Suy tinh hoàn có con được không? Nguyên nhân do đâu?

Suy giảm chức năng tinh hoàn là một trong những vấn đề sức khỏe nam khoa nghiêm trọng, không chỉ ảnh hưởng đến sinh lý mà có thể làm suy giảm khả năng sản xuất tinh trùng, tăng nguy cơ vô sinh hiếm muộn ở nam giới. Vậy nguyên nhân bệnh lý này đến từ đâu? Người bị suy tinh hoàn có con được không?

Suy tinh hoàn là gì?

Suy tinh hoàn được hiểu là tình trạng tinh hoàn bị suy giảm chức năng, đặc trưng bởi sự suy giảm nội tiết tố testosterone đồng thời số lượng và chất lượng tinh trùng cũng bị giảm sút. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến sinh lý, nội tiết và khả năng sinh sản của nam giới.

Mỗi nam giới sẽ có hai tinh hoàn nằm trong bìu, đảm nhiệm vai trò sản xuất tinh trùng và tiết nội tiết tố testosterone ở nam giới. Khi tinh hoàn bị suy giảm chức năng, quá trình sản xuất hormone và tinh trùng bị ảnh hưởng, dẫn đến giảm ham muốn, rối loạn cương và nguy cơ vô sinh hiếm muộn.

Nguyên nhân suy tinh hoàn

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra suy giảm chức năng của tinh hoàn ở nam giới, trong đó, những nguyên nhân phổ biến có thể kể đến như:

• Rối loạn nội tiết ở tuyến yên: Các vấn đề rối loạn trục nội tiết hạ đồi – tuyến yên – tinh hoàn khiến các tế bào Leydig ở tinh hoàn thoái triển, không sản xuất hoặc sản xuất rất ít hormone testosterone trong cơ thể.
• Bệnh lý bẩm sinh: Tinh hoàn lạc chỗ, tinh hoàn ẩn… cũng được cho là có liên quan đến tình trạng tinh hoàn bị giảm hoặc mất chức năng hoạt động như bình thường.
• Một số loại thuốc: Thuốc hóa trị, xạ trị, thuốc ức chế miễn dịch… có thể gây tổn thương mô và làm suy giảm chức năng tinh hoàn.
• Chấn thương: Nam giới gặp tai nạn giao thông, chấn thương khi chơi thể thao hoặc có va chạm mạnh vào tinh hoàn có thể khiến tinh hoàn bị tổn thương quá mức. Nếu bỏ lỡ thời gian chữa trị, tinh hoàn sẽ bị xơ hoá và suy giảm chức năng nghiêm trọng, thậm chí phải cắt bỏ tinh hoàn do hoại tử mô.
• Lạm dụng testosterone ngoại sinh quá mức: Việc lạm dụng testosterone ngoại sinh có thể gây phản ứng ức chế tinh hoàn sản xuất hormone tự nhiên. Điều này có thể khiến nam giới bị suy giảm chức năng tinh hoàn do chức năng tuyến yên bị ảnh hưởng.
• Các bệnh lý tại tinh hoàn: Viêm tinh hoàn, viêm mào tinh hoàn, giãn tĩnh mạch thừng tinh, ung thư tinh hoàn… là nguyên nhân phổ biến gây teo và suy giảm chức năng ở tinh hoàn.

Dấu hiệu suy tinh hoàn

Khi chức năng sinh hoàn suy giảm, cơ thể người nam sẽ xuất hiện nhiều biểu hiện bất thường, như:

• Giảm ham muốn tình dục.
• Rối loạn cương dương.
• Số lượng và chất lượng tinh trùng suy giảm.
• Mệt mỏi, giảm khối lượng cơ, tăng mỡ cơ thể.
• Loãng xương.
• Ngực phát triển to hơn bình thường.
• Thay đổi tâm trạng.
• Ít lông và chậm phát triển các đặc điểm sinh dục nam thứ cấp. (1)

Biến chứng của suy tinh hoàn

Tinh hoàn được ví như “nhà máy sản xuất tinh trùng” đồng thời duy trì chức năng sinh lý của người nam, tuy nhiên, khi tinh hoàn bị suy giảm chức năng có thể dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng ảnh hưởng đến đời sống tình dục và sức khỏe sinh sản nam giới. Một số biến chứng của khi tinh hoàn bị suy giảm chức năng nếu không được điều trị kịp thời như:

1. Vô sinh

Khi chức năng tinh hoàn bị suy giảm, quá trình sinh tinh bị gián đoạn, làm giảm số lượng và chất lượng tinh trùng, hoặc thậm chí không có tinh trùng trong tinh dịch (vô tinh). Điều này khiến nam giới gặp khó khăn trong việc thụ thai tự nhiên, đây là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến vô sinh hiếm muộn nam.

