Tủy răng bị thối: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Khi bất kỳ chiếc răng vĩnh viễn nào dần chuyển sang màu đen, đây là dấu hiệu của tủy răng bị thối, răng đã “chết”. Vậy vì sao tủy răng bị thối, triệu chứng, các giai đoạn của quá trình này diễn ra thế nào? chẩn đoán và điều trị tủy răng thối ra sao? Bài viết này, bác sĩ CKI Dương Anh Thư, Trưởng Đơn vị Răng Hàm Mặt, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 sẽ tư vấn giải đáp thắc mắc.

Tủy răng bị thối là gì?

Tủy răng bị thối là tình trạng tủy răng chết và bị hoại tử. Hoại tử tủy là tình trạng không thể hồi phục, xảy ra khi tủy mềm bên trong răng chết đi. Đây là giai đoạn cuối của bệnh viêm tủy. Bên trong mỗi chiếc răng có buồng tủy, chứa các mạch máu và dây thần kinh, được bảo vệ bởi men răng. Khi răng bị tổn thương do sâu răng hoặc chấn thương, tủy răng có thể bị nhiễm trùng và cuối cùng sẽ chết đi.

Dấu hiệu răng bị thối tủy

Dấu hiệu răng bị thối tủy thường được biểu hiện khi quá trình hoại tử tủy bắt đầu. Răng của có 3 lớp là: men răng, ngà răng và tủy răng. Tủy là lớp trong cùng, phải được cung cấp máu liên tục. Khi tủy răng chết sẽ cản trở việc cung cấp máu cho răng, gây các triệu chứng:

• Cơn đau nhói từ nhẹ đến nặng, cảm giác khó chịu thường là triệu chứng đầu tiên của răng bị hoại tử tủy, có thể do nhiễm trùng và sưng tấy bên trong tủy răng, gây áp lực lên dây thần kinh ở chân răng. (1)
• Răng đổi màu do thiếu máu, chuyển dần sang màu xám và cuối cùng là màu đen.

Người bệnh khi bắt đầu bị viêm tủy răng có triệu chứng đau và nhạy cảm ở răng. Mức độ nhạy cảm có thể khác nhau, tùy theo từng giai đoạn:

• Viêm tủy có thể hồi phục: ê buốt răng khi ăn đồ lạnh, đồ ngọt, đồ nóng, cơn đau thoáng qua nhanh chóng.
• Viêm tủy không hồi phụ c: đau nhẹ, đau nhói hoặc đau nhói kéo dài 30 giây trở lên sau khi tiếp xúc với nhiệt, thức ăn lạnh hoặc đồ ngọt.
• Hoại tử tủy: dây thần kinh bị chết, không còn nhạy cảm với nóng, lạnh hoặc đồ ngọt. Người bệnh có thể cảm thấy đau khi bác sĩ gõ vào răng.

Các giai đoạn dẫn đến thối tủy răng

Khi bị sâu răng hoặc nứt răng, vi khuẩn có thể xâm nhập vào tủy và gây viêm (viêm tủy). Răng có khả năng tự phục hồi sau viêm tủy. Nhưng nếu không được điều trị, viêm tủy cuối cùng sẽ dẫn đến hoại tử tủy. Các giai đoạn bao gồm:

1. Viêm tủy đảo ngược (Viêm tủy có hồi phục)

Trong viêm tủy có thể hồi phục, cơn đau xảy ra khi có kích thích (thường là lạnh hoặc ngọt) tác động lên răng. Khi loại bỏ kích thích, cơn đau sẽ chấm dứt trong vòng 1 – 2 giây. Ở giai đoạn này, răng có thể tự lành nếu tiến hành trám răng. Đây được xem là mức độ nhẹ nhất của viêm tủy răng. (2)

2. Viêm tủy không hồi phục

Trong viêm tủy không hồi phục, cơn đau xảy ra tự phát hoặc kéo dài vài phút sau khi loại bỏ kích thích (thường là nóng, ít gặp hơn là lạnh). Người bệnh thường gặp khó khăn trong việc xác định vị trí chiếc răng bắt nguồn cơn đau, thậm chí nhầm lẫn giữa cung hàm trên và hàm dưới. Khi này, tình trạng viêm tiến triển và răng không thể tự lành được.

