Thói quen ăn vặt, ăn nhiều đồ chiên rán, uống trà sữa, ít vận động… khiến tỷ lệ trẻ em thừa cân, béo phì ngày càng gia tăng. Cân nặng vượt trội so với lứa tuổi cũng là nguyên nhân nhiều trẻ tự ti, bị cô lập. Dưới đây là những cách giảm cân cho trẻ em hiệu quả, an toàn.
Trước khi tìm hiểu các cách giảm cân cho trẻ em, ba mẹ cần hiểu tình trạng béo phì ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe của trẻ. Thừa cân, béo phì là sự tích tụ mỡ thừa quá mức trong cơ thể, có thể gây ra những ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe. Nguyên nhân gây tình trạng này là sự mất cân bằng calo, nghĩa là lượng calo hấp thụ vào cơ thể lớn hơn lượng calo tiêu hao.
Thừa cân, béo phì có thể kéo theo nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, như:
Ngoài ra, béo phì không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất mà còn tác động nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần của trẻ. Cân nặng “quá khổ” có thể khiến trẻ trở thành mục tiêu bị cô lập hoặc bắt nạt, ảnh hưởng đến sự phát triển tâm lý. Trẻ em thừa cân, béo phì có nguy cơ mắc các vấn đề tâm lý cao hơn, như tự ti, trầm cảm hoặc rối loạn ăn uống [1].
>> Tham khảo thêm về: Cách giảm cân tuổi dậy thì
Để tìm hiểu cách giảm cân hiệu quả cho trẻ em, phụ huynh nên thực hiện theo các phương pháp sau:
Để giải đáp thắc mắc làm sao để giảm cân cho trẻ em, đầu tiên cần xây dựng kế hoạch ăn uống lành mạnh. Phần lớn nguyên nhân thừa cân, béo phì ở trẻ em liên quan đến chế độ dinh dưỡng mất cân đối: quá nhiều thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên ngập dầu, đồ ngọt, nước ngọt… và ít rau xanh, trái cây. Mỗi đứa trẻ có nhu cầu calo khác nhau, tùy thuộc vào độ tuổi, giới tính, mức độ hoạt động thể chất… Do đó, nên tính toán lượng calo trẻ cần hấp thụ mỗi ngày để điều chỉnh chế độ ăn và cắt giảm khẩu phần phù hợp.
Bên cạnh thay đổi chế độ dinh dưỡng, trẻ thừa cân, béo phì cần tăng cường tập luyện thể dục thể thao. Không chỉ giúp đốt cháy mỡ thừa, giảm cân hiệu quả, tập thể dục thường xuyên còn hỗ trợ tăng đề kháng, thúc đẩy trẻ phát triển thể chất toàn diện. Phụ huynh nên hướng dẫn trẻ tập từ 30 phút mỗi ngày và tăng dần thời gian, có thể bắt đầu từ những bài tập đơn giản như đi bộ, chạy bộ, đạp xe, nhảy dây, đá bóng…
Ngoài ra, để tạo hứng thú tập thể dục giảm cân cho trẻ em, ba mẹ có thể tập cùng con, tạo không khí gia đình hoặc khuyến khích trẻ tham gia cùng bạn bè. Dành thời gian tập thể dục, vui chơi ngoài trời cũng giúp trẻ hạn chế thời gian xem tivi, dùng điện thoại…
Với những trẻ béo phì nặng, khó có thể giảm cân bằng những phương pháp thông thường, hoặc gia đình có người thân thừa cân, béo phì, trẻ béo phì do các bệnh rối loạn nội tiết tố…, ba mẹ nên đưa con đến khám các chuyên gia, bác sĩ. Tại đây, trẻ sẽ được chỉ định thực hiện các xét nghiệm, siêu âm, chụp chiếu, đo InBody… để xác định tình trạng cân nặng và tìm nguyên nhân thừa cân, béo phì. Từ đó có phác đồ điều trị, tư vấn dinh dưỡng, vận động…, theo tiêu chí giảm cân hiệu quả, an toàn, dễ thực hiện.
Trẻ có cơ địa dễ tăng cân, trẻ thừa cân, béo phì không thể giảm bằng các phương pháp giảm cân trẻ em thông thường, trẻ khó tuân thủ chế độ ăn kiêng hoặc tập luyện khắt khe… từ 18 tuổi trở lên có thể lựa chọn các phương pháp giảm cân không xâm lấn.