2. Suy giảm chức năng sinh lý

Testosterone do tinh hoàn tiết ra có vai trò quan trọng trong việc duy trì ham muốn tình dục, khả năng cương của nam giới. Khi nồng độ hormone này giảm do suy giảm chức năng tinh hoàn, nam giới thường gặp vấn đề như giảm ham muốn, rối loạn cương dương, xuất tinh sớm… Tình trạng này kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến đời sống tình dục mà còn gây căng thẳng, áp lực tâm lý và ảnh hưởng đến mối quan hệ vợ chồng.

3. Vấn đề về tâm lý và sức khỏe tổng thể

Việc gặp các vấn đề về suy giảm khả năng sinh lý khiến nam giới căng thẳng, lo âu và mất tự tin. Stress kéo dài khiến nồng độ cortisol tăng cao, ức chế testosterone, tạo ra một vòng luẩn quẩn khiến tình trạng mất cân bằng nội tiết trở nên nghiêm trọng hơn.

Ngoài ra, việc thiếu hụt testosterone kéo dài còn tác động đến sức khỏe tổng thể người nam, như giảm khối lượng cơ, tăng mỡ, giảm mật độ xương dẫn đến loãng xương, rối loạn chuyển hóa gây béo phì và nhiều bệnh lý toàn thân khác như tiểu đường, tim mạch…

Cách chẩn đoán suy tinh hoàn

Để chẩn đoán vấn đề này, bác sĩ sẽ tiến hành nhiều bước thăm khám và xét nghiệm nhằm đánh giá toàn diện chức năng tinh hoàn cũng như tìm ra nguyên nhân gây bệnh.

• Khai thác tiền sử bệnh: Bác sĩ sẽ hỏi chi tiết về các triệu chứng người bệnh đang gặp phải, tiền sử mắc bệnh, tiền sử phẫu thuật, thuốc đang sử dụng cũng như tiền sử gia đình có rối loạn nội tiết hoặc vấn đề về sinh sản.
• Khám lâm sàng: Tiến hành thăm khám trực tiếp vùng bìu, tinh hoàn nhằm kiểm tra kích thước, cấu trúc tinh hoàn và phát hiện các bất thường như khối u, sưng nề hoặc teo tinh hoàn.
• Xét nghiệm nội tiết tố: Xét nghiệm máu giúp đo nồng độ hormone testosterone, LH, FSH. Sự thay đổi bất thường trong các chỉ số này là dấu hiệu quan trọng phản ánh chức năng tinh hoàn định hướng nguyên nhân gây suy yếu.
• Phân tích tinh dịch: Xét nghiệm tinh dịch đồ nhằm đánh giá số lượng, khả năng di chuyển. Kết quả bất thường cho thấy quá trình sinh tinh bị ảnh hưởng.
• Chẩn đoán hình ảnh: Siêu âm bìu giúp bác sĩ quan sát cấu trúc, lưu lượng máu bên trong tinh hoàn và phát hiện các bất thường như khối u, giãn tĩnh mạch thừng tinh hay tổn thương cấu trúc tinh hoàn.
• Xét nghiệm di truyền: Phương pháp này được chỉ định nếu nghi ngờ người bệnh mắc hội chứng Klinefelter hoặc các rối loạn bẩm sinh khác.

Suy tinh hoàn có chữa được không?

Đây là bệnh lý có thể chữa được. Mục tiêu điều trị nhằm khôi phục cân bằng nội tiết, duy trì sức khỏe sinh sản và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Mỗi trường hợp sẽ có phác đồ điều trị khác nhau, tùy thuộc vào nguyên nhân, mức độ tổn thương tại tinh hoàn và nhu cầu mong con của người bệnh. Dưới đây là những phương pháp điều trị thường được áp dụng với người bị tinh hoàn đã bị suy giảm chức năng:

1. Liệu pháp hormone

Đối với những trường hợp suy sinh dục do nguyên nhân tổn thương thứ phát như trong hội chứng Kallmann, suy tuyến yên,… liệu pháp dùng các hormone thay thế đem lại hiệu quả hồi phục về cả nội tiết và chức năng sinh tinh.

