Nấm da mặt là một trong những vấn đề da liễu không ít người e ngại, ảnh hưởng nhiều đến thẩm mỹ và tâm lý người mắc phải. Những đốm nấm da gây ra nhiều phiền toái và khó chịu, thậm chí còn có khả năng gây ra biến chứng nếu không được điều trị kịp thời. Vậy nguyên nhân nào gây ra nấm da mặt? Khắc phục tình trạng này như thế nào? Bệnh có khả năng tái phát không? ThS.BS Lê Minh Châu, chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, BVĐK Tâm Anh TP.HCM sẽ tư vấn qua bài viết sau.
Nấm da mặt (tinea faciei) là một dạng nhiễm trùng nấm ngoài da do sự tấn công của một số chủng nấm như Aspergillus, Candida albicans, Penicillium, và đặc biệt là Malassezia – một loại nấm hội sinh phổ biến trên da động vật có vú. Bệnh thường xuất hiện trên vùng da mặt, gây ra các tổn thương da đặc trưng như mảng đỏ, ngứa, có vảy và có thể lan rộng nếu không được điều trị kịp thời.
Nấm da mặt có thể ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi và giới tính, nhưng thường gặp hơn ở những người có hệ miễn dịch suy giảm hoặc tiếp xúc với môi trường ẩm ướt, vệ sinh kém.
Có nhiều nguyên nhân dẫn tới nấm da mặt:
Môi trường là tác nhân trò quan trọng trong việc gây ra nấm da mặt. Bụi bẩn và các chất ô nhiễm trong không khí có thể gây kích ứng, làm tổn thương hàng rào bảo vệ da và tạo cơ hội cho nấm xâm nhập. Đặc biệt đối với các nước có khí hậu nóng ẩm sẽ tạo điều kiện lý tưởng cho nấm phát triển và sinh sôi trên da.
Nấm da mặt do tiếp xúc là một trong những nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng này. Nấm có thể lây từ người này sang người khác gián tiếp khi dùng chung vật dụng cá nhân như khăn, mũ, gối,..
Người có hệ miễn dịch yếu sẽ dễ bị nhiễm nấm da mặt vì khi đó khả năng chống lại các loại vi khuẩn, nấm men của cơ thể bị giảm sút.
Dùng quá nhiều thuốc hoặc kem chứa steroid có thể khiến hệ miễn dịch suy giảm, tạo cơ hội cho nấm phát triển trên da mặt. Đặc biệt nếu sử dụng kem steroid trong thời gian dài hoặc thoa trên diện rộng sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm nấm.
Người dùng các loại mỹ phẩm không phù hợp, đổ mồ hôi nhiều, vệ sinh da không kỹ,… sẽ làm cho sức đề kháng của da giảm sút, dễ bị nấm da mặt.
Các triệu chứng nấm da mặt có thể biểu hiện ở các mức độ nặng nhẹ khác nhau, tùy thuộc vào tình trạng cụ thể của từng người:
Nấm da mặt có thể lây từ người bệnh sang những người xung quanh. Việc cào hoặc gãi có thể gây ra sưng, chảy huyết tương và tạo điều kiện nhiễm trùng da.
Bệnh nấm da mặt có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, dân tộc hoặc giới tính. Tuy nhiên, bệnh này phổ biến hơn ở những người sống ở vùng khí hậu ấm áp, ẩm ướt. Ngoài ra, bệnh thường gặp nhất ở người từ 20-40 tuổi.
Những người có hệ thống miễn dịch suy yếu (mắc bệnh tiểu đường, bệnh bạch cầu hoặc HIV/AIDS) có nhiều khả năng bị nấm da mặt hoặc các vấn đề về sức khỏe nghiêm trọng hơn. (1)
Người dùng thuốc như corticosteroid hoặc mắc các tình trạng bệnh như tiểu đường cũng dễ bị nhiễm nấm da mặt. Những người đang mang thai dễ bị nhiễm nấm hơn do những thay đổi về nội tiết tố.
Người bệnh khi xuất hiện các dấu hiệu sau nên đến gặp bác sĩ ngay để được tư vấn và điều trị kịp thời:
Việc tự ý điều trị nấm da mặt tại nhà bằng thuốc bôi không kê đơn khi chưa có ý kiến bác sĩ có thể khiến việc điều trị không hiệu quả và thậm chí gây ra các tác dụng phụ không mong muốn. Người bệnh luôn cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào.
