Bệnh Paget xương hiếm gặp nhưng có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Vậy bệnh Paget xương là gì? Ảnh hưởng đến sức khỏe xương khớp như thế nào và cách nhận biết bệnh ra sao?
Bệnh Paget xương (Osteitis Deformans) là chứng rối loạn bất thường ở cấu trúc xương, một bệnh lý mãn tính hiếm gặp. Thông thường, khi cơ thể xây dựng và hình thành cấu trúc xương, các tế bào xương cũ sẽ dần bị thay thế bởi các tế bào xương mới. Tuy nhiên, khi mắc Paget xương, quá trình này bị gián đoạn, khiến các tế bào xương mới không thể thay thế kịp thời các tế bào xương cũ, các phần xương mới cũng rất yếu và dễ gãy.
Do đó, người mắc bệnh Paget xương có nguy cơ cao bị gãy xương, đặc biệt là ở những vùng xương yếu. Khi bệnh phát triển quanh các khớp có thể dẫn đến viêm khớp và gây đau đớn cho người bệnh.
Bệnh Paget xương có thể ảnh hưởng đến bất kỳ xương nào trong cơ thể. Tuy nhiên, dễ bị tác động nhất là xương chậu, xương sọ, cột sống và xương chân (xương đùi và xương chày). Tùy vào mức độ, bệnh lý Paget xương có thể ảnh hưởng đến một xương (thể đơn xương) hoặc nhiều xương cùng lúc (thể đa xương).
Tương tự như da, tế bào xương được tái tạo theo quy trình loại bỏ xương cũ và thay thế bằng xương mới. Hai tế bào chính tham gia vào quá trình này là:
Tuy nhiên, trong bệnh Paget xương, tế bào hủy xương hoạt động quá mức và tốc độ hấp thụ xương nhanh hơn bình thường. Điều này khiến quá trình tạo xương mới diễn ra nhanh hơn nhưng kích thước lại lớn và yếu hơn bình thường.
Đến nay, nguyên nhân gây bệnh vẫn chưa được xác định, nhưng yếu tố môi trường và gen được xem là có thể góp phần vào sự phát triển của bệnh. Các nhà khoa học đã phát hiện ra những thay đổi trong gen có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh Paget của xương. Ngoài ra, nghiên cứu cũng hướng tới việc tìm hiểu cách một số loại virus có thể gây bệnh ở những người đã có các yếu tố nguy cơ.
Các yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc Paget xương bao gồm:
Người mắc bệnh Paget xương thường không nhận ra mình bị bệnh do không có hoặc triệu chứng nhẹ. Đối với người xuất hiện triệu chứng thì lại giống với các biểu hiện của tình trạng bệnh xương khớp khác, chẳng như viêm khớp.
Triệu chứng của bệnh Paget xương còn phụ thuộc vào xương nào bị ảnh hưởng. Bệnh cũng có thể trở nên nghiêm trọng hơn theo thời gian nếu không được điều trị. Những triệu chứng của bệnh lý Paget xương có thể bao gồm:
Trong hầu hết các trường hợp, bệnh Paget xương tiến triển chậm và có thể được kiểm soát hiệu quả. Tuy nhiên, nếu không được điều trị, bệnh có thể dẫn đến một số biến chứng như:
Chẩn đoán bệnh Paget xương có thể bao gồm việc kết hợp giữa các triệu chứng lâm sàng, hình ảnh học và xét nghiệm máu:
Những thay đổi về xương có thể được phát hiện thông qua các phương pháp chẩn đoán hình ảnh, bao gồm:
Những người mắc bệnh Paget xương thường có nồng độ phosphatase kiềm trong máu cao thông qua xét nghiệm máu. Mức phosphatase kiềm cao phản ánh tốc độ chuyển hóa xương nhanh chóng. Ngoài ra, bệnh Paget cũng có thể được phát hiện qua xét nghiệm nước tiểu, khi nồng độ hydroxyproline trong nước tiểu tăng.
Căn cứ vào các yếu tố như bệnh Paget đang hoạt động, biểu hiện phosphatase kiềm tăng cao quá mức, ảnh hưởng đến các khu vực có nguy cơ trong cơ thể như hộp sọ hoặc cột sống… bác sĩ có thể chỉ định điều trị ngăn ngừa biến chứng:
Thuốc điều trị loãng xương (bisphosphonates) là phương pháp điều trị phổ biến nhất cho bệnh Paget xương. Bisphosphonates thường được tiêm vào tĩnh mạch, nhưng cũng có thể dùng đường uống. Khi uống, bisphosphonates dung nạp tốt, mặc dù có thể gây kích ứng dạ dày.
