Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính, hiện có hơn 1,5 tỷ người (tương đương gần 20% dân số toàn cầu) bị suy giảm thính lực. Dự kiến đến năm 2050, có thể có hơn 700 triệu người bị suy giảm thính lực. Vậy dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân, cách điều trị cải thiện tình trạng suy giảm thính lực như thế nào? Bài viết này, thạc sĩ, bác sĩ CKI Nguyễn Thị Thục Như, Trung tâm Tai Mũi Họng, BVĐK Tâm Anh TP.HCM sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn.
Suy giảm thính lực là thuật ngữ y khoa chỉ tình trạng suy giảm chức năng nghe của tai, xảy ra khi tai chỉ nghe thấy những âm thanh từ 20 dB (decibel) trở lên. Có nghĩa là 1 người bị suy giảm thính lực vẫn có thể nghe được âm thanh, nhưng không tốt như người bình thường, vì một số âm thanh nhỏ hoặc trung bình có thể không nghe được.
Suy giảm thính lực có thể ảnh hưởng đến 1 hoặc cả 2 tai, mức độ có thể nhẹ, vừa, nặng vừa, nặng hoặc sâu (điếc sâu). Các nguyên nhân chính gây suy giảm thính lực bao gồm bẩm sinh hoặc khởi phát sớm ở trẻ em, nhiễm trùng tai giữa mạn tính, suy giảm thính lực do tiếng ồn, do tuổi tác và do tổn thương tai trong.
Dựa trên mức độ biểu hiệu của các triệu chứng, suy giảm thính lực chia thành 4 cấp bậc, gồm:
Dựa trên cấu tạo giải phẫu và chức năng của tai, các dạng suy giảm thính lực có thể chia làm 3 loại:
Suy giảm thính lực dẫn truyền xảy ra khi âm thanh khó dẫn truyền đến tai người bệnh hơn bình thường. Tình trạng này có thể khắc phục bằng các phương pháp điều trị khác nhau, tùy mức độ.
Tai của được tạo thành từ 3 phần, gồm: tai ngoài, tai giữa và tai trong. Suy giảm thính lực dẫn truyền xảy ra khi âm thanh không thể truyền qua tai ngoài và tai giữa do tắc nghẽn, khiến người bệnh khó nghe được âm thanh nhỏ, có tần số thấp. Âm thanh lớn hơn có thể bị bóp nghẹt, không thể truyền hoàn toàn đến tai trong.
Suy giảm thính lực tiếp nhận là tình trạng suy giảm thính lực có liên quan đến thần kinh (SNHL), có thể do tổn thương ở các tế bào lông ở tai trong, dây thần kinh tiền đình ốc tai hoặc cơ quan xử lý trung tâm của não. Khi các bộ phận này bị tổn thương gây suy giảm chức năng tiến nhận và dẫn truyền âm thanh đến não. Suy giảm thính lực tiếp nhận có thể liên quan đến tình trạng điếc bẩm sinh.
Đôi khi, suy giảm thính lực dẫn truyền xảy ra cùng lúc với suy giảm thính lực thần kinh giác quan, hay suy giảm thính lực tiếp nhận. Tình trạng này xảy ra khi người bệnh bị tổn thương tai ngoài hoặc tai giữa, xảy ra cùng lúc với tổn thương ở tai trong hoặc đường dẫn truyền thần kinh não. Tình trạng được gọi chúng là mất thính lực hỗn hợp.
Bất kỳ ai cũng có thể trở thành người dễ mắc suy giảm thính lực. Tỷ lệ suy giảm thính lực tăng dần theo độ tuổi, trong số những người trên 60 tuổi, có trên 25% mắc chứng suy giảm thính lực.
Người trưởng thành có nguy cơ cao bị suy giảm thính lực, mức độ suy giảm thính lực lớn nhất ở nhóm 60 – 69 tuổi. Nam giới có nguy cơ bị suy giảm thính lực cao gần gấp đôi so với nữ giới.
