa, nặng hoặc nguy kịch) và điều trị dự phòng.

2.1. Điều trị cơn hen phế quản cấp

Các thuốc điều trị hen phế quản trẻ em cấp tính bao gồm: (2)

• Thuốc cường beta giao cảm: Thuốc cường beta tác dụng ngắn (SABA – Short-acting beta-agonists): như salbutamol hay albuterol, thường được sử dụng qua đường hít hoặc máy phun khí dung. Thuốc phát huy tác dụng nhanh chóng, giúp giãn phế quản trong vài phút và cải thiện triệu chứng khó thở. Thuốc cường beta tác dụng kéo dài (LABA – Long-acting beta-agonists): như formoterol giúp giãn phế quản trong vài phút và duy trì hiệu quả kéo dài lên đến 12 giờ.
• Thuốc kháng cholinergic tác dụng ngắn: Ipratropium bromide là thuốc kháng cholinergic tác dụng ngắn phổ biến trong điều trị cơn hen cấp.
• Thuốc corticosteroid như prednisolone và methylprednisolone có tác dụng kháng viêm mạnh mẽ, giúp giảm viêm và phù nề trong đường thở, kiểm soát triệu chứng trong cơn hen phế quản cấp ở trẻ em.
• Magnesi sulfat (tiêm tĩnh mạch): Magnesi sulfat là thuốc giãn cơ trơn phế quản hiệu quả, hoạt động bằng cách ức chế kênh calci, giúp làm giảm co thắt phế quản. Tuy nhiên, thuốc có thể gây tác dụng phụ như hạ huyết áp và nhịp tim chậm, nên chỉ được sử dụng dưới sự giám sát của bác sĩ.
• Oxy liệu pháp: Oxy bổ sung là liệu pháp quan trọng giúp duy trì đủ oxy trong máu, ngăn ngừa tình trạng thiếu oxy nguy hiểm trong cơn hen.

2.2. Điều trị dự phòng hen phế quản

• Corticosteroid dạng hít: Corticosteroid dạng hít là thuốc chủ yếu trong xử trí hen phế quản lâu dài, giúp giảm viêm và ngăn ngừa cơn hen cấp. (3)
• Thuốc giãn phế quản tác dụng dài: LABA là lựa chọn bổ sung hữu hiệu khi phối hợp với corticosteroid dạng hít để kiểm soát hen ở trẻ em mức độ trung bình đến nặng. Các thuốc kết hợp ICS – LABA như Seretide (salmeterol – fluticasone) hay Symbicort (formoterol – budesonide) là lựa chọn phổ biến.
• Thuốc đối kháng thụ thể leukotriene: Montelukast, một thuốc đối kháng thụ thể leukotriene, giúp giảm viêm và ngăn chặn phản ứng dị ứng, thích hợp cho trẻ có yếu tố dị ứng.
• LAMA (Long – acting muscarinic antagonists) được chỉ định cho trẻ em có hen nặng, không kiểm soát được triệu chứng bằng thuốc cơ bản hoặc gặp tác dụng phụ nghiêm trọng với ICS.
• Kháng thể đơn dòng như Anti – IgE (Omalizumab), Anti – IL5/5R (Mepolizumab) và Anti – IL4R (Dupilumab) là lựa chọn cách chữa trị hen phế quản cho trẻ em với hen nặng không đáp ứng thuốc cơ bản.
• Liệu pháp miễn dịch đặc hiệu giúp giảm độ nhạy với các dị nguyên như phấn hoa, mạt bụi nhà và lông động vật. Liệu pháp này có thể kéo dài từ 3 – 5 năm giúp giảm triệu chứng hen mà không cần sử dụng thuốc dự phòng lâu dài.

3. Cách tập thở cho trẻ hen phế quản

Các bài tập thở không thay thế thuốc và cũng không có tác dụng điều trị hen phế quản trẻ em, nhưng chúng có thể giúp kiểm soát tình trạng khó thở và cải thiện chất lượng cuộc sống cho trẻ hen phế quản. Một số bài tập giúp bạn rèn luyện lại cách thở, một số khác giúp tăng cường cơ bắp trong và xung quanh hệ hô hấp, giúp thư giãn và mở rộng lồng ngực.

Các bài tập thở phổ biến nhất được sử cho bệnh nhân hen phế quản được khuyên thực hiện bao gồm:

• Thở bằng cơ hoành,
• Thở mím môi,
• Buteyko thở,
• Phương pháp Papworth,…

Hen phế quản ở trẻ em bao lâu thì khỏi?

Khoảng một nửa số trẻ em bị hen phế quản khi trưởng thành các triệu chứng của bệnh thuyên giảm đáng kể. Điều này cũng có nghĩa hen phế quản cũng có thể khỏi khi trưởng thành ở một số trường hợp. Tuy nhiên, bệnh hen phế quản ở trẻ em có thể tái phát. Khoảng một nửa số trẻ em đã khỏi bệnh hen phế quản vẫn có thể tái phát lại ở độ tuổi 30 hoặc 40.

>>>Có thể bạn chưa biết: Các chăm sóc hen phế quản ở trẻ em hiệu quả, đơn giản

Khi nào nên đưa trẻ bị hen phế quản đến gặp bác sĩ?

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu trẻ có các triệu chứng của bệnh hen phế quản như khó thở, thở rít, các cơn ho thường xuyên, các vấn đề nghiêm trọng về hô hấp… kèm các nguy cơ:

• Nhập viện vì bệnh hen phế quản trong năm qua.
• Đã từng lên cơn hen phế quản đe dọa tính mạng.
• Nhu cầu sử dụng corticosteroid đường uống gần đây để điều trị hen phế quản ở trẻ.
• Sử dụng nhiều hơn một bình thuốc SABA dạng hít mỗi tháng.
• Một tình trạng sức khỏe tâm thần hoặc rối loạn sử dụng chất gây nghiện.
• Dị ứng thực phẩm.

Địa chỉ khám hen phế quản cho trẻ ở đâu đáng tin cậy?

Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là địa chỉ thăm khám hen phế quản cho trẻ uy tín với các chuyên gia y tế đầu ngành, chuyên môn cao cùng các thiết bị tiên tiến giúp xét nghiệm chức năng phổi toàn diện, cho ra kết quả chính xác với phác đồ điều trị hen phế quản trẻ em mang lại hiệu quả tối ưu sau điều trị, nâng cao sức khỏe hô hấp tổng thể của trẻ.

Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh luôn hiểu việc duy trì sức khỏe phổi tối ưu, đặc biệt là đối với những người mắc các bệnh như hen phế quản và bệnh đường hô hấp là rất quan trọng. Do đó, bệnh viện luôn chú trọng nâng cao trình độ và năng lực chuyên môn và áp những kỹ thuật y khoa tiên tiến để mang đến cho bệnh nhân một chất lượng dịch vụ tốt nhất.

Nếu có thêm những thắc mắc bé bị hen phế quản phải làm sao hay trẻ gặp phải các vấn đề về hô hấp cần được giải đáp và giúp đỡ có thể liên hệ đến BVĐK Tâm Anh qua phương thức:

Bên trên là thông tin về cách điều trị hen phế quản trẻ em và những lưu ý quan trọng. Hy vọng, qua những nội dung được chia sẻ trong bài sẽ giúp bạn biết cách xác định mức độ bệnh và xử lý hiệu quả khi trẻ bị hen phế quản.