3. Hoại tử và chết tủy

Hoại tử và chết tủy xảy ra sau giai đoạn viêm tủy không hồi phục. Khi này, cơn đau biến mất, người bệnh gần như không cảm giác gì do tủy bị hoại tử. Khi bị hoại tử hoàn toàn, tủy không còn phản ứng với nóng hay lạnh mà thường phản ứng khi gõ. Nếu nhiễm trùng phát triển và lan rộng qua lỗ chóp, răng trở nên cực kỳ nhạy cảm với áp lực và lực gõ. Áp xe quanh chóp sẽ nâng răng lên khỏi ổ răng và răng có cảm giác bị cộm khi cắn xuống.

Nguyên nhân tủy răng bị thối là gì?

Nguyên nhân tủy răng bị thối là do sâu răng. Hoại tử tủy thường bắt đầu bằng sâu răng. Sâu răng bắt đầu bằng sự tích tụ mảng bám, dẫn đến các lỗ trên men răng. Khi được phát hiện sớm, các lỗ sâu răng sẽ được bác sĩ làm sạch, loại bỏ sâu răng và trám lại, không gây ra bất kỳ vấn đề nào nữa. Tuy nhiên, nếu sâu răng không được điều trị sớm, chúng tiếp tục phân hủy men răng và lan đến tủy răng. Cuối cùng, làm chết và hoại tử tủy. (3)

Nguyên nhân tủy răng bị thối khác là do viêm tủy mạn tính, có liên quan đến tình trạng viêm (sưng) tủy lâu dài do sâu răng, chấn thương và di chứng của các lần phục hồi răng trước đó (mão răng, bọc sứ,…). Ở giai đoạn hoại tử, viêm tủy được coi là không thể hồi phục dù có bất kỳ nỗ lực điều trị nào.

Trình tự tiến triển của hoại tử tủy diễn ra như sau:

• Xảy ra sâu răng hoặc tổn thương răng.
• Vi khuẩn xâm nhập vào tủy qua lỗ hở trên răng.
• Tủy khỏe mạnh sẽ cố gắng chống lại vi khuẩn.
• Nhiễm trùng gây đau và sưng tấy.
• Dây thần kinh răng bị thiếu oxy và dinh dưỡng.
• Lưu lượng máu đến răng giảm hoặc ngừng hoàn toàn.
• Tủy răng bị hoại tử.

Chẩn đoán răng bị thối tủy

Chẩn đoán răng bị thối tủy bằng chụp X-quang và một số xét nghiệm về độ nhạy của tủy. Dựa trên các kết quả thu được, bác sĩ sẽ xác định xem răng có bị chết tủy hay không, các xét nghiệm bao gồm:

• Thử nghiệm Endo-Ice: được thực hiện bằng cách xịt lạnh lên răng trong 5 – 10 giây. Nếu người bệnh không có phản ứng với xét nghiệm này thì tủy răng có thể đã chết. Nếu cơn đau kéo dài hơn 10 giây, người bệnh được chẩn đoán đang viêm tủy nặng.
• Xét nghiệm nóng: được thực hiện bằng cách giữ 1 nguồn nhiệt bên cạnh răng cho đến khi người bệnh cảm thấy nóng. Nguồn nhiệt có thể là nước nóng hoặc một số hợp chất làm nóng khác để kiểm tra mức độ nhạy cảm của răng và phản ứng của răng với nhiệt độ cao.
• Kiểm tra tủy răng điện (EPT): đo lường sức sống của tủy răng bằng cách gửi 1 dòng điện tăng dần qua răng để nhận được phản hồi. EPT ghi lại 1 số từ 0 – 80. Bất kỳ phản hồi nào trước 80 đều cho biết tủy răng còn sống. Không có phản hồi ở mức 80 cho thấy tủy đã chết.

Tủy răng bị thối có nguy hiểm không?

Tủy răng bị thối nguy hiểm vì gây ra tình trạng sức khỏe nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe răng miệng và sức khỏe tổng thể của người bệnh. Vì nếu viêm tủy răng không được điều trị kịp thời, vi khuẩn từ răng chết có thể lây lan và dẫn đến mất răng, ảnh hưởng đến xương hàm và nướu.

Tủy răng bị hoại tử không thể phục hồi. Các biến chứng có thể phát triển theo thời gian nếu răng không được điều trị, bao gồm:

• Nhiễm trùng.
• Sốt.
• Tiêu xương ổ răng, xương hàm.

Viêm tủy và hoại tử sau đó có thể liên quan đến:

• Viêm mô tế bào.
• Áp xe (bao gồm cả áp xe trong não).
• Viêm xoang.
• Viêm nha chu (túi vi khuẩn sâu và viêm).
• Kích ứng da quanh miệng.