Các loại bisphosphonate tiêm tĩnh mạch bao gồm:
Thuốc bisphosphonate đường uống bao gồm:
Liệu pháp bisphosphonate có liên quan đến đau cơ, khớp hoặc xương nghiêm trọng, tình trạng này có thể không khỏi khi ngừng thuốc. Bisphosphonate cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc một tình trạng hiếm gặp, trong đó một phần xương hàm bị chết và thoái hóa, thường liên quan đến bệnh răng miệng hoặc phẫu thuật trong miệng.
Nếu không dung nạp bisphosphonates, bác sĩ có thể kê đơn calcitonin (Miacalcin), một loại hormone tự nhiên giúp điều hòa canxi và chuyển hóa xương. Calcitonin có thể được tiêm dưới da hoặc xịt vào mũi. Các tác dụng phụ có thể bao gồm buồn nôn, đỏ bừng mặt và kích ứng tại vị trí tiêm.
Trong những trường hợp hiếm hoi, phẫu thuật có thể được yêu cầu nhằm:
Bệnh Paget xương thường khiến cơ thể sản sinh quá nhiều mạch máu ở các xương bị ảnh hưởng, điều này làm tăng nguy cơ mất máu nghiêm trọng trong quá trình phẫu thuật. Do đó, nếu có chỉ định phẫu thuật, trước tiên người bệnh sẽ được dùng thuốc để giảm hoạt động của bệnh, đồng thời giảm nguy cơ mất máu trong quá trình phẫu thuật.
Nếu mắc bệnh Paget xương và đang dùng thuốc, điều quan trọng là phải tuân theo hướng dẫn của bác sĩ. Cùng với việc dùng thuốc và phẫu thuật điều trị bệnh, người bệnh cũng nên tham khảo những gợi ý sau để giúp hệ xương khỏe mạnh:
Béo phì có thể tạo thêm áp lực lên các khớp và xương, làm tăng nguy cơ gây ra các vấn đề về xương khớp. Vì vậy, việc duy trì cân nặng ổn định giúp giảm áp lực cho các khớp, từ đó hỗ trợ sức khỏe xương và khớp lâu dài.
Tập thể dục thường xuyên để duy trì khả năng vận động của khớp và sức mạnh của xương. Tuy nhiên, trước khi bắt đầu một chương trình tập luyện, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để lựa chọn đúng bài tập, thời lượng và cường độ tập luyện phù hợp. Một số hoạt động có thể gây áp lực lên phần xương bị ảnh hưởng, do đó người bệnh cần lựa chọn các bài tập nhẹ nhàng và an toàn cho cơ thể.
Canxi và Vitamin D đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe xương. Nếu bị bệnh Paget xương, điều quan trọng là phải đảm bảo nhận đủ những chất này. Người bệnh có thể nhận Canxi từ chế độ ăn uống, bao gồm các loại thực phẩm như sữa và pho mát, rau lá xanh, đậu nành… Vitamin D chủ yếu được cơ thể hấp thụ từ nắng mặt trời và một số thực phẩm chứa Vitamin D như các loại cá béo và dầu gan cá…
Bệnh Paget xương có thể kéo dài suốt đời, nhưng hầu hết những người mắc bệnh đều có thể duy trì chất lượng cuộc sống tốt nếu được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Biểu hiện đặc trưng của bệnh là đẩy nhanh quá trình tái tạo xương có thể dẫn đến một số biến chứng. Do đó, cần theo dõi thường xuyên và khám định kỳ với bác sĩ chuyên khoa xương khớp để kiểm soát bệnh đúng cách.
Bệnh Paget xương không phải là ung thư. Tuy nhiên, trong những trường hợp rất hiếm, bệnh có thể dẫn đến ung thư xương (u xương ác tính).
Hiện tại, chưa có cách chữa khỏi hoàn toàn bệnh Paget xương, nhưng bệnh có thể được điều trị hiệu quả. Nếu bệnh Paget được chẩn đoán và can thiệp sớm, khả năng xảy ra biến chứng sẽ thấp hơn. Việc điều trị có thể giúp kiểm soát bệnh và giảm thiểu các triệu chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống.
Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Bệnh Paget xương là một rối loạn xương mãn tính cần được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Điều này giúp giảm biến chứng nghiêm trọng, thậm chí nguy cơ hóa ung thư xương ở người bệnh. Do đó, ngay khi xuất hiện triệu chứng hoặc có yếu tố nguy cơ, bạn nên đi khám chuyên khoa Chấn thương Chỉnh hình hoặc Cơ xương khớp tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để kịp thời chữa trị cũng như phòng ngừa và bảo vệ sức khỏe xương khớp.
