Người bệnh tràn dịch màng phổi khi được chăm sóc đúng cách sẽ giúp giảm triệu chứng, cải thiện sức khỏe và ngăn ngừa biến chứng, rút ngắn thời gian điều trị. Bài viết dưới đây với chủ đề “Các cách chăm sóc người bệnh tràn dịch màng phổi bạn nên biết” sẽ cung cấp những lưu ý quan trọng để hỗ trợ bệnh nhân phục hồi tốt nhất.
Nguyên tắc chăm sóc người bệnh tràn dịch màng phổi
Chăm sóc người bệnh tràn dịch màng phổi đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt và tuân thủ các nguyên tắc cơ bản như sau:
Nâng cao thể trạng: Chuẩn bị những bữa ăn đủ dinh dưỡng, giàu protein và vitamin để đảm bảo người bệnh đủ năng lượng, tăng cường khả năng đề kháng.
Tạo môi trường nghỉ ngơi: Giữ không gian yên tĩnh, thông thoáng để người bệnh có thể nghỉ ngơi được nhiều hơn.
Giảm đau: Tạo điều kiện thuận lợi để bệnh nhân không phải gắng sức, giúp đỡ bệnh nhân trong các công việc hàng ngày.
Giảm lo lắng: Cung cấp những thông tin cần thiết về kết quả điều trị cho người bệnh. Khuyến khích bệnh nhân trung thực trao đổi những vấn đề đang gặp phải trong quá trình nghỉ ngơi để có phương án giải quyết phù hợp.
Tuân thủ chỉ định dùng thuốc chữa tràn dịch màng phổi: Sử dụng thuốc giảm đau, kháng sinh và các biện pháp hỗ trợ khác theo chỉ định của bác sĩ. Không tự ý sử dụng thuốc ngủ hay các loại thuốc khác không được kê đơn bởi bác sĩ điều trị chính.
Thực hiện đúng các nguyên tắc trên sẽ giúp bạn lên được kế hoạch chăm sóc bệnh nhân tràn dịch màng phổi phù hợp nhất, từ đó cải thiện chất lượng cuộc sống và hỗ trợ quá trình điều trị an toàn, không biến chứng.
Quan tâm chăm sóc người bệnh tràn dịch màng phổi giúp rút ngắn thời gian điều trị.
Cách chăm sóc người bệnh tràn dịch màng phổi
Tại bệnh viện, người nhà có thể yên tâm vì quy trình chăm sóc bệnh nhân tràn dịch màng phổi được các bác sĩ theo dõi sát sao và can thiệp kịp thời khi có bất thường. Do vậy, khi chăm sóc tại nhà, người nhà cần đảm bảo điều kiện tốt nhất và thường xuyên theo dõi biểu hiện người bệnh để thông báo cho bác sĩ về tiến triển sau xuất viện.
1. Chăm sóc tại bệnh viện
Quy trình chăm sóc bệnh nhân tràn dịch màng phổi tại viện sẽ được các bác sĩ, điều dưỡng tiến hành theo các bước tóm tắt sau:
Cung cấp oxy cho bệnh nhân khi có chỉ định.
Tiến hành chọc hút dịch màng phổi theo chỉ định.
Sử dụng thuốc giảm đau để giúp bệnh nhân cảm thấy dễ chịu hơn.
Hướng dẫn bệnh nhân thực hành các bài tập thở sâu và ho có kiểm soát.
Giữ đường thở thông thoáng để ngăn ngừa tình trạng xẹp phổi và viêm phổi.
Hỗ trợ bệnh nhân thay đổi tư thế và di chuyển nhẹ nhàng, đặc biệt với trường hợp có ống dẫn lưu.
Động viên tinh thần, giúp bệnh nhân giảm bớt lo lắng về bệnh tật.
Lưu ý: Mỗi bệnh viện sẽ có quy chuẩn riêng trong việc chăm sóc bệnh nhân tràn dịch màng phổi, tùy theo điều kiện cơ sở vật chất, phác đồ điều trị và hướng dẫn chuyên môn. Vì vậy, các biện pháp chăm sóc có thể có những điều chỉnh phù hợp với từng đơn vị y tế nhưng vẫn đảm bảo mục tiêu chung là hỗ trợ bệnh nhân hồi phục tốt nhất.
2. Chăm sóc bệnh nhân tại nhà
Dựa trên quy trình chăm sóc người bệnh tràn dịch màng phổi tại bệnh viện, người nhà có thể chủ động tham khảo và điều chỉnh sao cho phù hợp với điều kiện tại nhà. Dưới đây là một số thông tin hữu ích để hỗ trợ quá trình chăm sóc bệnh nhân.
Thăm hỏi bệnh nhân:
Hỏi bệnh nhân về tình trạng bệnh: Bệnh nhân có đau ngực không? Vị trí đau, mức độ đau, khi đổi tư thế nằm hoặc ngồi có đau không? Khả năng thở như thế nào?
