Các biến chứng tràn dịch màng phổi nguy hiểm có thể bạn chưa biết như: nhiễm trùng lan rộng, dày dính màng phổi, suy tim,… tất cả đều ảnh hưởng tới tính mạng người bệnh. Đặc biệt, ở người cao tuổi hoặc người có bệnh nền, các di chứng có xu hướng nghiêm trọng hơn và ảnh hưởng lâu dài hơn. Vậy làm thế nào để phòng tránh và điều trị bệnh hiệu quả?
Trước khi tìm hiểu về các biến chứng tràn dịch màng phổi, hãy cùng điểm qua một số thông tin quan trọng về tràn dịch màng phổi để hiểu rõ hơn về tình trạng này. Khoang màng phổi là một khoang ảo nằm giữa lớp màng phổi tạng và màng phổi thành. Trong khoang màng phổi chứa 10 – 15ml dịch sinh lý, tạo điều kiện cho phổi giãn nở dễ hơn mỗi khi hít thở.
Tràn dịch màng phổi là hiện tượng xảy ra khi dịch trong khoang màng phổi nhiều hơn 20ml kèm theo các triệu chứng: đau ngực bên tràn dịch kèm theo khó thở mức độ từ nhẹ đến nặng, ho khan hoặc ho có đờm, nếu có nhiễm trùng có thể xuất hiện sốt cao.
Tràn dịch màng phổi là một bệnh lý nguy hiểm do khả năng tiến triển nhanh và thường liên quan đến nhiều nguyên nhân phức tạp như: lao phổi, ung thư phổi hoặc các ung thư di căn đến phổi, suy tim, bệnh gan, thận,…
Nếu không được can thiệp kịp thời, di chứng của tràn dịch màng phổi có thể diễn tiến nặng hơn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng hô hấp, gây tử vong. Bên cạnh đó, tràn dịch màng phổi có nguy cơ tái phát nhiều lần; sau mỗi lần tái phát, lượng dịch tích tụ có thể nhiều hơn, làm giảm khả năng đáp ứng điều trị.
Nhiều người thắc mắc rằng “Tràn dịch màng phổi có biến chứng gì?” và lo lắng về mức độ nguy hiểm của tình trạng này. Dưới đây là những biến chứng tràn dịch màng phổi mà người bệnh cần đặc biệt lưu ý: (1)
Lượng dịch tăng sinh làm hạn chế không gian của phổi, khiến phổi bị chèn ép, không thể giãn nở hoàn toàn, giảm trao đổi khí dẫn đến giảm oxy trong máu. Biến chứng xẹp phổi được thể hiện qua triệu chứng khó thở, đặc biệt là khi người bệnh hoạt động gắng sức.
Suy hô hấp do tràn dịch màng phổi thường xảy ra khi dịch tích tụ nhanh chóng với số lượng lớn, gây chèn ép phổi và cản trở hô hấp. Đây là tình trạng cơ thể không nhận đủ oxy dẫn đến nồng độ oxy trong máu giảm mạnh, quá trình vận chuyển oxy đến các mô bị gián đoạn, từ đó làm suy yếu hoạt động của cơ thể và có thể dẫn đến tổn thương nội tạng nếu không được can thiệp kịp thời.
Dịch trong khoang màng phổi có thể là nơi cư trú và sinh sản lý tưởng của vi khuẩn, dẫn đến viêm màng phổi hoặc tràn mủ màng phổi. Tình trạng viêm nhiễm không có biểu hiện cụ thể, tuy nhiên nó có thể khiến các triệu chứng của bệnh nghiêm trọng hơn nhiều.
Dày dính màng phổi thường hình thành khi dịch hoặc cặn dịch tích tụ trong khoang màng phổi lâu ngày. Khi màng phổi trở nên xơ cứng và kém đàn hồi, khả năng giãn nở của phổi bị hạn chế, từ đó làm cản trở quá trình hô hấp và giảm hiệu suất trao đổi khí. Biến chứng này có thể dẫn đến các triệu chứng khiến người bệnh không thoải mái như: ho khan, đau ngực, hụt hơi,…
Nếu tràn dịch màng phổi do nguyên nhân nhiễm trùng, phản ứng viêm có thể lan sang màng tim, gây viêm màng tim và dẫn đến tràn dịch màng tim. Bên cạnh đó, các biến chứng tràn dịch màng phổi ở những cơ quan thận và gan cũng là nguyên nhân gây tăng tiết lượng dịch trong cơ thể dẫn đến tràn dịch màng tim.
