Vòng bụng “phì nhiêu” không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà còn là dấu hiệu báo động cho sức khỏe của cánh mày râu. Mỡ bụng tích tụ quá mức không đơn thuần là lớp mỡ dưới da mà còn là dấu hiệu của một số bệnh nghiêm trọng. Vậy đâu là nguyên nhân gây ra tình trạng béo bụng ở nam giới và những hệ lụy sức khỏe nào đang rình rập? Chuyên viên Dinh dưỡng Hoàng Đào Ngọc Lan, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh sẽ chia sẻ chi tiết 6 nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng này.
Béo bụng không chỉ ảnh hưởng đến ngoại hình mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, từ yếu tố bên trong cơ thể đến thói quen sinh hoạt hằng ngày. Dưới đây là những nguyên nhân gây béo bụng ở nam giới phổ biến nhất:
Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây bụng bự ở nam giới là sự mất cân bằng calo. Khi cơ thể nạp vào lượng calo lớn hơn lượng calo tiêu thụ trong thời gian dài, năng lượng dư thừa sẽ chuyển hóa thành mỡ và tích trữ trong cơ thể. Vùng bụng là một trong những vị trí dễ tích tụ, đặc biệt dưới tác động của hormone và yếu tố di truyền.
Càng lớn tuổi, cơ thể càng có nhiều thay đổi, không chỉ về ngoại hình mà còn bên trong cơ thể. Theo thời gian, khối lượng cơ bắp tự nhiên sẽ giảm dần, kéo theo đó là quá trình trao đổi chất cũng diễn ra chậm hơn. Điều này đồng nghĩa với việc cơ thể bạn không còn đốt cháy calo hiệu quả như trước, ngay cả khi bạn duy trì chế độ ăn uống lành mạnh của thời gian trước. Kết quả là lượng mỡ thừa có xu hướng tích tụ nhiều hơn ở vùng bụng.
Ngay cả khi bạn đã chú trọng đến chế độ ăn uống và tập luyện đều đặn mà lượng mỡ bụng vẫn không suy giảm, thì yếu tố di truyền có thể là nguyên nhân khiến nam bụng to.
Gen có thể chi phối nhiều khía cạnh liên quan đến cân nặng bao gồm cách cơ thể bạn đốt cháy calo và xu hướng tích tụ mỡ thừa ở các vùng cơ thể khác nhau như đùi, mông hay bụng [1]. Tuy nhiên, ngay cả khi bạn có “gen béo bụng”, bạn vẫn hoàn toàn có khả năng kiểm soát và cải thiện chúng.
Lối sống không lành mạnh với những thói quen tưởng chừng như vô hại, lại âm thầm góp phần làm gia tăng lượng mỡ bụng ở nam giới. Chẳng hạn, việc thường xuyên thức khuya có thể gây rối loạn hormone, kích thích cảm giác thèm ăn và tích tụ mỡ thừa. Thói quen tiêu thụ quá nhiều rượu bia không chỉ cung cấp lượng calo rỗng lớn mà còn gây áp lực lên gan, ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa chất béo. Cuối cùng, dù không trực tiếp gây tăng cân toàn thân, hút thuốc lá lại thúc đẩy sự tích tụ mỡ nội tạng nguy hiểm, đặc biệt là ở vùng bụng.
Ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, đồ ngọt, thức ăn nhanh hoặc thường xuyên tiêu thụ đồ uống có đường sẽ khiến lượng calo và chất béo nạp vào cơ thể tăng cao, dễ gây béo bụng ở nam giới.
Căng thẳng kéo dài không chỉ gây ảnh hưởng tiêu cực đến tinh thần mà còn tác động không nhỏ đến cân nặng của bạn. Khi bạn căng thẳng, cơ thể sẽ giải phóng hormone cortisol. Hormone này có xu hướng kích thích cảm giác thèm ăn các loại thực phẩm giàu chất béo và carbohydrate, chẳng hạn như pizza, khoai tây chiên và bánh quy. Đáng chú ý, cortisol còn góp phần vào việc tích tụ mỡ thừa, đặc biệt là ở vùng bụng.
Béo bụng ở nam giới không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà còn là “hồi chuông” cảnh báo về nhiều nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn. Dưới đây là những tác động tiêu cực mà tình trạng bụng béo có thể gây ra cho sức khỏe nam giới:
Lượng mỡ ở bụng dư thừa có liên quan chặt chẽ đến sự gia tăng các chất béo có hại trong máu, bao gồm cholesterol xấu (LDL) và triglyceride. Đồng thời, nó có thể làm giảm lượng cholesterol tốt (HDL). Tình trạng mỡ máu cao kéo dài làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch và các bệnh tim mạch.
Mỡ nội tạng tích tụ nhiều có thể dẫn đến tình trạng gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD). Ban đầu, gan nhiễm mỡ có thể không gây ra triệu chứng rõ rệt, nhưng theo thời gian, nó có thể tiến triển thành viêm gan, xơ gan và thậm chí ung thư gan.
Mỡ máu cao do béo bụng ở nam giới có thể lắng đọng trên thành động mạch, hình thành các mảng xơ vữa. Các mảng bám này làm hẹp lòng mạch, cản trở lưu thông máu, tăng nguy cơ hình thành cục máu đông và dẫn đến các biến cố tim mạch nghiêm trọng.
Ngay cả một lượng nhỏ mỡ thừa ở vùng bụng tăng lên, nguy cơ tăng huyết áp cũng có thể tăng lên. Mỡ bụng đặc biệt là mỡ nội tạng, có mối liên hệ chặt chẽ với các cơ chế gây tăng huyết áp như kháng insulin, rối loạn chức năng mạch máu và tăng hoạt động của hệ thần kinh giao cảm.