2. Liệu pháp thay thế hormone

Khi bệnh nhân không mong con, đây là phương pháp điều trị chính cho trường hợp này do nồng độ hormone testosterone giảm thấp. Bác sĩ sẽ chỉ định người bệnh bổ sung testosterone giúp cân bằng nội tiết bên trong cơ thể, từ đó cải thiện triệu chứng giảm ham muốn tình dục, rối loạn cương dương, mệt mỏi… Tuy nhiên, liệu pháp cần được theo dõi chặt chẽ và người bệnh nên tuân thủ phác đồ dùng thuốc của bác sĩ để tránh tác dụng phụ không mong muốn.

3. Phẫu thuật

Với những trường hợp nguyên nhân bắt nguồn từ bất thường cấu trúc như giãn tĩnh mạch thừng tinh, xoắn tinh hoàn… phẫu thuật là chỉ định điều trị cần thiết giúp cải thiện lưu lượng máu đến tinh hoàn, giảm tổn thương mô và phục hồi chức năng tinh hoàn hiệu quả.

4. Điều trị bệnh lý nền

Nếu suy giảm chức năng ở tinh hoàn liên quan đến các bệnh lý như viêm tinh hoàn, chàm da bìu,… bệnh nhân sẽ được yêu cầu điều trị bằng thuốc.

5. Điều trị hỗ trợ sinh sản

Với những trường hợp suy tinh hoàn dẫn đến vô sinh, người nam vẫn có cơ hội có con nhờ các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản hiện đại như bơm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI) và thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).

Ngoài ra, nếu không tìm thấy tinh trùng trong tinh dịch (vô tinh), tuỳ theo nguyên nhân mà bác sĩ có thể chỉ định người bệnh điều trị phác đồ nội tiết hay trích tinh trùng từ tinh hoàn nhằm thu được tinh trùng cho các chu kỳ IVF/ICSI, từ đó mở ra cơ hội có con chính chủ cho người bệnh.

Ngăn ngừa nguy cơ suy tinh hoàn như thế nào?

Không phải tất cả trường hợp suy giảm chức năng tinh hoàn đều có thể phòng ngừa. Tuy nhiên, nam giới cần chủ động bảo vệ sức khỏe tinh hoàn thông qua các biện pháp sau:

• Hạn chế tham gia các hoạt động mạnh, có nguy cơ va chạm hoặc chấn thương tinh hoàn như bóng đá, võ thuật,…
• Sử dụng dụng cụ bảo hộ khi chơi thể thao.
• Duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống cân bằng dinh dưỡng, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích.
• Kết hợp tập luyện thể dục thể thao đều đặn giúp cải thiện lưu thông máu đến tinh hoàn và duy trì cân nặng hợp lý.
• Hạn chế tiếp xúc với hóa chất độc hại, bức xạ, thuốc trừ sâu hoặc kim loại nặng.
• Chủ động thăm khám và điều trị kịp thời các bệnh lý viêm tinh hoàn, giãn tĩnh mạch thừng tinh, các bệnh lý tiết niệu, sinh dục… nhằm hạn chế biến chứng dẫn đến tinh hoàn suy yếu.
• Nam giới, đặc biệt ở độ tuổi sinh sản được khuyến cáo nên khám Nam khoa và kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các bất thường về nội tiết, cấu trúc hoặc chức năng tinh hoàn, từ đó có biện pháp can thiệp xử trí kịp thời.

Tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, những vấn đề trong điều trị vô sinh nam đã được phát hiện và cải tiến. Việc ứng dụng các kỹ thuật hiện đại, phác đồ tiên tiến, điều trị toàn diện… mang đến cho nam giới vô sinh có cơ hội làm cha và cải thiện chất lượng đời sống chăn gối.

Để biết thêm thông tin về tinh hoàn bị suy giảm chức năng hoặc đặt lịch thăm khám và tư vấn điều trị với đội ngũ chuyên gia, bác sĩ giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản IVF Tâm Anh, quý khách hàng có thể liên hệ đến thông tin sau:

Suy tinh hoàn nếu không được phát hiện sớm và kiểm soát hiệu quả có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe sinh sản và chất lượng cuộc sống của nam giới. Việc chủ động phòng ngừa, duy trì lối sống lành mạnh và tuân thủ điều trị sẽ giúp hạn chế biến chứng, bảo vệ khả năng sinh sản và nâng cao sức khỏe toàn diện cho người bệnh.