Đau cổ mạn tính là vấn đề sức khỏe thường gặp, có thể ảnh hưởng tinh thần và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Vậy đau cổ mạn tính là gì? Triệu chứng nhận biết và điều trị như thế nào?
Đau cổ mạn tính là tình trạng đau và căng cơ ở vùng cổ, tái đi tái lại nhiều lần và kéo dài từ 3-6 tháng trở lên. Dù xảy ra phổ biến ở người trung niên và người cao tuổi, nhưng trẻ em và trẻ vị thành niên vẫn có thể mắc bệnh đau cổ mạn tính nếu có các yếu tố nguy cơ. Do đó, bệnh lý này có thể ảnh hưởng đến tất cả các độ tuổi và mọi đối tượng.
Theo thống kê, có khoảng 30% trong số các trường hợp bị đau cổ có thể tiến triển thành đau cổ mạn tính. Ngoài gây khó chịu và ảnh hưởng đến đời sống tinh thần, tình trạng này còn khiến người bệnh gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt thường ngày.
Để có thể điều trị hiệu quả, trước tiên cần xác định được nguyên nhân gây đau cổ mạn tính là gì. Có nhiều nguyên nhân khác nhau có thể dẫn đến tình trạng đau cổ nói chung và đau cổ mạn tính nói riêng, chủ yếu bao gồm các nguyên nhân cơ học và bệnh lý xương khớp liên quan.
Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất có thể gây đau cổ và đau cổ mạn tính là sinh hoạt sai tư thế. Ngồi cúi đầu trước máy tính quá lâu, không giữ thẳng lưng khi ngồi, dùng gối không phù hợp khi nằm, thói quen sử dụng điện thoại không đúng kéo dài… là những thói quen thường thấy ở nhiều người. Sinh hoạt sai tư thế trong thời gian dài không chỉ gây đau cổ mà còn có thể ảnh hưởng hệ thống xương khớp toàn thân.
Chấn thương do tai nạn hoặc chấn thương do chơi thể thao có thể gây tổn thương khớp cổ như bong gân, trật khớp, tổn hại cơ và dây chằng… Nếu không kịp thời xử lý hoặc xử lý không đúng cách, người bị chấn thương có thể mắc bệnh đau cổ mạn tính trong tương lai.
Đau cơ là tình trạng căng buốt hoặc co rút ở cơ, có thể ảnh hưởng bất kỳ vị trí nào trên cơ thể như cơ cổ, cơ vai, cơ chân… Thông thường, đau cơ không phải là bệnh mạn tính nếu do vận động quá mức, nhưng nếu cơn đau kéo dài từ 3 tháng trở lên thì có thể là biểu hiện của bệnh xương khớp.
Khối u cột sống là tình trạng xuất hiện một khối mô bất thường ở cột sống hoặc trong tủy sống, ống sống. Biểu hiện điển hình của bệnh là gây đau cứng cổ gáy, có thể dẫn đến đau cổ mạn tính nếu không chẩn đoán kịp thời.
Ngoài đau mạn tính, khối u ở cột sống còn có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như liệt chi, tiêu tiểu không tự chủ, thậm chí ảnh hưởng chức năng tim mạch và hô hấp.
Trong một số trường hợp, đau cổ và đau cổ mạn tính có thể là biểu hiện của bệnh trượt đốt sống cổ. Bệnh lý này thường gây đau ở cổ, cơn đau có thể lan đến vai, đầu, cánh tay, bàn tay… Khi người bệnh chuyển động cổ sẽ cảm thấy đau nhiều hơn, cổ bị đơ cứng khó vận động.
Một nguyên nhân khác có thể gây đau cổ mạn tính là căng cơ và bong gân cổ. Tình trạng này xảy ra thường là do các hoạt động lặp đi lặp lại trong thời gian dài như bê vác vật nặng, cúi đầu, làm việc trên cao…
Chèn ép dây thần kinh có liên quan đến tình trạng thoái hóa đốt sống cổ, khiến các dây thần kinh ở cổ bị chèn ép bởi gai xương và đĩa đệm xung quanh. Triệu chứng điển hình của bệnh là gây đau cổ, đau cổ mạn tính, tê mỏi vai gáy…
Một số người bị đau cổ mạn tính là do thoát vị đĩa đệm cổ. Ngoài đau cổ, người bệnh cũng có thể bị đau lan xuống cánh tay, khuỷu tay hoặc có cảm giác tê, ngứa ran ở bàn tay. Đau cổ do thoát vị đĩa đệm gây ra sẽ gây ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng sống của người bệnh.
Quá trình lão hóa tự nhiên của hệ thống xương khớp cũng có thể trở thành nguyên nhân gây đau cổ mạn tính. Đối tượng bị thoái hóa khớp đang dần trẻ hóa, người trẻ vẫn có thể bị đau cổ do nguyên nhân này.