Đăng ký tư vấn về thừa cân, béo phì tại đây
Béo phì, đặc biệt là sự tích tụ mỡ quanh cổ và vùng thân trên, được xem là yếu tố nguy cơ cao gây ra chứng ngưng thở khi ngủ tắc nghẽn (OSA) [2]. Ở những người thừa cân, đặc biệt là béo phì với lượng mỡ bụng và mỡ nội tạng cao, sự tích tụ mỡ ở vùng cổ và đường hô hấp trên làm thu hẹp đáng kể đường thở.
Những người có lượng mỡ bụng dư thừa phải đối mặt với nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn đáng kể so với những người có mỡ tập trung ở vùng hông và đùi hoặc phân bổ đều khắp cơ thể. Mỡ bụng, đặc biệt là mỡ nội tạng không chỉ là nơi dự trữ chất béo mà còn chứa một số tế bào lưu trữ lipid, trong khi những tế bào khác lại giải phóng các chất hoạt động sinh học, bao gồm cả các yếu tố gây viêm.
Tình trạng viêm mạn tính này có thể lan rộng khắp cơ thể, góp phần vào sự phát triển của nhiều yếu tố nguy cơ dẫn đến bệnh tim mạch.
Mối quan hệ giữa mỡ bụng và bệnh tiểu đường type 2 là 1 vòng xoắn phức tạp. Nếu bạn có lượng mỡ bụng dư thừa, đặc biệt là mỡ nội tạng, có thể làm tăng đề kháng insulin, từ đó làm tăng nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường type 2 lên đáng kể. Đồng thời, ở chiều ngược lại, nếu bạn đã mắc bệnh tiểu đường type 2, bạn cũng có xu hướng tích tụ nhiều mỡ nội tạng hơn.
Lượng mỡ dư thừa này có thể gây viêm, tăng áp lực động mạch và có thể dẫn đến xơ vữa mạch máu, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông và gây đột quỵ.
Các nghiên cứu gần đây tiếp tục củng cố mối liên hệ giữa lượng mỡ bụng dư thừa và nguy cơ gia tăng đáng kể của một số loại ung thư. Đơn cử, một nghiên cứu đã phát hiện ra rằng các tế bào mỡ nội tạng có khả năng sản xuất một loại protein có tên là yếu tố tăng trưởng nguyên bào sợi 2 (FGF2), một chất có thể kích hoạt quá trình hình thành và phát triển tế bào ung thư.
Đối với nam giới, số đo vòng eo hơn 90cm ở người châu Á báo hiệu lượng mỡ bụng không lành mạnh và nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe cao hơn [3]. Để tự kiểm tra, đánh giá xem tình trạng béo bụng ở nam giới có đáng lo ngại hay không, bạn có thể tự đo vòng eo theo các bước sau:
Để hạn chế tình trạng béo bụng ở nam giới, bạn cần phải chú ý đến chế độ ăn uống, sinh hoạt đồng thời tăng cường vận động.
Để giảm tình trạng bụng bự ở nam giới hiệu quả, bạn cần tạo ra sự thâm hụt calo bằng cách đốt cháy nhiều năng lượng hơn lượng calo tiêu thụ, đồng thời lựa chọn đúng loại thực phẩm để hỗ trợ quá trình này. Chế độ ăn uống cân bằng và lành mạnh đóng vai trò then chốt, vì thế bạn cần phải:
Bằng cách xây dựng một chế độ ăn uống thông minh và kết hợp với việc tập luyện đều đặn, bạn hoàn toàn có thể giảm lượng mỡ bụng dư thừa và cải thiện sức khỏe tổng thể.
Một lối sống ít vận động là yếu tố nguy cơ lớn dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, trong đó có tăng cân và tích tụ mỡ bụng. Đối với những ai đang nỗ lực giảm cân, việc tích hợp các bài tập vào thói quen hàng ngày là vô cùng quan trọng. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) khuyến nghị người trưởng thành nên dành ít nhất 150 phút mỗi tuần cho các hoạt động thể chất cường độ vừa phải và thực hiện thêm 2 buổi tập tăng cường sức mạnh.
Bên cạnh chế độ ăn uống và tập luyện, việc xây dựng một nếp sống khoa học cũng đóng vai trò quan trọng trong hành trình giảm béo bụng ở nam giới. Dưới đây là những yếu tố bạn nên chú ý:
Nếu bạn đang tìm kiếm giải pháp giảm béo bụng ở nam giới nhanh chóng và có lộ trình bài bản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là địa chỉ uy tín bạn có thể cân nhắc. Đây là nơi áp dụng mô hình điều trị toàn diện và đa phương thức theo tiêu chuẩn quốc tế.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Béo bụng ở nam giới không chỉ là vấn đề về vóc dáng mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ nghiêm trọng đối với sức khỏe. Để có thể giảm mỡ bụng đòi hỏi sự nỗ lực và kiên trì trong việc thay đổi lối sống. Hãy bắt đầu xây dựng lối sống lành mạnh ngay từ hôm nay bằng cách điều chỉnh chế độ ăn uống, tăng cường vận động và chú trọng đến giấc ngủ cũng như kiểm soát căng thẳng. Sức khỏe nằm trong tay bạn, và 1 vòng eo thon gọn hơn sẽ là phần thưởng xứng đáng cho những nỗ lực đó.