Có nhiều phương pháp để chẩn đoán nấm da mặt, tùy theo triệu chứng, sang thương trên da, các yếu tố dịch tễ và các xét nghiệm chẩn đoán. Các biện pháp dùng để chẩn đoán căn nguyên bệnh nấm da có thể sử dụng như:
Cần chẩn đoán phân biệt nấm da mặt với một số thương tổn khác như viêm da do vi khuẩn; các bệnh gây rụng tóc như bệnh tự miễn; viêm nang lông lan tỏa;…
Sau khi chẩn đoán nấm da mặt, bác sĩ sẽ chỉ định điều trị nấm da mặt bằng các biện pháp như thuốc chống nấm tại chỗ hoặc đường uống. (2)
Corticosteroid có thể phối hợp cùng với kem chống nấm để giúp kiểm soát ngứa và viêm tại chỗ. Tuy nhiên cần hạn chế tối đa cách này vì chúng có khả năng thúc đẩy sự phát triển nấm. Đối với bất kỳ sản phẩm thuốc trị nấm nào, người bệnh đều cần tư vấn ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi sử dụng.
Nấm thường phát triển mạnh ở những nơi ẩm ướt, ấm áp và có thể sống trên khăn tắm, quần áo, ga trải giường và bề mặt gia dụng trong nhiều tháng, vì vậy ta có thể phòng ngừa nấm da mặt bằng cách:
Có. Vi nấm có thể phát tán từ người này sang người khác khi tiếp xúc gián tiếp qua các vật dụng cá nhân hoặc bề mặt người bị nhiễm nấm từng tiếp xúc. Ngoài ra một vài loại nấm từ thú cưng cũng có khả năng lây truyền sang người.
Không. Nấm da mặt thường không tự hết. Nếu không được điều trị kịp thời, nấm da mặt dễ lan rộng, dễ trở thành mạn tính và gây ra nhiều biến chứng cho da. Vì vậy nếu nghi ngờ bị nấm da mặt, bạn nên thăm khám bác sĩ ngay để có hưởng xử trí phù hợp nhất.
Người bệnh mắc nấm da mặt cần tránh các thực phẩm có khả năng gây kích ứng hoặc làm tình trạng viêm nhiễm thêm nặng. Hạn chế các món cay nồng, có nhiều dầu mỡ vì chúng dễ làm cơ thể tăng tiết mồ hôi và bã nhờn, điều này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho vi nấm phát triển.
Ngoài ra bạn cũng nên hạn chế đồ uống có cồn, các chất kích thích hoặc đồ ngọt vì chúng dễ làm suy yếu hệ miễn dịch và làm ảnh hưởng đến quá trình điều trị. Không nên dùng chung các vật dụng cá nhân và chú ý giữ gìn vệ sinh sạch sẽ để phòng ngừa nấm lây lan sang các vùng da khác, rút ngắn thời gian phục hồi.
Nấm da mặt tuy không trực tiếp đe dọa đến tính mạng người bệnh nhưng lại gây ra nhiều phiền toái đáng kể trong cuộc sống. Tình trạng ngứa ngáy thường khiến người bệnh gãi nhiều, gây tổn thương da, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập. Các nốt mụn nước, mẩn đỏ và lở loét còn ảnh hưởng đến thẩm mỹ da, tạo rào cản trong giao tiếp hàng ngày.
Nếu không được điều trị đùng cách, nấm da còn có khả năng ảnh hưởng đến những vùng khác trên cơ thể và lây nhiễm cho những người xung quanh. Thậm chí bệnh còn có khả năng tái phát nếu không được điều trị dứt điểm hoặc người bệnh không duy trì các biện pháp phòng ngừa, tốn nhiều thời gian và công sức điều trị.
Hiện nay chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, BVĐK Tâm Anh TP.HCM và Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 luôn nằm trong những địa chỉ uy tín trong lĩnh vực thẩm mỹ da và điều trị các vấn đề về da tại khu vực miền Nam. Với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, tận tâm với khách hàng và được đào tạo chuyên môn sâu các kỹ thuật điều trị da tiên tiến, chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da của bệnh viện đã giúp hàng ngàn bệnh nhân khắc phục các vấn đề về thẩm mỹ và sức khỏe da.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Nấm da mặt tuy không gây nguy hiểm đến tính mạng người bệnh, tuy nhiên lại gây ảnh hưởng không nhỏ đến thẩm mỹ và sự tự tin trong cuộc sống hàng ngày. Vì vậy người bệnh cần hiểu rõ về bệnh để chủ động phòng ngừa và điều trị kịp thời, tránh các biến chứng nguy hiểm.