Trẻ được tư vấn sử dụng các loại thuốc chính hãng, thế hệ mới, được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), Cơ quan Y tế Châu Âu (EMA) công nhận trên phạm vi toàn cầu và được Bộ Y tế Việt Nam cấp phép sử dụng; các loại máy công nghệ cao hiện đại (đông hủy mỡ, tia laser, sóng radio cao tần), giúp giảm mỡ dưới da ở từng vùng cụ thể (bụng, đùi, bắp tay, lưng…). Bên cạnh đó còn kết hợp với các chuyên gia, bác sĩ tư vấn chế độ dinh dưỡng, vận động, tâm lý trị liệu…, giúp trẻ giảm cân, giảm mỡ, khỏe mạnh.
Nghiên cứu cho thấy trẻ em dành nhiều thời gian xem tivi và đặt tivi trong phòng ngủ có nguy cơ béo phì cao. Các thiết bị điện tử như tivi, điện thoại, máy tính bảng… khiến trẻ lười vận động, gây mỏi mắt, kém năng động…, không chỉ ảnh hưởng đến cân nặng mà còn tác động xấu đến quá trình phát triển của trẻ. Bên cạnh đó, khi ngồi xem tivi hoặc điện thoại, trẻ có thể thèm ăn vặt và lựa chọn những thực phẩm giàu calo như khoai tây chiên, bánh ngọt, kẹo…, gây tăng cân.
Phụ huynh nên thực hiện cách giảm cân cho trẻ em qua việc giới hạn thời gian sử dụng thiết bị điện tử (không dành cho việc học) của trẻ từ 1 – 2 giờ mỗi ngày [2], bằng cách cài đặt chế độ giới hạn thời gian cho các thiết bị.
Đăng ký tư vấn về thừa cân, béo phì tại đây
Trẻ em cần ngủ đủ từ 9 – 11 tiếng mỗi ngày, con số này ở thanh thiếu niên là 8 – 10 tiếng. Ngủ đủ giấc không chỉ tốt cho sức khỏe, hỗ trợ phát triển chiều cao, giúp trẻ tăng trí nhớ, cải thiện khả năng học tập… mà còn tốt cho quá trình giảm cân. Ngủ sớm còn hạn chế trẻ ăn vặt hoặc đói vào ban đêm. Đây là cách giảm cân cho trẻ em lành mạnh được khuyên dùng.
Kiểm soát khẩu phần ăn là cách để giảm cân cho trẻ em hiệu quả. Khi lượng calo hấp thụ thấp hơn calo tiêu hao, cơ thể trẻ buộc phải phân giải các “kho” năng lượng dự trữ – tế bào mỡ, nhờ đó giảm mỡ thừa và giảm cân. Tuy nhiên ba mẹ không nên cắt giảm khẩu phần ăn của trẻ quá nhiều và quá đột ngột, bởi cơ thể trẻ cần có thời gian để thích nghi với chế độ ăn kiêng mới.
Ngoài ra, nên tập những thói quen ăn uống lành mạnh cho trẻ:
Cách giảm cân cho trẻ em hiệu quả không phải là cắt giảm hoàn toàn chất béo hoặc chất bột đường (carbohydrate). Thay vào đó, nên lựa chọn các thực phẩm chất lượng, giàu dinh dưỡng cho trẻ, như: thịt nạc, cá, trứng, sữa, bắp, gạo lứt, các loại trái cây, rau xanh, dầu ô liu, các loại hạt (macca, hạnh nhân, óc chó…)… Trẻ vẫn được ăn vặt, nhưng thay vì uống trà sữa, ăn bánh mì, mứt trái cây… thì nên thay bằng bánh mì nguyên cám, trái cây tươi, sữa chua nguyên chất…
Cơ thể rất cần nước để duy trì chức năng của các cơ quan và hỗ trợ quá trình chuyển hóa. Uống đủ nước cũng là cách giảm cân trẻ em, giúp trẻ hạn chế cơn đói, ăn ít hơn trong bữa chính, ít ăn vặt hơn, nhờ đó hạn chế lượng calo nạp vào cơ thể. Nên uống nước trước bữa ăn hoặc uống khi cảm thấy muốn ăn gì đó, bởi cơ thể có thể nhầm lẫn cảm giác đói và khát.
Ngoài ra, hạn chế cho trẻ uống nước ép trái cây đóng hộp, nước ngọt, nước tăng lực… để vừa hạn chế hấp thu các chất không tốt cho sức khỏe, giảm đường và hỗ trợ giảm cân.
Khi trẻ hoàn thành mỗi mục tiêu trong kế hoạch giảm cân, ba mẹ nên khen thưởng trẻ bằng các hình thức lành mạnh, như thưởng cho con buổi đi chơi cùng bạn bè hoặc du lịch cùng gia đình. Điều này tạo động lực giúp con thêm cố gắng hoàn thành kế hoạch giảm cân và tăng tính gắn kết gia đình.