Triệu chứng khác: Đo nhiệt độ cơ thể để kiểm tra người bệnh có bị sốt không? Sốt liên tục hay theo cơn? Có thường xuyên ho không? Cơn ho có diễn ra khi thay đổi tư thế hay không? Nếu ho có đờm cần phải đánh giá đặc điểm của đờm (màu sắc, độ đặc, số lượng). Bệnh nhân nhận thức như nào về tình trạng sức khỏe hiện tại?
Quan sát cơ thể:
Đánh giá tình trạng toàn thân: Bao gồm thể trạng, trạng thái tinh thần, tổn thương trên da, dấu hiệu nhiễm trùng, màu sắc da, mức độ sưng phù tại tay chân hoặc các vùng khác.
Thăm khám cho bệnh nhân:
Đo nhiệt độ, huyết áp cho người bệnh.
Kiểm tra khu vực sườn khi ấn vào có đau không?
Ngoài ra, người nhà bệnh nhân cần chú ý một số điều sau:
Tư thế nằm: Nên kê cao đầu bệnh nhân từ 20 – 40 độ so với thân, ưu tiên nằm nghiêng về phía bị tràn dịch.
Hỗ trợ sinh hoạt tối ưu: Sắp xếp đồ dùng cần thiết trong tầm với của người bệnh.
Luyện tập: Khuyến khích và đồng hành cùng bệnh nhân trong những bài tập thở.
Dinh dưỡng khoa học: Nên cho người bệnh ăn những món dễ tiêu, đảm bảo đủ dinh dưỡng.
Chăm sóc bệnh nhân tràn dịch màng phổi tại viện được các bác sĩ thực hiện theo quy trình chuyên môn.
Bệnh tràn dịch màng phổi nên ăn gì?
Duy trì chế độ ăn uống khoa học, cân đối với nhiều rau xanh, trái cây và protein, trong quá trình hồi phục nên ưu tiên chọn những loại protein không gây kích ứng với vết mổ. Bổ sung chất béo tốt có trong cá và dầu thực vật. Chất béo tốt không chỉ giúp hạn chế tình trạng làm tăng CO2 trong máu mà còn cung cấp nguồn năng lượng dồi dào. (1)
Hạn chế tiêu thụ đường, chất béo xấu và rượu. Tránh ăn các loại rau củ dễ sinh hơi như hành tây, hạt tiêu, tỏi ớt do dễ gây trướng bụng, khiến bệnh nhân khó thở. Đồng thời giữ cân nặng ở mức hợp lý. Thực hiện nguyên tắc ăn chín, uống sôi, không ăn thực phẩm tái hoặc chưa qua chế biến bằng nhiệt. Việc ăn uống đúng cách đóng vai trò quan trọng trong suốt quá trình điều trị và phục hồi sau đó.
Mặc dù khó có thể kiểm soát hoàn toàn mọi nguyên nhân gây tràn dịch màng phổi nhưng bạn vẫn có thể giảm nguy cơ mắc bệnh bằng một số biện pháp sau:
Tránh xa khói thuốc và các sản phẩm chứa nicotine.
Dinh dưỡng khoa học, ăn chín uống sôi.
Hạn chế tiếp xúc với người bị lao, nếu đã tiếp xúc cần đến gặp bác sĩ để được tư vấn dùng thuốc.
Vệ sinh răng miệng hàng ngày, điều trị triệt để các vấn đề viêm nhiễm hô hấp để ngăn ngừa biến chứng viêm phổi.
Đi khám nếu có dấu hiệu ho dai dẳng, đau ngực, khó thở.
Khi nào cần đưa người bệnh đến bệnh viện?
Người bệnh tràn dịch màng phổi cần được đưa đến bệnh viện ngay khi xuất hiện tình trạng khó thở, thở gấp hoặc hụt hơi kéo dài. Nếu cơn đau ngực trở nên dữ dội, không giảm khi nghỉ ngơi cũng là dấu hiệu nguy hiểm. Ngoài ra, tình trạng tím tái, xanh xao ở môi và da cho thấy bệnh nhân có thể đang thiếu oxy. Bên cạnh đó, ho lâu ngày, ho khan, ho có nhiều đờm, ho ra máu không thuyên giảm cũng là dấu hiệu cảnh báo của bệnh để người nhà có thể cho bệnh nhân đi khám ngay. (2)
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội:
108 Phố Hoàng Như Tiếp, Phường Bồ Đề, TP. Hà Nội
(Đ/c cũ: 108 Hoàng Như Tiếp, P.Bồ Đề, Q.Long Biên, TP. Hà Nội)
Chăm sóc người bệnh tràn dịch màng phổi không quá phức tạp nhưng đòi hỏi người chăm sóc cần trang bị kiến thức, cẩn thận. Điều quan trọng là người chăm sóc cần hiểu rõ tình trạng bệnh, tuân thủ đúng theo hướng dẫn của bác sĩ và tạo điều kiện tốt nhân để bệnh nhân hồi phục. Sự quan tâm, kiên nhẫn và sẵn sàng hỗ trợ của người chăm sóc sẽ giúp bệnh nhân cảm thấy an tâm, nâng cao hiệu quả điều trị, ngăn ngừa tái phát.
