Phẫu thuật tắc ruột là một can thiệp cấp cứu ngoại khoa, được chỉ định trong những trường hợp khẩn cấp nhằm điều trị kịp thời tình trạng tắc nghẽn đường tiêu hóa, tránh xảy ra các biến chứng nguy hiểm và đe dọa đến tính mạng.
Tắc ruột là một tình trạng cấp cứu ngoại khoa. Tùy thuộc vào nguyên nhân gây tắc ruột, mức độ nghiệm trọng, thể trạng của người bệnh mà có những phương pháp điều trị khác nhau. Tắc ruột được chẩn đoán xác định bởi nguyên nhân thực thể gây tắc nghẽn đường tiêu hóa (tắc ruột cơ học) thì can thiệp phẫu thuật là phương pháp điều trị chính. Các phương pháp điều trị hỗ trợ khác như đặt ống thông mũi – dạ dày, kháng sinh, giảm đau, bù nước và điện giải,…
Tắc ruột có thể biểu hiện bởi các triệu chứng như đau bụng dữ dội, đau quặn từng cơn hoặc đau liên tục, nôn ói, bí trung đại tiện. Khi nghi ngờ tắc ruột, bác sĩ sẽ chỉ định một số cận lâm sàng để chẩn đoán cũng như xác định nguyên nhân bao gồm chụp Xquang bụng đứng, chụp đại tràng có cản quang, chụp cắt lớp vi tính bụng, chụp cộng hưởng từ bụng,… Phẫu thuật thường được chỉ định trong những trường hợp tắc nghẽn xảy ra ở ruột non hoặc đại tràng bởi các nguyên nhân như dính ruột, xoắn ruột, ung thư xâm lấn,…
Tắc ruột nếu không được phẫu thuật kịp thời có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm thậm chí đe dọa đến tính mạng như:
Phẫu thuật tắc ruột là phương pháp điều trị xâm lấn, không phù hợp đối với một số đối tượng sau đây:
Quy trình phẫu thuật tắc ruột diễn ra như sau: (1)
Để chuẩn bị cho cuộc phẫu thuật tắc ruột, người bệnh cần được các hướng dẫn sau đây:
Trước khi phẫu thuật:
Trong phòng mổ:
Phẫu thuật nội soi điều trị tắc ruột là phẫu thuật xâm lấn tối thiểu, được thực hiện dưới sự hướng dẫn của một ống nội soi nhỏ được đưa vào trong ổ bụng, cùng với một hoặc nhiều vết mổ nhỏ trên bụng, qua đó bác sĩ sẽ sử dụng các dụng cụ chuyên biệt để thao tác. Trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ sẽ thực hiện thông qua một màn hình máy tính. Qua đó, nguyên nhân gây tắc ruột được xác định. Từ đó bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp mổ phù hợp. Đối với trường hợp tắc ruột do dính, bác sĩ sẽ gỡ dính ruột để phục hồi lưu thông. Đối với tắc ruột do khối u, bác sĩ sẽ cắt bỏ đoạn ruột chứa khối u kèm lấy các khối hạch nghi ngờ di căn, phục hồi lưu thông ruột bằng chỉ phẫu thuật hoặc dụng cụ khâu nối chuyên dụng, một số trường hợp cần đưa ruột ra ngoài da làm hậu môn nhân tạo.
Sau khi thực hiện xong phẫu thuật, các vết mổ nhỏ trên bụng sẽ được đóng lại bằng chỉ phẫu thuật. Vết thương đồng thời được băng lại bằng gạc và băng vô trùng để tránh nguy cơ nhiễm trùng.
Phẫu thuật mổ mở thường áp dụng với các trường hợp ruột chướng nhiều, tổn thương không được xác định rõ ràng qua phẫu thuật nội soi. Để thực hiện, bác sĩ phẫu thuật có thể rạch một đường ở bụng (thường là đường dọc giữa) khoảng 15 – 20 cm để thuận lợi tiếp cận vị trí tắc ruột. Tùy thuộc vào nguyên nhân tắc nghẽn và mức độ tổn thương ruột, bác sĩ phẫu thuật sẽ quyết định lựa chọn phương pháp mổ phù hợp (đã trình bày ở phần phẫu thuật nội soi điều trị tắc ruột). Trước khi đóng vết mổ, bác sĩ có thể sử dụng dung dịch chống dính để hạn chế biến chứng dính ruột sau này.
Khi phẫu thuật hoàn tất, vết mổ được đóng lại bằng chỉ phẫu thuật.