Người thường xuyên tiếp xúc hoặc sống trong môi có nhiều tiếng ồn cũng dễ mắc suy giảm thính lực. Việc tiếp xúc với âm thanh lớn, cường độ cao, trong thời gian dài có thể làm tổn thương cấu trúc tai, dẫn đến suy giảm thính lực. (2)
Các yếu tố nguy cơ và nguyên nhân gây suy giảm thính lực phụ thuộc nhiều vào loại suy giảm thính lực mắc phải.
Suy giảm thính lực dẫn truyền có nguyên nhân do:
Các yếu tố nguy cơ và nguyên nhân gây suy giảm thính lực tiếp nhận được xác định do:
Tất cả các yếu tố nguy cơ, nguyên nhân gây mất thính lực dẫn truyền hay tiếp nhận, đều có thể gây mất thính lực hỗn hợp. Ví dụ, 1 người có thể bị suy giảm thính lực do phải làm việc trong môi trường có tiếng ồn lớn và có chất lỏng trong tai giữa. Cả 2 yếu tố kết hợp cùng nhau khiến thính lực suy giảm nhanh hơn so với việc chỉ xuất hiện 1 tình trạng hoặc là môi trường ồn hoặc là có chất lỏng trong tai giữa.
Các dấu hiệu suy giảm thính lực bao gồm:
Thính lực giảm ảnh hưởng tiêu cực và sâu sắc đến cuộc sống người bệnh. Vì khiến người bệnh mất khả năng giao tiếp với người khác, chậm phát triển ngôn ngữ ở trẻ em, dẫn đến sự cô lập với xã hội, cô đơn và thất vọng, đặc biệt ở những người lớn tuổi, suy giảm thính lực dễ dẫn đến mất thính lực.
Các phương pháp chẩn đoán suy giảm thính lực hiện nay bao gồm:
Suy giảm thính giác có thể hồi phục được. Nhưng không phải trường hợp nào cũng có thể hồi phục thính giác sau điều trị, khả năng hồi phục phụ thuộc vào loại mất thính giác mà người bệnh mắc phải, nguyên nhân gây ra tình trạng này, thời gian tái khám sớm hay muộn. Một số trường hợp suy giảm hoặc thậm chí mất thính lực có thể được điều trị phục hồi ngay lập tức. Song song đó, vẫn có những trường hợp cần được điều trị lâu dài để khắc phục hoàn toàn các nguyên nhân gây suy giảm thính lực.
Một số trường hợp còn lại, suy giảm thính lực không thể phục hồi do những tổn thương không thể sửa chữa. Đối với trường hợp này, máy trợ thính hoặc cấy ốc tai điện tử có thể sẽ được khuyến nghị để cải thiện phần nào thính lực bị suy giảm.
Tùy thuộc vào nguyên nhân gây suy giảm thính lực và mức độ nghiêm trọng của bệnh, bác sĩ có thể áp dụng một số phương pháp điều trị, gồm:
WHO ước tính, trên toàn cầu có 34.000.000 trẻ em bị điếc hoặc giảm thính lực, trong đó có 60% trường hợp do những nguyên nhân có thể phòng ngừa được. Một số cách phòng ngừa và cải thiện suy giảm thính lực bao gồm:
Khám và điều trị suy giảm thính lực tại Trung tâm Tai Mũi Họng, BVĐK Tâm Anh TP.HCM và Đơn vị Tai Mũi Họng, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7, người bệnh có thể yên tâm với đội ngũ bác sĩ là những chuyên gia chuyên môn cao trong việc chẩn đoán và điều trị các tình trạng về sức khỏe thính giác. Cùng với đó là hệ thống trang thiết bị, vật tư y tế hiện đại, giúp chẩn đoán nhanh chóng, chính xác tình trạng và nguyên nhân gây suy giảm thính giác. Từ đó giúp người bệnh lựa chọn đúng phác đồ điều trị, nhanh chóng phục hồi thính lực.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Suy giảm thính lực nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời có thể dẫn đến mất thính giác vĩnh viễn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến giao tiếp và chất lượng sống. Việc đo thính lực, xác định nguyên nhân và can thiệp sớm là rất quan trọng. Để được thăm khám, chẩn đoán và tư vấn điều trị hiệu quả, bạn nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, nơi quy tụ đội ngũ bác sĩ Tai Mũi Họng giàu kinh nghiệm và trang thiết bị hiện đại.