Cách điều trị tủy răng bị thối phải làm sao?

Cách điều trị tủy răng bị thối phải làm thủ thuật điều trị tủy (lấy tủy). Các lựa chọn điều trị hoại tử tủy có thể khác nhau tùy theo giai đoạn và mức độ nghiêm trọng của tình trạng mà người bệnh đang gặp phải. Trường hợp răng bị thối nặng, viêm tủy không thể phục hồi, hoại tử và chết tủy, bác sĩ điều trị tủy.

Trong thủ thuật điều trị tủy, bác sĩ sẽ loại bỏ các mô chết trong buồng tủy và chân răng để loại bỏ nhiễm trùng, làm sạch hoàn toàn tủy. Sau đó, bác sĩ sử dụng chất trám đặc biệt gọi là gutta-percha để bịt phần tủy răng bị nhiễm trùng lại. Sau đó tiến hành phục hình và phục hồi chức năng răng theo nhiều lựa chọn như mão răng, trám răng,… Điều trị trám răng lấy tủy có thể kéo dài trong nhiều buổi. Khi răng bị hoại tử không thể cứu được bằng phương pháp điều trị tủy, nó phải được nhổ bỏ. Sau đó, được thay thế bằng cấy ghép hoặc cầu răng.

Biện pháp phòng ngừa tủy răng bị thối

Biện pháp phòng ngừa tủy răng bị thối là phòng ngừa sâu răng. Có thể ngăn ngừa sâu răng và giữ cho răng khỏe mạnh bằng cách:

• Đánh răng 2 lần/ngày.
• Dùng chỉ nha khoa mỗi ngày để loại bỏ mảng bám trên răng.
• Gặp bác sĩ nha khoa để loại bỏ mảng bám trên răng và kiểm tra định kỳ.
• Báo cho bác sĩ về các triệu chứng nha khoa, nếu có như: đau và nhạy cảm ở răng.
• Chế độ ăn uống lành mạnh vì răng cần vitamin và khoáng chất để luôn khỏe mạnh.

Không thể ngăn chặn chấn thương nhưng người bệnh nên đến gặp bác sau tai nạn để kiểm tra sức khỏe răng (nếu có). Nếu chơi môn thể thao tiếp xúc, có thể sử dụng dụng cụ bảo vệ miệng để giúp ngăn ngừa chấn thương cho răng.

Khám và điều trị răng bị thối tủy uy tín tại BVĐK Tâm Anh

Khám và điều trị răng bị thối tủy uy tín tại khoa Răng Hàm Mặt, BVĐK Tâm Anh TP.HCM và Đơn vị Răng Hàm Mặt, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7, nơi quy tụ đội ngũ bác sĩ giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm, tận tâm trong công tác khám và điều trị các vấn đề về sức khỏe răng miệng, trong đó có điều trị răng bị thối tủy.

Tại khoa Răng Hàm Mặt, BVĐK Tâm Anh TP.HCM và Đơn vị Răng Hàm Mặt, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7 đều được trang bị hệ thống thiết bị hiện đại, phục vụ tốt nhất nhu cầu khám, chữa bệnh về răng miệng cho khách hàng:

• Đèn quang trùng hợp LED Bluephase N®MC Ivoclar Vivadent.
• Máy cạo vôi răng siêu âm Piezo với hệ thống 5 đèn LED.
• Máy nhổ răng không đau bằng sóng siêu âm Piezotome.

Phác đồ điều trị răng bị thối tủy tại khoa Răng Hàm Mặt, BVĐK Tâm Anh TP.HCM và Đơn vị Răng Hàm Mặt, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7 được lựa chọn theo tiêu chí các thể hóa, phù hợp với từng tình trạng cụ thể của người bệnh, mang đến hiệu quả điều trị tốt nhất, loại bỏ tủy răng bị thối và phục hồi răng phù hợp với từng trường hợp.

Tủy răng bị thối là tình trạng nhiễm trùng nghiêm trọng bên trong răng, gây đau nhức dữ dội, hôi miệng và có nguy cơ lan rộng nếu không điều trị kịp thời. Việc lấy tủy, làm sạch và phục hồi đúng kỹ thuật là cần thiết để bảo tồn răng. Để được chẩn đoán chính xác và điều trị hiệu quả, bạn nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, nơi có đội ngũ bác sĩ Răng Hàm Mặt giàu kinh nghiệm và hệ thống thiết bị hiện đại.