Những thói quen sống lành mạnh là cách giảm cân cho trẻ em đóng vai trò quan trọng trong hành trình giảm cân, như:
Trái cây và rau củ là nguồn cung cấp vitamin, khoáng chất dồi dào cho cơ thể. Nên cho trẻ ăn trái cây tươi, trộn salad… hơn là trái cây khô, trái cây sấy hoặc các loại mứt, nước ép đóng chai… Bởi các sản phẩm chế biến có thể được thêm nhiều đường hoặc những phụ gia khác, làm tăng lượng calo đồng thời làm thất thoát chất xơ. Chất xơ tuy không cung cấp dinh dưỡng cho cơ thể, nhưng hỗ trợ tốt cho hệ tiêu hóa và bài tiết, làm đầy dạ dày, giảm cơn đói và thèm ăn của trẻ. Đây cũng là cách giảm cân cho trẻ em hiệu quả.
Thông thường, bác sĩ chỉ kê thuốc giảm cân cho trẻ từ 18 tuổi trở lên. Những loại thuốc này hoạt động theo cơ chế giảm lượng calo hấp thụ và/hoặc tăng calo tiêu hao bằng cách kích thích cảm giác no, hạn chế cơn đói và thèm ăn. Tuy nhiên, thuốc giảm cân cần được sử dụng theo chỉ định của bác sĩ, phụ huynh không nên tự ý mua thuốc hoặc thực phẩm hỗ trợ giảm cân cho trẻ.
Không có chỉ số khỏe mạnh nào có thể áp dụng cho tất cả trẻ em. Để xác định trẻ có thừa cân, béo phì không, cần dựa vào nhiều yếu tố như:
Do đó, để đánh giá trẻ có thừa cân, béo phì không, phụ huynh nên đưa con đến khám và tư vấn trực tiếp với các chuyên gia, bác sĩ giàu kinh nghiệm tại Tâm Anh. Trẻ sẽ được đo InBody để xác định tỷ lệ cơ/mỡ, khảo sát thành phần cơ thể, chỉ số mỡ nội tạng… nhằm hiểu rõ về tình trạng sức khỏe và cân nặng. Ngoài ra, bác sĩ có thể chỉ định trẻ thực hiện các xét nghiệm, chụp chiếu, siêu âm… để xác định nguyên nhân thừa cân, béo phì, từ đó xây dựng phác đồ điều trị hiệu quả, phù hợp nhất với từng trường hợp.
Khi thực hiện các cách giảm cân cho trẻ em, phụ huynh cần lưu ý:
Để trẻ kiên trì hoàn thành kế hoạch giảm cân, phụ huynh cần tạo môi trường thuận lợi và làm gương cho con. Ví dụ: thay đổi thực đơn của cả nhà, tăng cường rau xanh; không tích trữ bánh kẹo ngọt để ăn vặt mà thay bằng trái cây tươi; cùng nhau chơi thể thao như chạy bộ, bơi lội… Khi cả gia đình cùng hướng đến mục tiêu sống khỏe và hỗ trợ lẫn nhau sẽ càng tăng thêm sự gắn kết, giúp trẻ có thêm động lực giảm cân.
Trẻ thừa cân, béo phì thường nhạy cảm, tự ti về ngoại hình, do đó ba mẹ cần khuyến khích trẻ giảm cân bằng những lý do lành mạnh, không nên chỉ trích ngoại hình của trẻ.
Trước khi thực hiện kế hoạch giảm cân cho trẻ em, phụ huynh nên tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo phù hợp với tình trạng sức khỏe và cân nặng của trẻ. Không nên chạy theo những trào lưu ăn kiêng hoặc cắt giảm calo đột ngột, bởi có thể gây thiếu chất, mất nước, giảm đề kháng, suy nhược…
Thuốc và thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc có thể chứa các thành phần không tốt cho sức khỏe, gây tác dụng phụ như tiêu chảy, rụng tóc, đầy hơi, mệt mỏi…, thậm chí ảnh hưởng đến tăng trưởng của trẻ.
Những thay đổi nhỏ dễ thực hiện hơn thay đổi lớn đột ngột. Hãy duy trì những thói quen nhỏ và dần tăng lên để trẻ quen dần:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Trên đây là những cách giảm cân cho trẻ em hiệu quả, an toàn cho sức khỏe. Trẻ em đang ở lứa tuổi tăng trưởng, cần cung cấp đầy đủ dinh dưỡng, do đó chế độ giảm cân cho trẻ cần được tư vấn bởi bác sĩ, cân đối thực phẩm giàu protein, chất béo lành mạnh, carbohydrate, chất xơ…, kết hợp vận động và các thói quen sống lành mạnh, giúp con khỏe mạnh và phát triển toàn diện.