Tràn dịch màng phổi có thể gây hạ huyết áp khi lượng dịch tích tụ nhanh và nhiều. Tình trạng này tạo áp lực lên phổi và mạch máu, làm giảm lượng máu về tim. Ngoài ra, sự thiếu oxy do tăng tiết dịch và phản ứng viêm nhiễm có thể khiến mạch giãn, dẫn đến tụt huyết áp nghiêm trọng.
Khi phổi không giãn nở hoàn toàn, lượng oxy cung cấp cho cơ thể cũng bị hạn chế, dẫn đến cảm giác mệt mỏi và suy giảm nhận thức, gây hệ quả đến các cơ quan khác.
Tràn dịch màng phổi không trực tiếp gây ra ung thư nhưng có thể liên quan đến ung thư theo nhiều cách khác nhau. Trong đó, tràn dịch màng phổi ác tính là tình trạng tràn dịch do ung thư đã di căn đến màng phổi. Các loại ung thư thường gây tràn dịch màng phổi ác tính bao gồm ung thư phổi, ung thư vú, u lympho và ung thư buồng trứng.
Biến chứng tràn dịch màng phổi mạn tính có thể để lại sẹo và làm dày màng phổi do viêm nhiễm kéo dài khiến màng phổi xơ cứng và khó hồi phục, khiến phổi mất đi độ đàn hồi tự nhiên, cản trở quá trình giãn nở, gây suy giảm chức năng hô hấp về sau.
Khi tràn dịch màng phổi tái phát nhiều lần, lượng dịch tiết ra nhanh và nhiều có thể chèn ép phổi, làm giảm khả năng giãn nở và trao đổi oxy. Điều này dẫn đến suy giảm chức năng phổi, khiến người bệnh khó thở ngay cả khi ngủ. Tình trạng này có thể tiến triển thành suy hô hấp mạn tính, ảnh hưởng trọng đến chức năng của các cơ quan khác trong cơ thể.
Cơn đau ngực và tình trạng khó thở do hậu quả của tràn dịch màng phổi khiến người bệnh gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt, bắt buộc người bệnh phải hạn chế vận động nặng như mang vác, leo thang, tập luyện thể thao,… Điều này không chỉ làm ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất mà còn làm suy giảm tinh thần, nặng hơn có thể gây stress xuyên suốt thời gian điều trị bệnh, ảnh hưởng đến các mối quan hệ và công việc.
Tình trạng ho dai dẳng hoặc ho có đờm xảy ra khi dịch tích tụ trong khoang màng phổi gây kích ứng phổi. Nếu có hiện tượng viêm nhiễm, tình trạng ho có thể trở nên nghiêm trọng hơn.
Điều trị tràn dịch màng phổi không chỉ nhằm loại bỏ dịch mà còn phải giải quyết nguyên nhân gây bệnh để ngăn ngừa tái phát. Phương pháp điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ nghiêm trọng và tình trạng sức khỏe của người bệnh. Các phương pháp điều trị hiệu quả để ngăn ngừa biến chứng tràn dịch màng phổi có thể kể đến như:
Ngoài các phương pháp điều trị chính, một số biện pháp hỗ trợ có thể giúp người bệnh cải thiện triệu chứng nhanh hơn như: thuốc giảm đau, hạ sốt theo hướng dẫn của bác sĩ; nghỉ ngơi đầy đủ và duy trì chế độ ăn đủ chất, dễ tiêu; tập vật lý trị liệu hô hấp theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Để phòng ngừa tràn dịch màng phổi, cần cải thiện môi trường sống và làm việc, hạn chế tiếp xúc với các yếu tố gây hại cho phổi như khói thuốc, các tác nhân bụi và ô nhiễm khác. Chế độ ăn uống lành mạnh cũng rất quan trọng, ưu tiên thực phẩm nấu chín, tránh các món sống như gỏi cá hay tiết canh có thể gây nhiễm khuẩn. Nếu tiếp xúc với người mắc lao, cần có biện pháp phòng ngừa như cách ly hoặc dùng thuốc dự phòng. Ngoài ra, duy trì vệ sinh miệng họng, điều trị dứt điểm viêm nhiễm hô hấp cũng rất quan trọng.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tóm lại, các biến chứng của tràn dịch màng phổi rất đa dạng và đều nguy hiểm. Nếu không được thăm khám và can thiệp kịp thời, người bệnh có thể gặp tình trạng xẹp phổi, suy tim, suy hô hấp, nhiễm khuẩn lan rộng,… làm giảm khả năng hô hấp và tăng nguy cơ tử vong. Đồng thời, điều trị đúng cách và theo dõi sát sao là rất quan trọng để ngăn ngừa biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.