Kết thúc cuộc mổ, người bệnh sẽ dần dần tỉnh lại khi thuốc mê hết tác dụng. Lúc này, bác sĩ sẽ rút ống thở và chuyển người bệnh đến phòng hồi sức để theo dõi. Đường truyền tĩnh mạch sẽ tiếp tục được giữ để truyền thuốc và dịch trong thời gian nằm viện.
Sau khi phẫu thuật tắc ruột, dạ dày và ruột cần thời gian để phục hồi chức năng như bình thường. Những ngày đầu sau mổ, dinh dưỡng chủ yếu được cung cấp qua đường truyền tĩnh mạch. Khi tình trạng bụng ổn định, bệnh nhân có thể bắt đầu ăn lại qua đường miệng với thức ăn từ lỏng đến đặc phù hợp với thể trạng và bệnh lý nền của bệnh nhân. Kháng sinh tiếp tục được duy trì sau phẫu thuật. Thuốc giảm đau tĩnh mạch được dùng sau phẫu thuật, sau đó giảm liều phù hợp với mức độ đau của bệnh nhân.
Tùy thuộc vào thể trạng của bệnh nhân, thời gian nằm viện trung bình từ 5 – 7 ngày sau phẫu thuật tắc ruột. Thời gian quay trở lại hoạt động bình thường có thể mất từ vài tuần đến vài tháng.
Các biến chứng có thể xảy ra sau phẫu thuật tắc ruột bao gồm:
Dưới đây là phần giải đáp một số thắc mắc thường gặp liên quan đến phẫu thuật tắc ruột:
Tiên lượng đối với phẫu thuật tắc ruột còn tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe, tuổi tác cũng như mức độ tắc nghẽn. Nguy cơ tử vong sau phẫu thuật tắc ruột có thể rất cao. Các biến chứng có thể xảy ra cả trong và sau phẫu thuật. Nghiên cứu cho thấy rằng, tỉ lệ tử vong trung bình trong vòng 30 ngày đối với tắc ruột non là khoảng 5% – 30%, trong khi tỉ lệ tử vong trung bình đối với tắc ruột già là 10% – 20%. (2)
Sau khi phẫu thuật tắc ruột, bác sĩ khuyến cáo người bệnh chỉ nên uống nước trong ngày đầu sau mổ, sau đó khi tình trạng bụng ổn định, có thể chuyển dần sang thức ăn mềm, ít chất béo, ít chất xơ và dễ tiêu hóa. Thời gian cụ thể cho từng giai đoạn ăn uống sau mổ cần theo đúng hướng dẫn của bác sĩ.
Hầu hết bệnh nhân sẽ nằm viện trung bình từ 5 – 7 ngày sau phẫu thuật tắc ruột để bác sĩ theo dõi tình trạng sức khỏe, phát hiện và xử lý kịp thời các biến chứng có thể xảy ra sau phẫu thuật. Thời gian để cơ thể phục hồi hoàn toàn và có thể quay trở lại hoạt động bình thường có thể mất từ vài tuần đến vài tháng.
Chi phí phẫu thuật tắc ruột phụ thuộc vào phương pháp phẫu thuật cụ thể và các chi phí thăm khám, điều trị, chăm sóc đi kèm khác theo quy định của từng cơ sở y tế. Để nhận báo giá chi tiết, người bệnh nên liên hệ trực tiếp tổng đài của bệnh viện hoặc tư vấn từ bác sĩ điều trị.
Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đang là lựa chọn hàng đầu của nhiều khách hàng trong việc thăm khám và điều trị các bệnh lý tiêu hóa từ thông thường đến phức tạp bao gồm tình trạng tắc ruột. Bệnh viện quy tụ đội ngũ bác sĩ Nội tiêu hóa – Ngoại tiêu hóa-Gan, Mật, Tụy – Nội soi tiêu hóa – Hậu môn trực tràng có chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm, cùng sự hỗ trợ từ hệ thống máy móc, thiết bị y tế hiện đại, nhập khẩu từ nước ngoài, đảm bảo hiệu quả điều trị cao. Đặc biệt phải kể đến là phòng mổ Hybrid vô khuẩn, tích hợp các phương tiện chẩn đoán hình ảnh hiện đại, như: máy chụp mạch số hoá xoá nền (DSA), máy nội soi và máy tán laser công suất lớn, hỗ trợ bác sĩ thao tác an toàn, hiệu quả.
Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Trên đây là tổng hợp tất cả các thông tin về phẫu thuật tắc ruột. Hy vọng thông qua những chia sẻ này, bạn đã có thêm nhiều cập nhật hữu ích để chủ động theo dõi, phát hiện bệnh từ sớm, nhằm hạn chế tối đa biến chứng nguy hiểm.