Hẹp đốt sống cổ gây ra hiện tượng chèn ép dây thần kinh và tủy sống, dẫn đến cảm giác đau cổ và có thể diễn tiến thành đau cổ mạn tính nếu không có hướng điều trị thích hợp. Tình trạng này cũng có thể gây ra một vài triệu chứng thần kinh nguy hiểm khác như liệt nửa người, liệt tứ chi, rối loạn khả năng tiểu tiện…
Tâm lý căng thẳng có thể gây căng cơ quanh cổ và vai dẫn đến cảm giác đau vai, đau cổ. Tình trạng này thường xuất hiện ở người phải làm việc trong môi trường có áp lực cao.
Bệnh lý nội khoa là bệnh liên quan các cơ quan bên trong cơ thể. Trong một vài trường hợp, đau cổ mạn tính có thể là dấu hiệu của bệnh nhồi máu cơ tim, u đỉnh phổi…
Nhiễm trùng khớp quanh cổ hoặc các bộ phận lân cận như viêm tuyến giáp, viêm họng… cũng có thể khiến cổ bị đau. Tình trạng nhiễm trùng có thể ảnh hưởng nhiều khớp hoặc nhiều cơ quan cùng lúc do vi khuẩn di chuyển qua dòng máu đến các bộ phận của cơ thể.
Đau cổ và đau cổ mạn tính có thể gây ra một vài triệu chứng sau:
Trì hoãn điều trị đau cổ mạn tính có thể khiến cơn đau gia tăng, đau lan xuống vai, lưng và cánh tay. Hệ thống dây thần kinh ở cổ bị chèn ép trong thời gian dài có thể khiến cơ bắp yếu đi, ảnh hưởng khả năng cử động tay. Thời gian trì hoãn điều trị càng kéo dài, các tổn thương kể trên càng có nguy cơ trở thành vĩnh viễn, dẫn đến tàn phế suốt đời.
Để chẩn đoán tình trạng đau cổ mạn tính, đầu tiên bác sĩ sẽ thăm hỏi tiền sử bệnh lý và các triệu chứng hiện có. Dựa vào đánh giá sơ bộ, bác sĩ có thể chỉ định người bệnh thực hiện một vài xét nghiệm chuyên sâu để chẩn đoán bệnh chính xác hơn.
Đau cổ mạn tính là bệnh lý kéo dài, vì vậy quá trình điều trị đòi hỏi đầu tư nhiều thời gian để có thể kiểm soát tốt triệu chứng, cải thiện chất lượng đời sống.
Bước đầu tiên trong điều trị đau cổ mạn tính là thay đổi lối sống tích cực, điều chỉnh tư thế đúng khi học tập, làm việc và thể thao. Học cách quản lý stress, căng thẳng cũng là phương pháp cải thiện cơn đau ở cổ hiệu quả.
Vật lý trị liệu nhằm mục tiêu giúp người bệnh cải thiện sức mạnh cơ bắp, giảm đau, tăng tính linh hoạt ở khớp cổ. Bác sĩ sẽ thiết kế bài tập dựa trên mức độ bệnh và thể trạng, sau đó hướng dẫn người bệnh cách tập luyện đúng.
Người bệnh có thể giảm đau khớp cổ tại nhà bằng cách tập luyện yoga hoặc pilates. Những bài tập này có thể hỗ trợ giảm căng thẳng cơ và cải thiện sự linh hoạt ở cổ và các khớp nói chung.
Massage, xoa bóp quanh vùng cổ bị đau cũng là cách hỗ trợ điều trị, giúp người bệnh thư giãn tinh thần. Massage nhẹ nhàng có thể giúp làm mềm cơ, thư giãn khớp cổ, giảm đau.
Khi điều trị đau cổ mạn tính, người bệnh cần dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Dùng thuốc theo toa được chỉ định giúp người bệnh giảm đau, giảm viêm, cải thiện tình trạng căng cơ và co thắt.
Tiêm corticosteroid hoặc chất giảm đau vào vùng cổ bị đau cũng là cách giúp người bệnh đau cổ mạn tính đẩy lùi triệu chứng của bệnh. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ được áp dụng đối với các trường hợp bệnh nặng theo chỉ định của bác sĩ.
Người bị đau cổ mạn tính do những nguyên nhân nghiêm trọng gây ra như thoát vị đĩa đệm, hẹp ống sống cổ… có thể cần phẫu thuật để điều trị theo chỉ định của bác sĩ. Nhưng để có thể phẫu thuật, người bệnh cần đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về sức khỏe, điều này sẽ phụ thuộc vào quyết định của bác sĩ.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Đau cổ mạn tính có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng đời sống và sức khỏe của người bệnh. Để ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm, người bệnh cần đến bệnh viện để thăm khám và điều trị bệnh từ sớm. Bên cạnh đó, phòng ngừa đau cổ bằng cách thay đổi lối sống và sinh hoạt khoa học cũng là việc làm rất quan trọng.
